Тийм ээ би. . .

Өнгө, мөнгө...

2011-09-04T19:24:00.000-07:00

Хувцасаар нь угтаж, Ухаанаар нь үд гэдэг үг нь хүнийг хэн бэ гэдгийг танихын өмнө юу өмсөж, бас юу зүүснээр нь эхэлж хар гэсэн мэт. Монголчууд эрт дээр үеэс нүүдэллэн амьдарч ирсэн аугаа их түүхтэй ард түмэн. Малын бэлчээр дагаж нүүдэллэдэг ард олонд өөрийн гэх үнэтэй цайтай бүхнээ хадгалах, хураах гэхээсээ илүү өөрийн биедээ эд болгон шингээж, өмсөж, зүүж ирсэн нь түүхийн хуудаснаа үлджээ. Өнөөдрийн суурьшмал соёл иргэншилтэй болсон Монголчууд бидний хувьд дээрх байдал хэлбэрээ бараг хадгалан уламжлагдан иржээ. Гадныхны нүдээр Монголчууд хувцасны өндөр мэдрэмжтэй бас ч үгүй их ганган хээнцэр харагддаг нь яалт ч үгүй эцэг өвгөдөөс өвлөж ирсэн соёлтой холбоотой болов уу. Бусдаас ганган, гоё хувцас өмсөх соёл нь Монголчуудын хувьд эцэг өвгөдөөс уламжлагдан ёстой л нөгөө ген гээч нь болжээ. Ямар ч улсын моодны хувцасыг өөртөө тааруулаад өмсчихдөг нэгэн төрлийн адтай ч гэмээр ард түмэн. Үүийг нь мэргэжилтнүүд ярихдаа хувцас сайн үүрдэг ард түмэн ч гэдэг.

Ямар сайндаа л хүүхдийнхээ сургуулийн хичээлийн хэрэгслэлийг за дараа авч өгье мөнгө алга гэчихээд өөртөө болохоор сайхан цамц, өмд таарвал за яадаг юм нэг л амьдрах юм чинь гээд л авчиж байх шиг. Хэ хэ. Үгүй ээ мөн элдэвтэй шүү. Та мэдээж санал нэг л байгаа биз дээ миний бичсэнтэй. (Тийм) Тээр би хэлээгүй юу. Юу ч гэмээр юм дээ. Ер нь бол энэ байдал сүүлийн үед түвшин түвшиндээ өөр өөр хэлбэрээр байна. Социализмын үед бол бүгд нэгэн жигдийн загвар бүхий хувцас өмсдөг байсан гэж ярьдаг ч бас л биш. Яаж ийж байгаад л бие биенээсээ ялгарна ядахдаа л загварыг нь өөрсдөө өөрчилчихдөг байсан гэж ах, эгч, аав, ээж нар ярих юм билээ.

Сүүлийн үед энэ удам дамжиж ирсэн өнгөний соёл хэрээс хэтрээд бүх түвшинд орчихлоодоо харин ч нэг. Одоо тэгээд брэндийн ямар нэгэн юм хэрэглэхгүй л бол хэн ч биш. Нэг үгээр хэлбэл хүн биш болсон. Яахав дээ тэгээд бие биенээсээ дутахгүй гээд банкинд байдгаа тавьж зээл хийж байгаад л хүслээ гүйцэлдүүлэнэ дээ харин ч нэг. За ийгээд би хэдхэн салбарийг авч үзье л дээ.

Боловсролын өнгө

Зах зээлийн нийгэмд шилжиж толгойтой болгон наймаа хийж эхэлсэн шиг бараг хүн бүр л дээд сургууль гээчийг байгуулж эхэлвээ хөөрхий. Үүнийг нь дагаад хэдхэн жилийн өмнө ажилчин, сэхээтэн гээд л ангилагдаж байсан хүн бүр тэгш эрхээ эдэлж, байгаагаа барж байгаад л хүү, охидоо ирээдүйг нь ч мэдэхгүй дээд сургуулиудад сургаж эхэлсэн тэр цаг саяхан. Нөгөө л гений асуудал штээ миний хүү, охин сургуульд явахгүй л бол хүү, охинд нь онигоо харин аав, ээжид бол хэн нэгнээс дутаж буй мэт. Ингээд л үзээд байсан. Мэдээж тэр байдал удаан үргэлжилсэн. Одоо ч мөн адил. Тэр үед хүн бүр дарга, хуульч, санхүүч л бол сайн сайхан амьдардаг гэсэн ерөнхий ойлголттой байсан юм уу хаашаа юм. Тэгээд энэ чиглэлийн сургууль ч борооны дараах мөөг шиг олширсоор нэг мэдэхэд Монголын их дээд сургуулиуд ад шоо үзэгдэхээр олон болж, түүнийг дагасан эрх зүйч, эдийн засагч нар зах зээлийн хуулиараа нийлүүлэлт нь эрэлтээсээ давж эхэлсэн дээ. Ардаа танилтай, овсгоотой нэг нь ажилд орж үлдсэн нь яахаа мэдэхээ байсан. ТВ, FM-ээр дээд мэргэжилтэй бараг л зөөгч, цэвэрлэгч авна гэх болж ирсэн юм. Боловсролын өнгө үүгээр зогсоогүй ээ. Их, Дээд сургуульд орсон л бол суусан суугаагүй хамаагүй ямар ч л байсан онц төгсөж эхэлсэн. Хэрэв онц төгсөхгүй л бол мэдээж онигоо штээ. Уул нь бол тэр үнэлгээ нь тэр хүний олсон эрдмийн үнэлгээ хэдий ч орчин цагийн өнгө, мөнгөнд утгаа алдсан. Одоо бол мэдээж боловсролын өнгө хүрээгээ тэлж америкт боловсрол эзэмшихгүй л бол та хүн биш боллоо. өнгө бас мөнгөө гэж...

Амьдралын өнгө

Ганц нэгэхэн жишээ авч үзье. Нэгдүгээр арван жилийн хүүхдүүдийн зарим аав ээж нь хүүхдээ авахдаа бөөн юм болдог гэнэ ээ. Учир нь аав, ээж нь хэрэв хуучны муу машинтай байвал хүүхэд нь ангийнхнаасаа ичээд бүх хүүхдүүдийг явсаны дараа ангиасаа гардаг юм байх. Хөөрхий аав, ээж нь гадаа нь хүүхдээ хүлээсээр үгүй ээ мөн сонин дүр зураг шүү. Одоо тэгээд хүүхдээ сургуулиас нь авахын тулд машинаа солих хэрэг гарч ирж байгаа юм. хэ хэ. алаад хаядаг байгаа биз. Мэдээж би хувийн сургуульд сурч байгаа хүүхдүүдийг бол бичээгүй штээ. үхтэл үр гэгчээр бодвол зарим нэг нь аргаа бараад машинаа сольдог л байлгүй сольж чаддаггүй нь машинаа ойр хавьд нь нуудаг биз.

аав, ээжийн хайранд умбаж амьдралаас тасарсан зарим нь анд нөхөддөө буу гаргаж, бие биендээ томордог сурагтай. ямар харсан ч биш гэдэг шиг амьтад л тэгж ярих юм. тэгэхээр зарим нэгэн хэсэг бүлэг хүнд бол тэр бууг хэн нэгэнд гаргаж тулгах, айлгах, дээшээ хий буудах энэ тэрд бол хамаагүй шиг байна л даа. хамгийн олон дарга, хамгийн мундагуудыг цуглуулан хурим найр хийж, хичнээн төгрөгөөр хийснээ баярхаж байгаа тэр хэсэг нь энэ улсын өнгөний дээд юм уу даа. харин доод түвшиндээ бас л эрвийх дэрвийхээрээ юугаар ч дутах вэ дээ. намар болоод ирэхээр найр, хуримны цаг дөхөөд ирнэ мэдээж олон зуун саяар нь хурим хийж чадахгүй ч байраа (мэдээж зочидын бэлэгээр шархаа нөхнө гэж тооцов) барьцаалж зээл тавьж байгаад л мөн адил хэдэн өдөр мөнхийн хоолоо олсон мэт найрлаж гарна. за тэгээд удахгүй төрсөн өдөр, шинэ жил, цагаан сар, наадам мэдээж хэн нь ч хэнээсээ дутахгүй...

бизнесмэний өнгө...

Зах зээлийн чөлөөт нийгэмд шилжсэнээс хойш 21 жилийн дараа монголчууд жинхэнэ утагаараа баялаг бүтээгч иргэдтэй болсон. энэ бол мэдээж бизнесмэнүүд. энэ эрхэмүүд өнөөдөр энэ улсад тоолж баршгүй их баялагийг бүтээж байгаа гэдгийг бичигч би бээр дурсахгүй өнгөрч чадахгүй ээ. социализмын үед бол панзчид хамгийн муу хүмүүс байсан бол өнөөдрийн нийгэмд эдгээр хүмүүс хамгийн дээд эрхэмүүд мөнөөсөө мөн. гэвч өнөөдрийн энэ өнгөнд энэ нэрийн дор халхлагдсан жийп унаж, агаарын бизнес ярьж, нэгнээс хулхидаж, нөгөөд шилжүүлдэг хэсэг нь олширчээ. би чамд хайртай гэдэг үг үнэ цэнээ алдсан шиг бизнесмэн гэдэг үгээ өнгөө алдлаа. уйдвал бараг л байгуулсан компанийхаа тамгаар даам тоглох шахсан энэ их олон утгагүй компанийг яалтай. мэдээж нөгөө л генээрээ сайн албан тушаалгүй бол сайн ч муу ч хамаагүй заавал нэг компанийн захирал байхгүй л бол болохгүй болсон хорвоо юм уу даа.

Цол нэмвэл болвол баян болно...

Наадмын найраа хэрээс хэтэрч ил цагаан мөнгө нь яригдах боллоо. Нөгөө нэг эцэг, өвөгдийн гэж ирээд яриад байдаг бөх ярьдаг ах нар талбай дээрээ хэдэн төгрөг хийгээд л тэрнийг нь ард түмэн нь харж баясаад л. Ямар сайндаа л начин болоход бараг 100 сая төгрөг хэрэгтэй гэв үү. Тэгээд болоогүй ээ найраанд орж байж начин болвол ард хүүхэлдэй болсныхоо төлөө нөгөө бөхөд байр, бас машин өгнө. Аль нутгийн зөвлөл их байр, машин өгнө тэр нь бол суперүүд нь гэж байгаа хэ хэ. Эцсий бүлэгтээ бол бөхчүүд талбайд барилдана харин өнгө, мөнгөний дээд болсон ах нар л тэнд хоорондоо хүчээ үзэж байгаа хэлбэр нь л тэр шүү дээ. Талбай дээр хүч үзэгчид бол тэдний шатар ёстой л нөгөө кинонд гардаг шиг хоёр эзнийхээ төлөө тулалдаж байгаа спартакууд. Хөөрхий ард түмэн харин тэдний хэн нь ямар мэх хийхийг ярихаасаа илүү хэн нь хэндээ хэдэн төгрөг өгч хэнийг давуулахыг тааж суудаг болсон нь өнөөдрийн өнгө, мөнгөний монгол наадам билээ.

Өнгө, мөнгө алагласан энэ хорвоо мэдээж миний энэ бичлэгээр хязгаарлагдахгүй л дээ. мэдээж би бүхнийг ч гүйцээж дурсаагүй хэсэгхэн жоохон хэлтэрхийг нь л дурслаа.

Эцсийн бүлэгт нэг л өнгөний төлөө амьдармаар энэ бол мэдээж бусдаас дутахгүй гэж өнгө, мөнгөний төлөө үхдэг шиг ээ дээрээ ч доороо ч энэ улсын гадна харагдах тод өнгөний төлөө үхтэлээ л тэмцмээр байна. дэндүү их эрх мэдэл, дэндүү их өнгө, дэндүү их мөнгөний төлөө тэмцэж байж үр хойчдоо үлдээх бодит түүхгүй болох вий дээ бид...

Улаанбаатар хот

2011.09.03

Ура виз гарчихлаа. Би Америк явлаа...

2011-08-28T20:20:00.000-07:00

Ардчилсан Хувьсгал ялж Ардчилсан Монгол улс Ази тивийн цээжнээ тунхаглаж, иргэн бүр гадаадад паспорт өвөртөлж эхэлсэн тэр цагаас эхлэн Монголчууд харийн орныг зорих болсон. Олон оронд очиход Хятад хүн хүрээгүй газар гэж байдаггүй шиг цөөхөн Монголчуудын хүрээгүй улс гүрэн гэж цөөхөн болсоон. Монгол бадарчин хүртэл дэвэн Дэлхийгээр тэнэж үзсэн харсан, сонссоноо интернэтээр зураг болон бичлэг хэлбэрээр сонирхуулах болсон нь үүний нэг жишээ байх. Бичиг би бээр энэ аялал жуулчлалын тухай биш гадаадад байгаа албан болон албан бусаар (виз зөрчигчид) харийн оронд амьдарч байгаа Монголчуудынхаа тухай жишээгээр саналаа хүргэхийг л хүслээ.

Америк явахаар боллоо. Визэнд яаж хандах вэ? 1-р хэсэг буюу энэ асуултаар амьдрал эхэлнэ. (Мэдээж энэ хэсэг бол нилээн сүүлийн үеийн процесстой хэсэг нь шүү...)

Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотод орших АНУ-ын элчийн сайдын яам бол өдөр хүний хөлд тэр дундаа виз хүсэгчдийн хөлд дарагдсан ёстой л нөгөө түм түжигнэж бум бужигнасан газар. Статистик судалгаагаар жилдээ хамгийн их хандалт хийдэг элчингийн тооны нилээн дээгүүр бараг эхэнд гэж хэлж болохоор газар нь АНУ-ын элчин сайдын яам юм билээ. Бараг нээрээ Америкийн элчинд хандаж үзээгүй хүн бараг үгүй байхаа гэж бодмоор ккк. Яагаад гэхээр хүн бүр л тэр оронд очихыг хүсдэгтэй нягт холбоотой байх л даа. Худалдаа хөгжилийн банкинд 100 ам доллар төлж интернэтээр ярилцлага өгөх цаг хүсээд, урьдчилж бэлтгэсэн асуултын форумыг бөглөөд авсан цагтаа очин элчингийн цагдаа нарт нэвт шалгуулаад эрхэм консулын өмнө очно доо. Хөөрхий Монголчууд тэдний хувьд хошин жүжиг шиг л санагддаг байх л даа. Визээ гаргуулах гээд өдөржин шөнөжин ламдсан арц хүж үнэртсэн бараг л баадагнах шахсан материалыг өдөр шөнөгүй олонтой харьцаж уцаартай болсон нэгэн Монгол ажилтанд өгнө. Ийгээд хэсэг хүлээж сууна. Мэдээж визэд орж байсан эрхэмүүд бол сайн л төсөөлөгдөж байгаа биз дээ. Өгсөн дугаараар нь янзан бүрийн хүсэлтээр хандсан Монголчууд ээлж дараалан байцаагдана даа. Бодохоор их л сонин тэр өглөө консул яаж сэрсэн, магадгүй бараг шөнө яаж хоносон тэр сэтгэлээрээ хандаж байгаа мэт. Аз байвал асуултанд нь бүдирчихгүй шиг хэдэн цээжилсэн үгээ хэлээд амьда гарна үгүй бол тэгээд л будаа. Барагцаагаар тэр нэг консултай нь 2-5 минут харьцахы төлөө л тэр 100 ам долларыг төлж байгаа юм шүү дээ. Тэгээд виз гарвал аз, гарахгүй бол хохь ёстой л нөгөө тэнгэр харанхуйлаал уйлах нь уйлаал, хараах нь хараагаал жинхэнэ 13 аашаа нуумааргүй байна гэдэг шиг л юм болж байгаам даа. Энэ дүр зураг бол байдаг л нэгэн үзэгдэл мэт. Тухайн элчинтэй харьцахаас эхлээд виз авах хүртэлх тэр процессийг бараг шинжлэх ухааны түвшинд судлаад хичээл заагаад эхэлчихсэн байх жишээтэй. Ийгээд нэг хошин шог болж виз ээ авна. Яахав дээ үндэслэл нь маш энгийн та Монгол улсын иргэн танай улс ядуу, таны сарын дундаж орлого мэдээж стандарт хангахгүй тийм болохоор та Америкт очоод таныг буцаж ирнэ гэдэгт би л лав итгэхгүй байна. Надад итгүүлэнэ гэвэл санхүүгээ харуулдаа хүүхээ л гэсэн энгийн санаа.

Аав нь компаний захирал, ээж нь төрийн албан хаагч чи дээрээ нэг эгчтэй, бас нэг дүүтэй танай гэр бүлийн жилийн орлого чинь 10.000 ам доллар тэгсэн хэрнээ чи нэг жилийн 15.000 ам долларын сургуульд сурна гээд байх юм. Чи сургуульд явахаар гэрийнхэн чинь юу идэж, бас юу өмсөх юм. Аав чинь тэгээд бизнесээ ямар мөнгөөр хийх юм гээд л та будаа буюу танд виз өгөхгүй. Улаан хуудас. Монголчууд бид нэг л иймэрхүү түүхийг туулсаар л тэдний хэтэвчийг зузаатгасаар л. Үүнийгээ ойлгосон нэг нь сайн бэлдчихвэл бас аз эз нь таарвал 10-аас нэгд гэсэн зарчмаар визээ авна даа.

Ура миний виз гарчлаа. Би Америк явлаа. 2-р хэсэг буюу Америк хэмнэл...

Аав, ээжээсээ аман хэлбэрээр захиас авч за тэр оронд очоод аав, ээжийнхээ, ах, дүүгийнхээ чамайг явуулахад тавьсан өрийг дараад араас нь энэ муу эгчийгээ татна шүү за тэгээд болох биз дээ гэсэн их үүргийг нуруундаа үүрсэн олон залуус хэзээ ч сууж үзээгүй цагаан онгоцийг хөлөглөн хөлгүй их далайг гатлан хүсэл мөрөөдөл болсн АНУ-даа очдог нь худал биш үнэн билээ.

Америк маягийн амьдрал, Америк хэмнэлд дасах гэж тэд хэсэг тэвдэнэ. Тэр нь мэдээж олны нэршсэнээр соёлын шокны хэсэг. Америк амьдралын хэмнэл бол таван өдөр ажиллаад тав дах өдрөө шоудаад, хагас сайнд шоппингдоод бүтэн сайнд сүмдээ очиж ирэх долоо хоногт их мөнгө олохыг хүсч залбирах. Нээрээ шүү Америкт байгаа найзаасаа, ах эгчээсээ асуугаарай. Бүр яг ийм дуу хүртэл байдаг. Америк Солонгос хоёр юугаараа ялгаатай вэ гээд тэнд амьдарч байгаа Монголчуудаас асуухад Солонгост бол хэзээ ирж ажил, гэрээс нь барих бол гэж сандарч амьдрана харин Америкт бол та хууль л зөрчихгүй бол таныг хэн ч хэзээ ч оролдохгүй. Үүгээрээ ялгаатай. Америкт одоо амьдарч байгаа Монголчуудын нилээд хувь нь АНУ-ын нийслэл Вашингтон хотод амьдардаг. Бараг 4000 орчим Монголчууд байдаг. Албан ёсоор мужийн захиргаанаас 7-р сарын 11 өдрийг Наадам болгон тэмдэглүүлнэ. Дээр нь долоо хоног бүр нэг удаа Монгол нэвтрүүлэг цацна гээд бодохоор тэнд хэр их Монголчууд байдаг нь харагдаж байгаа байх. Ихэнх Монголчууд ажиллах эрхгүй учраас Америкт байх Солонгосчууд дээр ажиллана. Ингэхдээ мэдээж хэрэг Америкчуудаас хэд дахин бага цалин авна. Үүнийг нь ч Солонгосчууд мэддэг болохоор тэдэнд үг хэлэх, үзэл бодлоо илэрхийлэх гээд нөгөө цээжээ дэлдээд байдаг олон эрх нь үйлчлэхгүй тэдэндээ дарлагдаж ажиллана даа. Мэдээж нөгөө их үүрэг хүлээсэн залуус эхний хэдэн жилдээ ёстой л нөгөө гэртээ хийж үзээгүйгээ хийж жинхэнэ утгаар нь ажиллаж, мөнгөний үнэ цэнийг мэдэрч байгаа юм. Ингэлээ гээд мэдээж тэр хүн буруутахгүй харин ч их зүйлийг ойлгож мэддэг нь нууц биш ээ. Ингэж ажилласаар яваад овоо хэлтэй болоод учраа олоод ирсэн залуу маань би ерөөсөө ингэе нэг Д гэдэг нэр өгчихье. Манай гол дүр шүү. Байнга залуу гээд байхаар ядаж 5 үсэг бичих гэж хэцүү юм. Д маань хүн л юм болохоор физиолгийн шаардлага гарна хань ижил хүсч эхэлнэ. Тэгээд л тэндээсээ хэн нэгэнтэй жиг ургуулаад явж байтал нэг л бишээ. Хандлага маань зорилго мааь хоорондоо холилдоод ёстой л нөгөө би хэн бэ чи хэн бэ болоод ирнэ дээ. За тэгээд дундаасаа хүүхэдтэй болчихвол бүр чиг асуудал эхлээд л шинэ амьдрал өрнөнө дөө. Хуучин ганцаараа олуулаа нийлээд байр хөлслөөд амьдардаг байсан бол тусдаа гарна за тэгээд л хэрэглээ нь өсөөд ирнэ. Ийгээд л хэсэг хугацаанд мөнгө хураах биш үрэх, амьдрах чиглэлрүү урсана. Нэг харахад нилээн хугацаа өнгөрсөн буцахаа товолсон өдрөө ч мартчихсан жинхэнэ Америк хэмнэлрүүгээ орсон байх болно доо. Дээшээ тэнгэр хол доошоо газар хатуу байдаг шиг учраа олохоо байсан Д нөхцөл байдалдаа эвлэрэн цаашлаад үргэлжлүүлэн эзнийхээ итгэлийг олж тэндээ суурших тэр чиглэлрүүгээ явж эхэлнэ.

Дэд хэсэг буюу Би Америкийн иргэн...

Мэдээж Монголд очлоо гэхэд яаж амьдрах юу хийхээ мэдэхгүй бас төсөөлөхгүй хуучин бардак байшин, бүтэхгүй орчин гээд олон муухай дурсамжууд л хөврөнө. Америкаас олсон хөрөнгө Америктаа л үлддэг гэсэн нэгэн үе байдаг л юм билээ ёстой л тэр үгний утга санаа нь гарч ирж байгаам л даа. Гол дүрийн эзэн Д маань хэзээ ч энэ улсаас явах бодолгүй харин ч бүр цаашлаад Америкийн иргэн болох хүсэлд хөтлөгдөнө дөө. Бичигч миний бие Америкт очоод тэндхийн иргэн болсон нэгэнтэй хуучилж байсан юм л даа. Та яагаад ийм сонголт хийх болов оо гэхэд өнөөдөр манай АНУ-ын хуулиар бол АНУ-ын иргэн Дэлхийн аль ч өнцөгт байсан хамаагүй тусламж шаардлагатай бол АНУ цэргээ хөдөлгөнө гэж байдаг ийм хуультхй иргэнийхээ төлөө улсын иргэн болохыг хүн бүр л хүснэ шүү дээ гэж билээ. Нээрээ л бодохоор Америкийн иргэн бүр л дотроо бодож бахархмаар зүйл мэт. Дэлхийн 2 л улсад Америкийн иргэн виз авдаг. Бусад улсад визгүй гэж байгаа. Миний дээрийн бичдэг шиг хошин шог гарааг Америкийн иргэн л лав мэдрэхгүй гэж байгаамдаа. Мөн үү. Бас л лайтай аан...

Мэдэхгүй ээ надад бол нэг ч их тийм гоё санагдаагүй мэдээж Америкийн хөгжил, соёл, стандарт гээд тэднээс сурах зүйл их байгаа нь үнэн л дээ. Үүнтэй хэн ч маргахгүй...

Бичигч миний бие мэдээж тэнд өнөөдөр ажиллаж, амьдарч Монголдоо байгаа олон ах дүүдээ тус дэм болж яваа Д-г гоочлох, бас доромжлох гээгүй юм аа. Олон сайхан аавын хүү ээжийн охин сайн л яваа. Гэхдээ л нийтлэг нэгэн дүр зургийг л гаргах гэлээ. Гагцхүү өөрийнхөө харсаныг, бас үзсэн, сонссоноо л хүргэхийг хичээлээ. Ганцхан өнцөгөөс алс холд амьдарч байгаа олон мянган Д-ийн л тухай байсан юм. (Дурсахыг хүссэн ч зориг хүрээгүй олон жишээ, сэдвийг орхилоо шүү...)

Эцсийн дүнд...

Иргэн баян бол улс баян гэдэг шиг Монгол улс иргэнээ баян болгох, иргэдээ хэдэн үеэр нь Дэлхийн иргэн шиг болгох боломж, нөхцөл нь бүрдсэн торгон ирэн дээр ирээд байгаа яг энэ цаг үед төрийн түшээ гэж нэрлэгдэх хэдхэн тооны цаашилбал хэдхэн гэр бүлийн гишүүдийн маань (би бүр маань энэ тэр гээд аргадаж хэлж байгаам штээ) зөв бодлого, холч хараа дээрх зүйлийг орвонгоор нь эргүүлж Монгол улсын иргэн Д Америкт биш харин Америкийн иргэн М миний эх оронд миний төлөө, миний үр хүүхдийн төлөө ажиллах цагийг авчрах биз ээ. (Монголын төр гэж хэдхэн гэр бүлийн гишүүдийн л хийдэг ажил болсон шүү дээ мэдээж та санал нэг л байгаа биз дээ. Олонх болсон хоосон ходоод, хоосон толгойг худалдаж авсанаа тэд сонгууль гэж нэрлээд л... аан)

Далайд дусал нэмэр гэдэг шиг энэ жижигхэн ч гэсэн үнэн хэсэгтэй бичлэг минь тэдэнд хүрэх болтугай... Өө нээрээ мартах шахаж яг энэ чиглэлээр бичих сэдвүүд нээрээ дуусаагүй байгаа шүү юу гэдэг билээ аан тийм үргэлжлэл бий...

Улаанбаатар хот

2011.08.28

Үүнийг та худлаа гэх үү...

2011-08-28T20:17:00.000-07:00

Аугаа үйлийг хийхэд золиос гардаг гэдэг билүү дээ нэг мэргэн түргэн ч билүү хүний хэлсэн үг байдаг санагдаж байна. Одоогоос 21 жилийн өмнө Монгол улсад Ардчилсан Хувьсгал өрнөж Ази тивийн цээжинд жижигхэн Монгол улс хөх улс болсон юм. Ингээд ярьвал хөгшин хүний ч юм уу хэн нэгэн партизаны үг мэт боловч үнэн хэрэг дээрээ бол тэрхүү хувьсгалын золиос болсон нэгэн үеийн төлөөлөл болон бичиж сууна аа гэж.

Миний энэ бичлэг бодвол бичлэгийн нэгэн төрлийн хэлбэр нь болох байх. Нийтлэл ч юм уу юу ч юм сайн мэдэхгүй байна.

Боловсролын золиос:

Эвлэл, пионер гэдэг үгний утгыг сайн ойлгохгүй ч улаан бүч, энгэрийн тэмдэгийг нь л лав сайн мэддэг байсан юм. Аав, ээжийн авч өгсөн туулайтай цүнх, шинэ дэвтэр, сурагч үзэг гээд өмнө харж үзэж байгаагүй сайхан бүхнээ тэврэх шахам өглөөг хүлээж байсан тэр мөчийг хэзээ ч мартадгүй юм. Арай гэж өглөө болгоод сургуулийн зүг гүйх шахам явсаар нэгдүгээр ангийн сурагч болж байсансан. Хэ хэ. Анхны үсгийг “А” гэж заалгадаг л гэж бодож байсан чинь манай ангид “А” үсэг нь арай хэлбэрээр орсон бөгөөд тэр нь дараа нь харахнаа Монгол бичиг байлаа. Ёстой нөгөө шоконд орно гэдэг шиг Абу, Эбү гээд л хэдэн эгшиг үсэгээ үзээд овоо Монгол бичгээр уншиж сураад Абу ирэв мирэв болчихсон тууж явсаар гуравдугар ангид орж явчихлаа. Зуны амралтаа өнгөрөөгөөд сурсан зангаараа өөрөө дэвтэрээ хаяглаад л 4Б ангийн сурагч гэж дэвтэрээ хаяглаад хичээлдээ гүйгээд очсон чинь би гэдэг хүн бич юу байхав дээ манай ангийнхан тэр чигтээ дөрвөө алгасаад тавруугаа ниссэн байлаа. Гүн шоконд оровоо хөөрхий. Арай гэж сурсан Монгол бичиг мину хэрэг үгүй болжу крилл үсэг сурваа хөөрхий. Хэ хэ. Ийгээд миний хэдэн нөхөд үеэрээ Монгол бичиг ч үгүй крилл ч үгүй болчихсон тууж явтал Энхтайвны корпусын шугмаар Англи хэлний багш ирэвээ. За Англи хэл гээчийг сурахгүй л бол хүн болсон тухай ам дамжин яригдаад л зурагтаар нэгэн хөөрхөн охин ах хоёср Англи хэл заагаал I’m Muzzy гэж хүүхэлдэйн кино үзээл жинхэнээрээ нөгөө төр эргэнэ гээч нь болов оо. Ийгээд миний бие Орос, Англи гэдэг хоёр групп-ээс Англи хэлэн сонгон судлахаар шийдэж үсэгээ үзлээ дээ. Бүх үсэгээ үзээд үсэглэлийн баяр хийлээ хавар ч боллоо зуны амралт эхэллээ. Намар хиёээл эхэллээ ийгээд Англи хэлнийхээ хичээлд орох гэсэн чинь шал өөр нэг шар нөхөр Hi ингээд зогсож байв аа. Өөр багш ирсэн гэнэ гээд л сүйд майд тэгсэн нөгөө нөхөр өнгөрсөн жил үзсэн үсгийг маань харин дахиад заадаг байшт, еоо больж үзье чи минь гээд хэсэг сууж байгаад орос хэлрүү урваад тэгээд Англи ч үгүй Орос ч үгүй болсон доо. Ийгээд бид нэгэн үеэрээ боловсролын системийн золиос болж зөв бичгийн дүрмийн жинхэнэ алдаатай бичнэ, зарим нэгэн тэр үед сургуулиа хаясан нь одооч Монгол бичгээрээ үлдсэн гээд аваад үзвэл бид бол золиос болсон юм шүү.

Бие бялдрын золиос:

Яг энэ мөчид шүү дээ алдарт 20-р тогтоол гарснаас хойш хэдэн жил Монгол улс тэр чигтээ картын системд шилжээд дэлгүүрийн лангуунд давс, айлд бол давс, ус, мах нийлээд хоол болдог байлаа. Тэгсэн чинь ид өсөж хөгждөг насан дээрээ явсан бидний хувьд жинхэнэ утгаараа хохирол гарч витамин тасраад өдөрт авах ёстой илчлэг хоол, витамин нь дутагдаад нэгэн үеэрээ намхан болсон юм штээ. Худлаа л гэж лав хэлэхгүй байх 1979 – 1984 оны хүүхдүүдийг хараарай за даа ер нь ижилхэн нуруутай байгаа даа. Энэ бол их эргэлтийн золиоснууд юм штээ. Ямар сайндаа л хүүхэд насаа дурсахлаар олигтой сайхан тоглоом ч юм уу сайхан киноны дурсамж байхгүй дандаа л талханд ойчирлодог, картанд ойчирлодог нэгл тийм олон төрлийн хоолтой холбоотой дурсамжууд их хөврөхийн байна штээ.

Зах зээлд шилжив ээ хоосон хоцров оо:

Анхны тохиролцооны дэлгүүр нээгдэж, хөлтэй, амтай болгон урд хөршийг зорьж банка печень, үли шоколад, банан, цагаан самар, өвөөгийн архи энэ улсыг бүрхэж эхэлсэн дээ. Сайн, муу хэлж олон жил зөөсөн тэр их архи, спирт, чихэр печений үр хөврөл нь өнөөдрийн энэ их Монголыг бүрхээд байгаа хар дарсан зүүд болсон хорт хавдарын суурь байсан ч юм уу гэж хардмаар. Жинсэн өмд моод болж, ямаатай шаахай хэрэглээ болж, ёстой л нэг Монголчуудын хувьд нэгэн том ертөнц үүд хаалгаа нээсэн нь өнөөдрийг хүртэл биднийг тэтгэсээр байгаа их хөрш Хятад аа гэж. Хөгшин залуугүй өвөөг шахаж, бурхандаа хүртэл залж байсан тэр үе саяхан мэт санагдаж байна. Яг энэ үеэс эхэлж ажилаа алдаж, амьдарлаа зольсон олон нөхөдийн цуглах газрыг өвгөнтийн хөндий гэж нэрийдэж өнөөдрийг хүртэл тэр хэвээр хадаглагдсаар. Олон үйлдвэрүүд хаалгаа барьж, овосгоо самбаатай олон аавын хүүхдүүд хувьдаа эзэмшиж эхэлсэн тэр үеэс эхлэн өнөөдрийн Монголын хөрөнгөтнүүд тодорсон. Тэр үед хүүхэд байсан нөгөө л нэг хэдэн үе юу ч үгүй хоцорсон гэвэл буруутахгүй ээ. Бодвол аз нь ч дутсан байж мэднэ...

Соёлын шоконд оров оо:

Анхны боевик кино Хонгилдон олны хүртээл болж нэг төгрөгөөр гарч эхэллээ. Аав, ээжээсээ арай гуйсаар үзнэ. Нөгөө кино бараг 3 жил дараалж гарсан их л олон үзсэн сүүлдээ үнэ нь өсөөд 5 төгрөг болсон. Араас нь залгаад приставк дэлгэрч тэрхүү хар хайрцгийг гэртээ тавьсан айл бол тэр хавьдаа хамгийн баян айлын тоонд зүй ёсоор ордог байсан юм. Бодвол тэр үедээ л хамгийн үнэтэй өмчийн нэг хэлбэр байсан байж таараа. Олон төрлийн кинонууд шил шилээ даран гарч подвольд шилээр кино үзээд үзсэн киногоо өдөржин ангийнхантай ярьж хийсвэр мөрөөдөлд автаж өнгөрөөсөн бидний үеийн хүүхэд нас эргээд харахад дурсах дурсамж нь олон ч өнөөдрийн энэ нийгмийн анхны бүхнийг бид туршиж, үзэж, амталснаар нэг бол азтай нэг азгүй золиоснууд юм аа.

Эцсийн бүлэгт нэг л санаав Монгол төрийн бодлого, Монгол төрийн залгамж халаа нь үрийн үрд үргэлж үйл хийхдээ дээрхийн адил нэг үеийг мэргэн санаагаараа золиослох явдалыг тасалж, судлагдсан, бас туршигдсан урт хугацааны бодлогыг авч хэрэгжүүлэх нь хамгаас чухал юм болов уу гэж...

Ийм хурдан байсан юм гэж үү...

2011-08-21T19:53:00.000-07:00

Цагийн зүүг хараад нэг минутийг хүлээхэд ямар их уддаг гэдгийг, бас хэн нэгэн хүнийг, ямар нэгэн хоолыг хүлээхэд цаг хэр удаан өнгөрдөг гэдгийг хүн бүр л мэдэрдэг нь үнэн. Тэгсэн хэрнээ хамгийн сайхан мөчүүд, хамгийн сайн сайхан дурсамжит зүйлүүд тохиох тэр мөч хичнээн хурдан өнгөрдөг юм бэ?

Хэ хэ аймаар эхэлдэг штээ. Би зүгээр л энэ зуныг хэрхэн сайхан өнгөрөөснөө л бичих гэж байгаамаа. Тэгээд л өмнө нь уянгын жоохон халил оруулчихлаа л даа. За тэгээд миний блогийг уншиж суугаа эрхэм анд минь мэдээж энэ зуныг гайхалтай өнгөрөөсөн биз дээ тээ. Яагаад ч юм бэ бүү мэд их л олон ой давхцаад дээр нь сайхан хуртай байгаад ч тэрүү хүн бүр л энэ зуны гайхалтай байсныг магтаж байна ээ цаана чинь...

Миний хувьд яах вэ өнгөрсөн 7 сарын наадмыын маргаашнаас эхлээд л сайхан амарлаа даа. Хөдөө нутагтаа очлоо "Түмэн адуу"-ны баяр гээч сайхан наадам зохион байгууллаа. Олон сайхан хурдан буяны тоосонд нь орлоо. Цаашаа халуураад Дорноговь аймгийн 80 жилийн ойд очлоо нэг иймэрхүү өнгөрөөлөө штээ.

Өвөлжингөө хөдөө явсан болохоор хөдөө явна гэхээсээ илүү хотод байх хүсэл давамгайлаад үлдсэн бүх хоногоо гэртээ өнгөрөөлөө дөө. Үд хүртэл унтаж үзлээ, үхэр байхгүй болохоор машины сигналаар сэрээл хэ хэ. Тэгээд кино сувгийн бүх киног дагнан хашраагаал нэг иймэрхүү. Гэхдээ миний хувьд бол жинхэнэ амралт болж чадлаа. Бид чинь амралт гэхээр хэдэн юмаа ачиж аваад л хөдөө гараад хэвтдэг. Бөөн хир даг болсон нөхөр орж ирээлд нэг хоног унтаал маргааш нь ажилдаа давхина. Үүнийгээ бид амралт гэж нэрэлдэг. Зарим нөхдийн хувьд ч мөн л байх. Харин миний хувьд бол энэ биш байсан байна аа гэж... хэ хэ.

Ийгээд бодсон чинь өнгөрсөн амралтын сарууд яасан хурдан өнгөрөө вэ?

JD

Ц.Жадамбаа: Бид Ардчилсан намыг дэмждэг залууст "Үнэмлэх ав" гэж тулгадаггүй

2011-04-04T02:35:00.001-07:00

Ардчилсан намын Улс төрийн бодлогын хэлтсийн дарга, нарийн бичгийн дарга Ц.Жадамбыг “Ярилцах танхим”-даа урилаа.

-Өөрөөс тань юун түрүүнд “Ардчилсан намын залуус хаана байна вэ” гэж асуумаар байна. Ардчилсан намын залуу нарийн бичгийн дарга л энэ асуултад хамгийн оновчтой хариулт өгнө гэж бодоод тэр л дээ?
-Бүгд дор бүрнээ ажлаа хийж байгаа. Улс төрийн хийрхлээс илүү итгэл үнэмшилдээ үнэнч байх зарчмаа хадгалахыг чухалчилдаг залуусын хувьд чанга хашгирахаас илүүтэй ажлаа сайн хийхийг л чухалчилдаг гэдгийг юун түрүүнд хэлэх хэрэгтэй байх аа.

-Өөрийн тань хувьд ч энэ зарчмыг баримталдаг уу. Энэ асуулт танай намын бусад нарийн бичгийн дарга нарт ч бас хамаатай шүү?
-Тийм ээ. Манай намын нарийн бичгийн дарга нар нэг үеийнхэн. Бид 2008 оны наймдугаар сараас Ардчилсан намын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж эхэлсэн. Дор бүрнээ өөрсдийн гэсэн хариуцсан хэлтэстэй. Р.Гантулга Намын байгуулалтын хэлтсийг, М.Жадамба Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийг, Б.Ургамалцэцэг эгч Хүний нөөцийн хэлтсийг хариуцдаг. Биднийг хэн бэ гэдгийг мэдэх нэг хэсэг байхад мэдэхгүй хэсэг бий.

-Ардчилсан намын нарийн бичгийн дарга гэдэг улс төрийн өндөр карьер. Энэ утгаараа мэдэхгүй байгаа хэсэгт нь мэдүүлэх сонирхол та нарт байдаг биз дээ?
-Мэдээж хэрэг “үгүй” гэж хэлбэл хэн ч үнэмшихгүй. Гэхдээ өнгөрсөн хугацаанд бид ажлаа хийхийн хажуугаар давхар суралцсан. Тийм болохоор юун түрүүнд ажилдаа суралцаж, ажлаа сайн хийх нь бидэнд чухал.

-Нам гүм ажлаа хийхийг чухалчилсан гэж хэлж байгаа бололтой. Гэтэл олон хүн Ардчилсан намын залуусыг эрч хүчтэй, үзэл бодлоо нээлттэй илэрхийлдэг, улс төрийн идэвхтэй байгаасай гэж хүсдэг?
-Энэ талаар би өөрийгөө яах ёстой вэ гэдгийг боддог шүү.

-Бодлоо нуухгүй биз дээ?
-Залуу хүний хувьд эрсдэл хийх хангалттай боломж байдаг. Алдаа гаргах ч үе бий. Тэр бүх эрсдэл, алдаагаа залуу насаараа хааж, хамгаалахыг оролддог. Миний хувьд өөрийнхөө хийсэн алдаа, буруу алхмаа залуу насаараа халхалж үлдэх хэрэггүй гэж боддог. Түүнийхээ оронд үүрэг хүлээсэн бол хариуцсан ажлаа сайн хийх хэрэгтэй. Энэ бол миний л бодол шүү.

-Энэ чинь л харин “Ардчилсан намын залуус эрх чөлөөгүй” гэдэг ойлголтыг нийгэмд төрүүлээд байгаа юм биш үү?
-Яах вэ дээ, нуугдмал, хаалттай, эрх чөлөөгүй, хэн нэгэнд дарагдсан гэж үзэх хүмүүс байдаг л байх. Гэхдээ чимээгүй хийх ёстой ажлаа хийсний төлөө залуу хүн бүрийг бусдад дарагдсан гэж ойлгоод байж бас болохгүй л дээ. Би өнөөдөр ярилцлага өгнө гэвэл хэн ч хориглохгүй. Гэтэл ажил хийж байгаа хүнд чинь бас ярих, ярихгүй сэдэв гэж байх ёстой биз дээ. Манай нарийн бичгийн дарга нарын хувьд “Ажлаа хийе” гэсэн байр суурьтай байгаа учраас хэвлэлээр чанга дуугараад байхыг чухалчилдаггүй.

-Ардчилсан намын Улс төрийн бодлогын хэлтсийн даргын хувьд та намын дотоод асуудлын төвд нь байдаг хүн мөн үү?
-Анх намайг энэ ажлыг авахад Ардчилсан намын улс төрийн бодлогыг Жадамба тодорхойлох юм уу гэж харж байсан. Гэтэл яг ажил үүргийн хуваарилалтын хувьд энэ намын улс төрийн бодлогыг манай хэлтэс биш, Үндэсний зөвлөлдөх хороо тодорхойлдог. Манай хэлтэс баталсан бодлогыг нь хэрэгжүүлдэг. Миний ажлыг энэ талаас харвал илүү оновчтой. Мэдээж хариуцсан чиглэлдээ гүйцэтгэлийг сайн хийхийг хүсдэг. Үүгээрээ бол би төвд нь байгаа нь үнэн.

-Ярих, ярихгүй сэдэв гэж бий гэснээс Ардчилсан нам дахь албан тушаалынхаа зангаргаар намба заах шаардлага гардаг уу?
-Тэгэх шаардлагагүй гэж хэлж болохгүй юм байна шүү.

-Өөрийг тань Ардчилсан намын залуус дундаасаа нам дотроо хамгийн өндөр албан тушаалтай нь гэвэл хүлээн зөвшөөрнө биз дээ?
-Болно оо. Яалт ч байхгүй хамгийн өндөр албан тушаал. Мэдээж зөвхөн би биш. Манай Р.Гантулга, М.Жадамбаа нар ч бас адилхан. Үеийнхэн дундаа шүү дээ. Бидний өмнө энэ албан тушаалыг хашиж байсан хүмүүстэй бидний насыг харьцуулаад үзээрэй. Бас л ахадсан алба. Гэхдээ нэгэнт хариуцсан учраас ажлаа сайн хийх хэрэгтэй гээд л бид хэд зүтгээд байгаа.

-Та нар Ардчилсан намын одоогийн даргын үндсэн багийнхан уу?
-Н.Алтанхуяг даргыг намын даргаар сонгосноос хойш ажилласан болохоор тэгж хэлж болно.

-Н.Алтанхуяг даргатай анх хэзээ танилцсан бэ?
-Анх намын шугамаар биш олон улсын сайн дурын байгууллагын чиглэлээр ротарактын клуб байгуулах гэж танилцаж байсан. Түүнээс хойш олон жил өнгөрсөн байна.

-Нарийн бичгийн дарга болохоосоо өмнө Хан-Уул дүүргийн иргэдийн хуралд нэр дэвшсэнийг тань санаж байна?
-Тийм ээ.

-Хан-Уул дүүрэгт танай намаас нэр дэвшсэн залуусын олонх нь иргэдийн хуралд гарсан. Харин өөрөө ялагдсан шүү дээ. Ялагдлын шалтгааныг олсон уу?
-Унасан бөхөд шалтаг мундахгүй гэдэг шиг олон шалтгаан байгаа. Миний хувьд хувь хүн талаасаа жаахан хариуцлагагүй хандчихаж дээ гэж боддог. Иргэдэд хүрэх талд нэлээд ажиллах ёстой байж гэж боддог. Мөн санал тооллогод анхаарал хандуулах гээд л.

-Залуусыг шууд улс төрийн сонголт хийсэн даруйдаа сонгуульд өрсөлдөөд эхлэхээр миний хувьд жаахан гайхдаг. Эд юунд итгэж, найддаг юм болоо гээд л?
-Тухайн үед бид сэтгэл зориг нэгдэж, Хан-Уул дүүргийг хөгжүүлье гэж ярилцаж байсан. Манайхан бүгдээрээ улс төрд шинэ хүмүүс байсан. Миний хувьд лав их дайчин байсан санагдаж байна. Юунаас ч айхгүй. Би л бүтээнэ. Би л хийнэ гэж бодож байсан. Дараа нь гэхэд л “Би юу хийчих вэ” гэдэг бодол төрж байгаагүй шүү.

-Өөрийн тань хувьд бусдаасаа нэвтрүүлэг хөтөлж байсан гэдгээрээ харьцангуй олны танил болчихсон байсан. Тийм хүнд ялалт илүү ойрхон баймаар юм?
-Харин энэ тал дээр алдчихсан байж магадгүй шүү. Би ерөнхийдөө танигдчихсан байгаа. Жаахан идэвхжүүлэлт хийхэд л болно гэж бодоод байсан. Гэтэл бодит байдал дээр тийм биш юм шиг байна лээ.

-Н.Алтанхуяг дарга “Манай нам хүлэмжний залуус бэлтгэдэггүй” гэж ярьсан байсан. Төв намд ажиллаж байгаа өөрийн тань хувьд энэ хэсэг хүлэмж биш үү?
-Хүлэмж гэхээр байнга бордуулж, услуулах хэрэгтэй болно байх. Ардчилсан намд тийм зүйл байдаггүй. Үүнийг нь хүмүүс залуусаа дэмждэггүй гэж ойлгодог юм шиг байна лээ. Ардчилсан намын залуусын хувьд энд ажиллахын тулд маш их хөдөлмөрлөдөг. Өөрөө өөрийнхөө түвшинд тодорхой улс төр хийдэг. Өөрийнхөө төлөө өөрөө ажиллаж байж гарч ирдэг. Үндэсний зөвлөлдөх хорооны гишүүн болсон залуусын хувьд ч тэр адилхан. Уг нь бодит байдлыг үнэнээр нь олж харахыг хүсвэл тэнд маш олон залуу байдаг юм.

-Үндэсний зөвлөлдөх хороо /ҮЗХ/ сая УИХ-ын 2012 оны сонгууль хүртэл дотоод сонгууль явуулахгүй байх шийдвэр гаргасан. Тэднийг одоо байгаа эрх мэдлээ хадгалж үлдэхийг хүссэнийх нь төлөө буруутгах аргагүй. Хэн ч байсан өөрийнхөө төлөө л гараа өргөнө. Гэхдээ хаалганы цаана байгаа хүмүүсийн хувьд энэ бол маш их бүдүүлэг шийдвэр санагдаж байгаа?
-Дуртай болгон нь ҮЗХ-ны гишүүн болох боломжгүй. Хүссэн залуу нь “Би Үндэсний зөвлөлдөх хорооны гишүүн болно” гэж хэлээд болчихно гэж байхгүй. Тэр утгаараа ҮЗХ хүчтэй байдаг. Тэнд бас ч гэж тодорхой түвшинд шийдвэр гаргах чадвартай, өөрийн гэсэн бүтээсэн бүтээмжтэй хүмүүс ордог. Тийм болохоор асуудлыг шууд нэг өнцгөөс нь харах хэрэггүй байх.

-ҮЗХ-ны гишүүний дараагийн хүрэх карьер нь УИХ-ын гишүүн. УИХ-ын гишүүний суудал хүсэгчид бүгд л өөрийнхөө өмнө хаалга нээхийг хүсэх нь тодорхой. Гэтэл тэр хаалгыг нь одоогийн ҮЗХ-ны гишүүд хаачихлаа шүү дээ?
-ҮЗХ-ны гишүүдийн цаана нэг л том эрх ашиг бий. Тэр нь Ардчилсан намын улс төрийн бодлогыг тодорхойлох. Тэд Ардчилсан намын дотоод хуулийг баталдаг. УИХ-д өрсөлдөх эрх нь ч нээгддэг. Одоогийн ҮЗХ-ны гишүүдээс УИХ-ын ирэх 2012 оны сонгуульд нэр дэвших 76 нэр дэвшигчийг тодруулах нь үнэн. Үүнд нь хүмүүс тэмүүлэх нь зүйн хэрэг. Гэхдээ ингэснээр бусдад нь боломж хаагдсан гэсэн үг биш шүү дээ.

-Өөрөө нарийн бичгийн дарга гэдэг утгаараа автоматаар ҮЗХ-нд ордог уу?
-Үгүй ээ, би Хөвсгөл аймгаас ҮЗХ-ны гишүүн болсон.

-Хэнтий аймгийн хүн яагаад Хөвсгөлөөс сонгогддог билээ?
-Заавал Хэнтий аймгийн хүн Хэнтийд нэр дэвших ёстой гэсэн ойлголт байхгүй л дээ. Миний хувьд Хөвсгөлд өрсөлдөх боломж олдсон. Тэр боломжийг л ашигласан.

-Хөвсгөл аймгийн Ардчилсан нам дотооддоо асуудалтай байгаа гэж сонссон?
-Манай нам хэвтээ тогтолцоотой учраас орон нутгийнхаа асуудлыг тэндээ л шийдэх ёстой. Намын төв аппаратаас тэдний асуудлыг шийдэхгүй. Хөвсгөл аймгийн намын асуудал нэг их хүндэрчихсэн юм байхгүй. Хувь хүний байр суурийг бид том асуудал болгох хэрэггүй гэж үзсэн.

-Танай намынхан өөрийг тань Н.Алтанхуяг даргатай хамт ажиллаж байгаа гэдэг үүднээс тань “Алтангадас” фракцийн залуу төлөөлөгч гэж тодорхойлно байх. Хүлээн зөвшөөрөх үү?
-Наад тодорхойлолтод чинь цаг хугацаа хариулт өгнө. Өнөөдрийг хүртэл бид Ардчилсан намын олон мянган гишүүнийг төлөөлж, итгэл дааж ажиллаж байгаагийн хувьд намынхаа төлөө хоёргүй сэтгэлээр ажилладаг. Аавын хүүхдүүдийг алагчилдаггүй. Хэрэг эрхлэх газарт ажиллаж байгаа залуус, нарийн бичгийн дарга нар бүгд намынхаа эрх ашигт нийцүүлж ажилладаг. Хүмүүс гаднаас нь тодорхой фракцид хувааж хардаг байж магадгүй. Яг дотроо бол тийм юм байхгүй. Манай ҮЗХ-ны гишүүд бүх талаараа биднийг дэмжиж ажилладаг. Одоо хэрэгжүүлж байгаа “Монгол хүн-2020” хөтөлбөрийг гэхэд л бүх аймгийн ҮЗХ-ны гишүүд дэмжээд ажиллаж байна. Бид тэр дэмжлэгийг мэдэрдэг.

-Монгол Улсын 21 аймагт тусгайлан танилцуулж байгаа “Монгол хүн-2020” хөтөлбөр үр дүнгээ өгнө гэдэгт итгэлтэй байна уу?
-Итгэлтэй байгаа. Намын өмнөх удирдлагууд бүгд л сонгуулийн өмнө тусгай хөтөлбөр хэрэгжүүлж байсан. “Монгол хүн-2020” хөтөлбөр тэр бүхнээс юугаараа онцлогтой гэхээр тухайн нэг аймгийн, тухайн нэг сумын асуудлыг газар дээр нь гаргаж ирж чадаж байгаагаараа онцлогтой. Өнгөрсөн долоо хоногт Дундговь аймагт ажиллахад л Өлзийт сумын асуудлыг бодитоор нь гаргаж ирэх жишээтэй.

-Сум тус бүрийн асуудлыг гаргаж, шийдэх арга замыг тодорхойлох нь үнэхээр тустай гэж үү?
-Нэг сумын хүндрэлийг гаргаж ирэхдээ бид тэр бүхнийг Монголын асуудал болгож тавихгүй байгаа. Энэ бол тэндхийн л асуудал. Үүнийг ингэж шийднэ гэдгийг хэлээд, цаашаа ингэж хөгжүүлэх хэрэгтэй гээд арга замыг нь хайж байна. Арван хүний толгой өвдлөө гэхэд бүгдэд нь адилхан аспирин өгч болохгүй биз дээ. Үүний оронд тэр арван хүний толгой яагаад өвдөөд байгааг дор бүр нь шинжилж, тохирсон эмчилгээг нь хийж, эмийг нь өгөх ёстой. “Монгол хүн-2020” хөтөлбөрийн гол онцлог энэ. Хөтөлбөрийг бүтэн жил тухайн орон нутагт хэрэгжүүлнэ. Бүтэн жил хэлэлцээд тэд асуудлаа эцэслэж багцлах ёстой. Түүн дээр нь суурилж Ардчилсан нам бодлогоо тодорхойлно.

-Товчхондоо, Ардчилсан нам амьдралд ойрхон бодлого дэвшүүлнэ гэж тодорхойлох уу?
-Тийм ээ. Гэхдээ ойрхон гэж хэлэхээр хүч нь сулрах юм байна. Тийм болохоор амьдралд нийцсэн гэж хэлэх хэрэгтэй болов уу.

-УИХ-ын ирэх 2012 оны сонгуульд Ардчилсан намын гол барьж орох хөзөр нь Монгол Улсын сум бүрт тусгайлан хөгжлийн чиглэл тодорхойлж өгөх явдал гэж ойлгож болох нь ээ?
-Бидэнд үүнээс өөр гарц байхгүй. Яагаад гэхээр хангайн бүсийн сумыг говийн сумтай адилхан загвараар хөгжүүлнэ гэж зүтгээд байвал ямар ч үр дүнд хүрэхгүй. Ардчилсан нам энэ зарчмыг баримтална.

-Энэ хөтөлбөрөөр дамжуулаад та бүхэн нам руугаа залуусыг татах тусгай бодлого хэрэгжүүлэх сонирхол байна уу. Юун төлөө нарийн бичгийн дарга нар нь залуу хүмүүс билээ?
-Бид гишүүнчлэлийн хойноос хөөцөлддөггүй. Олны танил хүнийг манайд элсч, манайхыг сурталчлаач гэж гуйдаггүй. Бид залууст ямар нэгэн зүйл амлаж, дэмжиж туслах амлалт өгч элсүүлэх хэрэггүй гэж үздэг. Тэгээд ч манай намыг зүрх сэтгэлээрээ дэмждэг мянга, мянган залуус гишүүнчлэлтэй болохыг чухалчилдаггүй. Тэд ажлаа хийгээд, сэтгэл зүрхээрээ дэмжээд явахыг л илүүд үздэг. Тийм болохоор бид тэдэнд Ардчилсан нам гэсэн үнэмлэх ав гэж тулгадаггүй. Энэ чинь тэдний хувь хүний л сонголт шүү дээ.

-Гэхдээ улс төрийн нам нийгэмд идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулах хэрэгтэй гэдгийг хүлээн зөвшөөрнө биз дээ. Сая Японд болсон гамшгаар гэхэд л Ардын намын залуучуудын холбоо олон нийтийг уриалж, хандив цуглуулсан. Иймэрхүү зүйлд залуусын идэвх оролцоог дайчлах нь муу зүйл биш шүү дээ?
-Тийм ээ, бид Нийгмийн ардчилал Монголын залуучуудын холбоог “Гэрэлт зул” арга хэмжээ зохион байгуулсанд нь талархсан. Талархах ч ёстой. Бидний хувьд өөрсдийнхөө түвшинд энэ ажлыг зохион байгуулсан. Хандив цуглуулж өгсөн. Тэр бүхнийг дөвийлгөж, нийгэмд таниулахыг чухалчлаагүй. Хийсэн бүхнээ хэвлэлээр зарласны төлөө сайн ажиллаж байна гэж дүгнэвэл хэт өрөөсгөл дүгнэлт болно л доо.

-Ардын намын залуус ямар ч тохиолдолд лидерийнхээ үгийг дагаж, тэднийхээ баримталсан зарчмыг хамгаалахыг чухалчилдаг. Лидерүүд нь ч байр сууриа илэрхийлэхийг шаарддаг бололтой юм билээ. Харин танайх огт эсрэгээрээ. Ядаж л “Хамтарсан Засгийн газраас Ардчилсан нам гарах ёстой” гэх эсэргүүцэл дэгдэж байхад танай залуус Н.Алтанхуяг даргыгаа хүртэл өмөөрч дуугараагүй. Уг нь тодорхой нэг байр суурь илэрхийлэх хэрэгтэй байсан биш үү?
-Харин наадах чинь л манай хоёр намын залуусын гол ялгаа нь шүү дээ. Манай намын удирдлага өнгөрсөн хугацаанд бидэнд хэзээ ч “Биднийг хамгаалаад үгээ хэл” гэж тулгаж байгаагүй. Зүгээр санаачилгаараа дуугарах эрх бол бидэнд бий. Гол нь бидний хувьд Ардчилсан намын 100 мянга гаруй гишүүнд бүгдэд нь хүрч ажиллах ёстой учраас нэг талынх нь байр суурийг хамгаалж, “Чиний байр суурь буруу” гэж хэлэх нь ёс зүйн хувьд таарахгүй байхгүй юу. Манай төв аппарат орон нутгийн намын байгууллагынхан шийдвэрт ч нөлөө үзүүлдэггүй. Тэд дотроо асуудлаа шийддэг. Ардчилсан тогтолцооны гол онцлог нь энэ. Өмнөговь аймгийн Ардчилсан намын даргыг тэр аймгийн гишүүд л сонгоно. Эндээс тэр хүнийг сонго гэж хэлэх ямар ч эрх байхгүй. Ардын намынх бол өөр л дөө.

-Эргээд залуусыг идэвхжүүлэх тухай асуултын маань хариултыг дэлгэрүүлэх үү?
-Би зүгээр энгийн жишээ хэлмээр байна. Хүн ресторанд орж, хоол идээд гарахдаа амттай хоол байвал тогоочийг нь л мундаг гэж магтдаг. Гэтэл тэр хүний цаана ногоо арилгагч, угаагч, туслах тогооч гээд олон хүн ажилласан байдаг. Өнөөдөр манай залуусын хувьд цаг нь болоогүй байна. Энэ намд ороод нэг удаа төмс цэвэрлэж, сонгино арилгаад хоол хийж үзэх хэрэгтэй байхгүй юу. Түүнээс бус зүгээр галт тогоонд шууд орж ирээд будаатай хуурга ингэж хийдэг гээд ахлах тогооч болох гээд зүтгэчихэж болохгүй шүү дээ. Манай нам бол үнэхээр залуусыг анхнаас нь хөдөлмөрлүүлдэг. Ногоо яаж арилгах вэ, төмсөө яаж хэрчих вэ гэдгийг эхнээс нь сурч байж өөрийн гэсэн орон зайтай болдог. Тэгэхээр идэвхжүүлэлтийг залуус өөрсдөө хүсвэл, өөрсдөө ажиллаж чадвал хийж чадна. Тэгээд ч “Цаг нь ирэхээр цасны дороос яргуй цухайдаг” гэдэг шиг Ардчилсан намын залуус удахгүй олноороо гарч ирнэ.

-Хөдөлмөрлөж байж л гарч ирнэ гэдэгт итгэлтэй байна уу?
-Манай намын залуусын суурь итгэл үнэмшил нь тэр болохоор итгэлтэй байна аа.

-Өөрийг чинь морь уяж байгаа гэж сонссон?
-Наадах чинь харин миний нуудаг зүйл байна шүү.

-Яагаад. Улс төрд сонирхолтой залуус сүүлийн үед морь руу бас их идэвхийлэн орж байгаа нь нууц биш шүү дээ?
-Би Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх суманд өвөөтэйгөө хамт өссөн. Өвөө, эмээ дээрээ өссөн хүүхэд их яриа байдаг. Би бас тиймэрхүү юм шиг байна лээ. Хурдан морины хувьд өвөөгөөс минь өвлөсөн хобби. Манай суманд хурдны 13 угшлын хоёр нь байдаг. Би “Тайжийн хурд” гэдэг морин спорт уячдын холбооны тэргүүнээр ажилладаг. Манай морьд их сайн давхиж байгаа. Ерөнхийдөө үүнийг их гоё хобби гэж хэлж болно. Гэхдээ энэ хоббигоо хүмүүсийн анхааралд өртүүлэх хэрэггүй болов уу гэж боддог.

-Яагаад?
-Хүн хоббигоо хүндэлдэг бас хамгаалдаг байх хэрэгтэй л дээ. Хэрэв “Улстөрч болж шалиагүй байж бас хурдны морьд дурлана гэнэ” гээд эхэлбэл бас хэцүү шүү дээ.

-Хоббигоо нууцлах сонирхолтой хүн мэргэжлээ бол нуухгүй биз дээ?
-Үгүй ээ, би чинь Монголынхоо бүтээгдэхүүн шүү дээ. “Их засаг” их сургуулийг төгссөн. Нэг ч удаа гадаадад сурч үзээгүй. “Монголд төгссөн юм чинь ямар олигтой байв гэж” харах хүн байдаг л юм шиг байна лээ. Харин би их давуу тал гэж боддог. Монголд төгссөн хүн яахаараа муу байдаг юм бэ. Харин ч сайн гэдгийг харуулахыг хүсдэг. Хэдийгээр манай улсын боловсролын тогтолцоо хангалттай сайн биш ч гэсэн Монголд төгссөн гэдгээр нь олон сайхан залуугийн итгэлийг хугалж болохгүй байхгүй юу.

-Нийгмийн тодорхой хүрээлэлд иймэрхүү хандлага байдгийг үгүйсгэх аргагүй юм?
-Би нэг хэсэг Хувийн их, дээд сургуулийн холбоонд ажиллаж байсан. Тэгэхэд нэг хүн гарч ирээд шууд “Би Монголын боловсролын тогтолцоог өөрчилнө” гэж мэдэгдэх жишээтэй. Тэр хүн тэгж хэлснээрээ олон зуун залуугийн итгэл, найдварыг хугалж байгаа гэдгээ ойлгодоггүй. Би тэрийг бас амьдрал дээрмэдэрч байсан. Энэ бас их том асуудал шүү.

-Төрийн албаныхан ч бас гадаадад төгссөн хүний удирдлага дор ажиллана гэдгээ хүлээн зөвшөөрөх хандлага бий болчихсон байж магадгүй юм. Ерөнхийдөө үүнийг боловсролын айдас гэж хэлж болно байх?
-Айдас байгаа нь үнэн. Гэхдээ айхгүй байх шалтгаан бас бий гэдгийг олж харах хэрэгтэй. Монголд хангалттай хэмжээнд хэл сурах, өөрийгөө хөгжүүлэх боломж бий. Өнөөдөр Америкийн Элчин сайдын яам англи хэлний нэг жилийн сургалтад суух виз дардаггүй. Тэд “Манай бүх ажилтан Монголд хэл сурсан” гэдэг. Үүнийг бид бодох ёстой. Цаашдаа би бас боловсролын салбарт тодорхой ажил хийнэ гэж бодоод байгаа. Мөн баялаг бүтээгчдийн төлөө улс төрийн нам тодорхой бодлого дэвшүүлж ажиллах хэрэгтэй юм байна гэдгийг намд ажиллах хугацаандаа ойлгосон.

-Бидний үеийн олон залуу өнөөдөр УИХ-ын гишүүний эрх ямбыг зүүдлэх нь холгүй “сагах” болж. Мөнгө байна. Эрх мэдэл л хэрэгтэй байна гээд л. Тэр хүсэл нь надад хэт яарсан, аймшигтай том туйлшрал шиг санагддаг. Өөрийн тань хувьд?
-Олон хүн надтай уулзахаараа “Жадамба, хэзээ нэр дэвших гэж байна” гэж асуудаг болчихсон байна лээ. “УИХ-д нэр дэвших гээд л байна уу” гээд л. Уг нь тийм биш шүү дээ. Бид нар дахиад суралцах хэрэгтэй. Цаг нь болоогүй байна. Магадгүй цаг нь болохоор тэр зүйл рүү зүтгэж болно байх. Одоо бол би гадагшаа докторын зэрэг хамгаалах, суралцах, нийгэмд байр сууриа олохыг чухалчилна. Ядаж л өөрөөсөө “Яах гэж УИХ-ын гишүүн болох вэ” гэдэг асуултын хариултыг олох хэрэгтэй.

-Зарим нь бүр “Эхний удаад туршлага хуримтлуулах маягаар нэр дэвшээд үзэхэд зүгээр. Тоглоомын дүрмийг нь ойлгоод авчихбал болно” ч гэх нь бий. Танай намд тийм залуус ганцаар тогтохгүй орж ирнэ биз?
-Намын гал тогоонд ажиллаж байгаагийн хувьд үүнд сэтгэл хөөрлөөр хандаж болохгүй гэдгийг мэдэж байна. Энэ бол тоглоом биш. Туршлага хуримтлуулах талбар ч биш. Хүний төлөө ажиллана. Иргэн Болдын төлөө, үр хүүхдийнх нь төлөө, улс орныхоо ирээдүйн бодлогыг боловсруулж, хэрэгжүүлэхийн төлөө ажиллах чадвартай эсэхээ бодитоор нь харах хэрэгтэй байх. Надтай гэхэд л “Надад мөнгө нь байна. Би нэр дэвшинэ. Танай намд хэдийг өгвөл нэр дэвшиж болох юм. Би мөнгийг нь өгье. Хэд хэрэгтэй юм” гэсэн олон залуу уулздаг. Тэд зүгээр надад онгирч байж болох л юм. Манай намын хувьд тийм хүнийг дэмжээд байх юм байхгүй. Харьцангуй шалгуур өндөртэй. Бусад намын хувьд яадгийг мэдэхгүй юм. Бидний хувьд арай ч тиймэрхүү залуусыг хөөргөөд байхгүй л дээ.

Г.ОТГОНЖАРГАЛ

Дундговь аймгийн ирээдүй бүрхэг байна

2011-03-21T21:55:00.000-07:00

Улаанбаатар хотоос 280 км-т оршдог хэдий ч хөгжлөөрөө Монгол улсын 21 аймгийн хаахна байгаа бол хэмээн нутгийн иргэдээс асуулаа. Тэд зовлон бэрхшээлээ ярьж байна. Аймгийн хэмжээнд хот суурин бараадаж, шилжсэн иргэдийн тоо 13 орчим мянгад хүрч, энэ нутаг эзгүйрэх дөхөөд байгаа болон ажлын байрны хомсдолоос болж хөдөлмөрийн насны иргэдийн ажил эрхлэлт бага, хүн амын амьжиргааны түвшин улсын дунджаас дээгүүрт орж, нийт хүн амын 19,6 хувьд хүрсэн гээд энэ аймагт асуудал олон байгааг өнгөрөгч амралтын өдрөөр Мандалговь хотноо зохион байгуулагдсан “Монгол хүн 2020-Дундговь” хэлэлцүүлэгт оролцсон 15 сумын 300 орчим төлөөлөгчид хэлж байна.

Хэлэлцүүлэгт АН-ын дарга Н.Алтанхуяг, ЕНБДарга Д.Эрдэнэбат, УИХ дахь АН-ын бүлгийн дарга Ч.Сайханбилэг, УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд С.Ламбаа, УИХ-ын гишүүн, БОАЖ-ын сайд Л.Гансүх, УИХ-ын гишүүн Кёкүшюзан Д.Батбаяр нарын төрийн түшээдийн өргөн бүрэлдэхүүнтэй төлөөлөгчид оролцлоо.

Хэлэлцүүлэгийг ЕНБДарга Д.Эрдэнэбат нээж үг хэлсэн. “Өнгөрөгч онд 14,6 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө оруулалтыг энэ аймаг татаж, аймгийн хэмжээнд 15 суманд ашигт малтмалын давхардсан тоогоор 336 тусгай зөвшөөрөл олгогдсон байгаа нь аймгийн нутаг дэвсгэрийн 41,76 хувийг эзлэдэг. Гэтэл гадаргын усны нөөцгүйгээс гүний усыг татаж, ахуй амьдралдаа хэрэглэдэг тус аймгийнхны хувьд энэ нь цаашид нутаг орондоо ажиллаж, амьдрах боломж нөхцлийг хааж, эзлэх хүрээгээ өдөр ирэх тусам тэлсээр байгаа цөлжилийн аюулыг улам ойртуулж байна” гэлээ.

Тэрээр цааш нь “Дундговь аймагт зохион байгуулагдаж байгаа “Монгол хүн 2020” хэлэлцүүлэг та бүхний өмнө тулгамдаад байгаа асуудлыг гаргаж ирэхэд байгаа. Бид өнгөрсөн 20 жилийн хугацаанд эрх чөлөөний талаар хангалттай ярьж, хэрэгжүүлж ирсэн. Тэгвэл бид иргэддээ эдийн засгийн эрх чөлөөг олгож чадаагүй хэвээр байна. Та бүхэн Дундговь нутагтаа сайхан амьдрахын төлөө энэ хэлэлцүүлэгт өөрийнхөө санааг тусгаарай. Дундговь аймаг өнөөдөр байгаль, түүхий эдийн чамгүй нөөцтэйн дотор улсын хэмжээнд судлагдсан хүрэн нүүрсний нөөцийн 58 хувь, гөлтгөний 32,3 хувь, эрдэс будгийн 53,4 хувийг газрын хөрсөн доор нуусан аймагт иргэд нь ядуу, амьдрах орчин нөхцлийг бүрдүүлдэг ундны усны байдал муу, эмнэлэгийн тусламж үйлчилгээ тааруу амьдрах ёсгүй. Дуу хуурын өлгий нутаг гэгддэг Дундговь ганц дуулж, хуурдсанаараа сайхан амьдрахгүй ээ. Харин дуу хуураар популизм хийдэг цаг өнгөрсөн гэдгийг хатуухан хэлье” гэсэн юм.

Үүний дараагаар сумдаас ирсэн төлөөлөгчид Эрх чөлөөтэй, Эрүүл чийрэг, Эрдэм боловсролтой, Ажилтай орлоготой, аюулгүй орчинтой Монгол хүн гэсэн таван салбарт хуваагдан, хэлэлцүүлэг өрнөлөө. Мөн салбар тус бүрийнхээ онцлогийн дагуу мэргэжлийн байгууллагууд дээр очиж, мэргэжлийн хүний үгийг сонсож, мэдээлэл авсан. Хэлэлцүүлэгт оролцогчид өөр өөрийн суманд тулгамдаад байгаа асуудлуудыг гаргаж, тавьсанаас гадна аймаг орон нутагтаа тулгамдаад байгаа асуудлыг илүүтэйгээр гаргаж байсан юм.

Тухайлбал, “Эрх чөлөөтэй -Монгол хүн” хэлэлцүүлэгийн хэсэгт төсөвөө захиран зарцуулах эрхийг сум, орон нутагт нь өгөх нь зүйтэй гэсэн асуудал хөндөгдөж байсан бол “Эрүүл чийрэг -Монгол хүн” хэлэлцүүлэгт говь нутагт тулгамдсан асуудал болоод байгаа ундны усны асуудал хурцаар тавигдаж, үүнээс улбааатай бөөр шээсний замын эмгэгээр улсад тэргүүлэх болоод байгаагаа энэ үеэр хэлж байсан. Мөн Дундговь аймгийн ундны усны асуудал хэдэн засаг дарга дамжиж яригдаж байгаа хэдий ч олигтой үр дүнд хүрдэггүй. Харин ч ийм байсан, ийм байгаа, цаашид байх болно гэсэн сэтгэхүйгээр хандаж байгаад аймгийн засаг даргад сэтгэл дундуур байгаа энэ үеэр төлөөлөгчид илэрхийлж байлаа. “Эрдэм боловсролтой -Монгол хүн” хэлэлцүүлгийн хэсэгт эмнэлэгийн эмч ажилтнуудын боловсрол, чадварын талаар илүүтэйгээр хөндөж ярилцлаа. Дундговь аймгийн хувьд Дорноговь аймгийн ЭМШУИС-ын харьяа сургуулиас эмч, сувилагч бэлдэж авдаг. Энэ нь учир дутагдалтай байгаа энэ үеэр онцолж байсан юм. “Аюулгүй орчинтой Монгол хүн” хэлэлцүүлэгийн хэсэгт байгалийн баялагийг ашиглахтай холбоотойгоор үүдэн гарч байгаа хор хөнөөл, эрсдэлийн талаар болон сүүлийн жилүүдэд хуурайшилтын улмаас цөлжилтийн явц хурдасч байгааг ярилцсан бол “Ажил орлоготой- Монгол хүн” хэлэлцүүлэг аймгийн хэмжээнд 800 хүн ажилгүй байгаа гэсэн статистик гарсан хэдий ч ажилд орох боломж, орчин нөхцөл тааруу байгааг хэлж байсан юм.

Ийнхүү хоёр өдөр үргэлжилсэн Ардчилсан намын “Монгол хүн 2020 –Дундговь” хэлэлцүүлэг энэ хүрээд өндөрлөж, түүнд зориулсан урлагийн тоглолт нутгийн залуусыг нэг үдэш доргиогоод авсан. Тоглолтонд СТА Эрдэнэтунгалаг, залуу дуучин Чулуунчимэг, Одончимэг, Анхбаяр, Lumino, Lemons хамтлагууд оролцож, ая дуугаа өргөсөн юм. “Монгол хүн 2020 –Дундговь” хэлэлцүүлэг 2011 оны туршид бүх сумдад үргэлжилэн зохион байгуулагдаж, Дундговь аймгийн иргэн бүрийн саналыг сонсох болно.

33

2011-03-03T02:42:00.000-08:00

Энэ одоо юу болоод байна аа аан. go go дээр жинхэнэ алаад хаясан байна штээ тээ. Нэг дор 33 авилгалын баримтыг гаргасан байна. Энэ хүүхэн жинхэнэ гар хөл байж байгаад үхэхдээ үхэр буугаа тавьж байгаан байна даа аан. /Хөөрхий хүүхдүүд л хэцүү байна/Энэ материал дотор нэр нь орсон хүмүүс бол за жинхэнээсээ нэг нэгээрээ дуудагдана биз аан. Аймаар юм аа. Энэ бол бодвол нэгхэн л жишээ байлгүй дээ тээ. Үүнээс цаана том олон дарга нарын жинхэнэ хооот юмнууд их байгаа биз. Юутай ч олон хавар нэгэндээ гэдэг шиг харж л байя даа. Их л юм болох нь дээ. Эсвэл шууд нэвт дарж ч магадгүй юм. Гэнэт сайт нь хаагдаж энтэр хэ хэ хэ.

http://news.gogo.mn/r/84102 iishee daraad orood vzeerei gej...

JD

Догшин хутагтын Өлгий нутгаар

2011-03-03T01:58:00.000-08:00

Он гарсаар олон аймагт ажиллаж байна аа. Дорнод аймагт ажиллаад ирээд Цагаан сар дуусгаад л шууд Анхдагчдын өлгий /нэрлэдгээр нь штээ/ Булган аймгаар аяллаа, тэгээд ирээд шууд 7 хоноод Хутагтын өлгий нутгаар явж байна гэнэ үү. Дандаа машинаар явсаар байгаад вагоноор явсан чинь үнэхээр гоё тухтай байсан гэж... Нөгөө явдаг байшин штээ хэ хэ. Явдаг байшинд чинь аягатаa цай цалгихгүй байна гэнэ үү. За за тэр мангарлах ч яахав соц үеэс анх сууж, аялаж ирсэн төмөр тэрэг их л дотно санагдсан шүү. Олон үеийн залуустайгаа хамт явсан болохоор цаг хугацаа гэдэг үнэхээр харавсан сум мэт хурдан өнгөрсөн шүү. Суусан яасан Дорноговь аймаг Сайншанд суманд очсон хэхэ. Үнэн хурдан наасан. Хуучин чинь ганцаараа явахад тарчилж байж нэг юм очдог байсансан.

... Замд болсон явдлыг тусгай захиалгаар бичих тул холбогдоно уу хэ хэ. Ийгээд бид нөхөд Доронгоби аймагт буугаад Шандплаза-г харин ч нэг хашраасан даа. Бумбдаал, бумбадуулаал хэ хэ... За тэр ч яахав. Хамгийн сүүлд очсоноос хойш Хутагтын нутаг холын гийчдийн хөлд дарагддаг болсныг ажиглав. Хаашаа л харна гадны хүн, дотоодын жуулчид. Учир нь хамрын хийд, энергийн төв, хүслийн уулыг зоригсод, сүсэгтэн олон. Нэгэн бодлын тэр аймгийн иргэдэд, тэр дундаа бизнес эрхлэгчидэд атаархах сэтгэл ч төрөх шиг болсон шүү. Дорноговь-д үнэхээр ид амьдрал буцалж байгаа нь аймгийн төвөөр давхих машин, иргэдийн хөдөлгөөнөөс харагдана. Энд тэндгүй дэлгүүр хоршоо...

Гандирсийн нилээн хүчирхэг том буудал баригдсан байна. Дотор нь орлоо. Эхний байдлаар надад лав таалагдсан шүү. Энэ аймгийн нүүр царайг нэг өнгөөр нэмсэн сайхан буудал болсон байна. Юу ч хэлхэв хэ хэ.

Юутай ч хутагтын өлгий нутагт хөгжил цэцэглэлтийн үнэр үнэртэж цаана аа нэг өөр байна. Удахгүй тэгээд аж үйлдвэрийн парк байгуулагдаад ирэхээр ёстой нөгөө нэг хүн малын хөл холхилдсон жинхэнэ төв цэг болох юм байгаа биз дээ. Дорноговьчууддаа аз жаргал ерөөе.

Нээрээ Булганыг орхих гэж байна. Булган бол үнэхээр хэцүү байсан. Буудал бол за авах юм байхгүй. Хөгжил гэж 00000000000000. Дээр нь засаг дарга нь гээд нэг нөхөр 11 жил засаг барьж байгаа. Бүүр нэг хаан суучихсан сахалтай жижигхэн ах. Хотоос очсон төлөөлөгчид Булганд ажиллаад тэгээд шөнө нь Эрдэнэт орж хоноод байвал яахуу. Уул нь алдартнуудаараа бол хэнийг ч урдаа гишгүүлэхгүй жинхэнэ супер аймаг. Эсвэл суперүүд нь бүгд хотод ирчихсэн юм уу. Булган нутгийн хүн уншиж байгаа бол битгий уурлаарай арай гэхэд арай л байна билээ шүү Булган аймаг, хөгжил нь...

JD

Еоо байнга даруулчхийнмаа...

2011-02-07T03:35:00.000-08:00

За тэгээд даруулчхийнмаа гэхээр нөгөө гурван бөөрөнхийтэй киногоор ойлгоод байгаарай. Даруулах гэдэг чинь олон утгатай юм байна. Жишээ нь: Өндөр юманд намхан юм даруулах, хэ хэ. Хүнд юманд хөнгөн юм даруулах хэ хэ гэж байгаам. Гэхдээ миний даруулах бол цагаан сартай холбоотой л доо. Би уул нь боломжийн өвөгжүү дээл хийлгээд нилээн том малгай тавиал хүмсүүдтэй золгохийн тэгээд нөгөө хэд чинь юу юугүй л гар дээр тавиал дараал тэгээл үнсүүлчхийн. Заримтай нь ана мана үзээд гараараа тулаад үнсүүлээчгүй хэ хэ. Ерөөсөө бодсон чинь аравт нэг л дарж байгаан. Надад даруулж байгаа нь нэгнийх нь хүүхэд гэж байгаа хэ хэ. Ёстой нэг үхтэл дарууллаа штээ. Покэр тоглодог гар бол даруулана гэхээр өөр талаас харж байгаа байх даа. Зарим нэг нь нөгөө 3 бөөрөнхийгөөр нь энэ тэр гэж. Юутай ч Туулай жил сайхан жил болох нь бололтой. Миний олон даруулсныг эс тооцвол. Гэхдээ яахав дээ ойрын хэлэн жилээс нас яваад ирэхээр аравт ядаж 3 дарах байлгүй дээ тээ. За тэгээд найз минь ирж буй Туулай жилдээ юутай ч авдар нь алтаар дүүрэн, Амьдрал нь аз жаргалаар дүүрэн байж элгээрээ энх амгалан, төрлөөрөө түвшин амгалан сайхан байхын сайн ерөөлийг хүсье.

JD

Цагаан сар ба Туулай жилд...

2011-01-30T19:39:00.001-08:00

Одоогоос олон жилийн өмнө цагаан сар гэдэг энэ их баярыг малчдын цагаан сар хэмээн нэрийддэг байсансан. Яаая жинхэнэ уянгын халил орох гэж байна штээ аан. Гэхдээ ер нь бол яг тэгж нэрлэдэг байсан. Цагаан сарыг зөвхөн хөдөө малчид л өргөн дэлгэр тэмдэглэдэг хотод бол айл тэр тухай ямар нэгэн ойлголтгүй байдаг байсан санагддаг юм. Жоохон байхад замын унаанд хэдэн чихэр боов аваад ээж, аавтайгаа хөдөө эмээ, өвөөгийндөө очдог байсан. Энэ бол өнгөрсөн үеийн л нэгэхэн дурсамж. Тэгсэн сүүлийн 20 жилд Монголчууд эх соёл, түүхээ сэргээж хүн бүр дээлтэй болж, хүүхэд бүхэн ёс төгөлдөр цагаан сарын баярыг тэмдэглэдэг болсон байна. Зүг мөрөө гаргах, засал хийлгэх гээд үгүй мөн их ажил юм шиг хэрнээ цаад утгаараа энэ монгол гэж их үндэстэний оршин тогтнож байгаагийн цаашид оршин тогтнохын бас нэгэн илэрхийлэл гэлтэй. Америкт олон жил болсон хүү хүртэл энэ баяраар цагийн зөрүүгээр сар шинээ хэсэг Монголчуудтайгаа буузаа хийн тэмдэглэж, Монголоос ирсэн и-мэйлеийг уншиж ичис хийж зүгээ гарган явдаг штээ. Хэ хэ. Бас л нөгөө элэг зүрхнээс уяатай энхрий Монгол нутаг минь гэдэг шиг л байгаа юм даа. Цагаан сарын баярыг муулах нэгэн байхад бас магтах нэгэн байдаг гэхдээ л яанаа нөгөө алдарт мах, буузны баяр эхэллээ гэсэн хэрнээ л тэмдэглэдэг.

За ийгээд би ирэх жилийн өнгийг нэг шинжье ээ гэж хэ хэ. Туулай бол их эрч хүчтэй, өхөөрдөм хөөрхөн ами-тан. Учир юу вэ гэхээр ирэх жилд Монголын түүхэнд алтан үсгээр бичигдэх их бүтээн байгуулалт эхэлж Монголчууд зүүн тийш далайд гарах төмөр замаа тавьж эхэлнэ. За тэгээд алдарт таван толгой ашиглалтанд орно гээд ажил мөн ч их байна даа тэгэхээр туулай жилд туулай шиг л эрч хүчтэй байх нь дээ хэ хэ. За дээр нь туулай чинь их .... ами-тан. Тэгэхээр Монголын үрс маш олон болох байх оо. Хэ хэ. Зарим нэг нь хэлэхнээ PLayboy жил гарч байна гэжээлээ хэ хэ. Инглиштэйнүүд нь штээ. Ингэхлээр бас үнэн юм шиг байгаанмаа.

За дээр нь туулай жилд Монголоос Дэлхийн мисс төрөх байх оо. Хөөрхөн ами-тан болохоор хөөрхөн чиглэлийн юмнууд нилээн явах байх гэж бодож байна. За тэгээд ирж буй туулай жил ер нь л Монгол хүн бүрт ээлтэй сайхан жил болно гэдэгт мөхөс би гүнээ итгэж байна оо.

Ирэх долоо хоногт гудамжинд энд тэнд ганц нэгэн дэгдсэн хүн таарвал битгий гайхаарай тэр нь жил орсон хүмүүс шүү. За тэгээд Туулайг хайрлая өөр одоо юу хэлхэв.

Юутай ч эрхэм анд минь ирж буй жилд авдар нь алтаар дүүрэн, амьдрал нь аз жаргалаар дүүрэн, эрүүл энх байж, юу санасан есөн хүсэл нь сэтгэлчлэн бүтэж, Туулай мэт сэргэлэн, Туулай мэт хөөрхөн, Туулай мэт .... байгаарай/6/. Амжилт амжилт.

Сар шинэдээ сайхан шинэлээрэй.

JD

Өнгөрсөнийг дүгнэж ирээдүйг зөгнөхүй...

2011-01-02T02:06:00.000-08:00

Юуны өмнө эрхэм уншигч танаа яг энэ мөчийн мэндийг хүргье. Цаг хугацаа гэдэг харавсан сум шиг өнгөрдөг гэдгийг бичигч би бээр үнэхээр их бичдэг. 2010 он хүн бүрийн хувьд өөр өөрийн гэсэн өрнөлтэй, өөр өөр өнгө төрхтэй сайн, муу, сайхан муухай хосолсон жил болж өнгөрсөн байх. Миний хувьд бол өнгөрсөн он амьдралын мартаж болохгүй нэгэн сайхан жил болж өнгөрлөө. Яахав саар зүйл ч байлаа, сайхан зүйл ч байлаа. Гэхдээ аль нь ч байсан хамаагүй би амьд л байна интэр гэж аан. За тэгээд өнгөрсөн онд болсон явдлыг ер нь бол голлоод блогтоо бичсэн байна. Дутуу орхисон зүйлсийг харин энд бичих нь зөв юм болов уу гэж бодлоо. Бас нөгөө зурхайч шиг жилийн ерөнхий өнгийг өнгөрснийх нь дараа дүгнэвэл хэ хэ. Зурхайч бол ирэх оныг хэлнэ би бол өнгөрсөн оныг дүгнэнэв Үүн дээр л нөгөө эгэл хүн эгэл бус хүний ялгаа нь оршоод байгаан биш оо аан. За тэр ч яахав.

Олон жилийн өмнө зурагтаар Хонгконг гэж газар байдаг гэнэ үзээд амьд байвал нэг үзчих юмсан гэж боддог байж билээ. Азаар Ардчиллын буянаар хэдэн бор нь байвал хаа ч хүрдэг олсон юм болохоор Хонгконг гэдэг газрыг чинь явж үзлээ/За тэгээд хэдэн бор юм гэхээр буруу бодоол шүд амаа хурцлаад байв даа аан/. Эндээс нисээд Бээжин ороод цаашаа Шэнжэн гэж газар буусан. Их л сайхан хот юм билээ. Цаашаа нэг хоноод алхаад Хонгконг гэдэг газарлуу орж явсан даа. Чингисийн Монгол гээд цээжээ дэлдээд байдаг мань мэт чинь тэнд бол хамгийн муу нэртэй манайхаар бол өмхий жухаа нар юм билээ.бид чинь. Яахав дээ шалтгаан нь хэдэн хулгайч гар болон янхан охидоос үүдэлтэй. Хил дээрээсээ эхлээл дарамтлаал тэгээд хотынхоо худалдааны төвд бол бараг Монгол гэхээр зодчих гээд байгаан биш оо хэ хэ. Шал тэнэг наасан. 2.6 сая хулгайчтай юм уу хаашаа юм. Тэнэг санагдсан шоо. Өмнө нь Англи, Япон, Америкт очиход тийм мэдрэмж ёстой төрөөгүй. Тэгсэн чинь тэнд очоод сонин болж байгаад ирсэн дээ. Манай утасны ченжүүд тийшээ очоод тэнд байдаг ах нарт захиалга өгөөд баахан утас туулгадаг юм уу даа хаашаа ч юм. Бас брэнд барааг. Дээр нь гарууд хар тамхи зөөдөг гэсэн. 7 залуу баригдсан сурагтай байна лээ. Уул нь сэтгэл өөдрөг явсан хэдий ч нэг тиймхэн сонинтой ирсэн шүү.

Яах вэ хөгжил энэ тэр нь бол тасарчихсан л юм билээ. Хятадаас бол арай өөр юм билээ. Английн колон байсан юм болохоороо машин нь Япон шиг буруу талдаа үрүүлтэй, эсрэг урсгалтай гээд л...

Аливаа бүтээгдэхүүн дуурайхдаа бол хамгийн лаг нь гэсэн шүү нээрээ. Учир нь тэнд байдаг Хятадууд брэнд барааг дуурайлгаад Дэлхийн олон улсруу гаргахад Английн Колон учраас шууд худалдан авдаг тэгээд тэр талаараа аймаар хөгжсөн гэсэн. Наад талын Шэнжэнд нь гэхэд брэнд бараа A B C D гэсэн ангилалтай гэж байгаа. А бол үнийн дүнгийн 3/1 байх жишээтэй. Ийгээд цааш нь ойлгомжтой байх тээ.

Хүн их шигүү газар гэдэг ойлголт нь их өөр юм аа зайлуул. Зайлуул гэж байгаашт мань мэт бол. Хувийн газаргүй ч тал нутгийнх юм болохоор. Хэн ч үгүй нээрээ энэ онд зуслангийн газар авхиймса. За яг халуурах гэж байна. Ийгээд нээрээ тэр лазерийн шоу гэдгийг нь үзсэн. Лаг ч биш л юм билээ. Яахав байхгүй үзээгүй мань мэтдээ л таарсан эд юм билээ.

За даа тэгээд Хонгконг явах гэж байгаа хүмүүс болгоомжтой л явахгүй бол гай таараад хэн нэгний золиос болж нөгөө нэг алдарт тамхиниййх нь зөөгч болчих вий шургуулчдаг гэнэлээ шүү хэ хэ. Үнэн сэтгэлийн дарамттай байсаан нээрээ. Хүн шүргэхэд бараг хувцасаа тайлж шалгах гээд байгаан биш оо хэ хэ. Хонгконг бол миний хувьд сайхан хөгжилтэй, саар сэтгэгдэлтэй ирсэн газар болон үлдлээ дээ.

Ирээд удаа ч үгүй Ардчилсан Хувьсгалын 20 жилийн ой гэж баахан пижигнээд Сүхбаатар аймаг явсан даа. Зунжин бүсийн чуулган гэж яваад намар Сүхбаатар явах гэсэн чинь шүлхий гараад тэгээд явсааран байгаад сая нэг юм явлаа шт. Хүмсүүд шинэ жилдэж байхад бид зүүн бүсэд аан. Лаг байгааз дээ. Гурван машинтай сэтгүүлчидтэйгээ явсан. Энэ удаад ямар нэгэн машины проблем үгүй хурдтаЙ ЯВААД ирсэн. Нээрээ 2005 онд хамгийн сүүлд Сүхбаатар аймагт очсон юм. Нэг том сумын төв шиг л аймаг байсан чинь сая очсон чинь юу вэ. Шөнө ч очсоныг хэлэх үү бөөн гэрэл болсон газар бүр нүдэндээ ч итгэдэггүй. Үнэхээр бүтээн байгуулалт хийсэн байна билээ. Мундаг. Сүхбаатар аймгийнхан уншиж байгаа бол танай удирдлагууд нээрээ үнэхээр мундаг ажилласан байна билээ шүү. Биширсэн. Хүн ажил хийвэл ам тосддог гэдгийг. Зарим нэгэн байгууллага удирддаг нөхдүүд тэнд очиж туршлага судалмаар юм билээ шүү.

За даа тэгээд ирээд нэг юм бөөн шинэ жил гэж болох болохгүй хүйтэн салад идэж явсаар шинэ онтойгоо золголоо доо.

2010 он бол эгэл хүмүүн миний амьдралд их эргэлтийг авчирсан гайхалтай сайхан жил болж өнгөрлөө. Юутай ч хэнтэй ч харьцуулашгүй. Он цаг гэдэг хүн төрөлхтөний өөрсдөө зохиосон тоолол хэдий ч тэр зохиолын гол баатар болсон хүмүүн бид энэ цагийн тооллын эргэлтээр амьдарч буй мэт. 2010 онд надтай хамтран ажилласан, намайг дэмжсэн, миний тэнэгдүү алдаатай бичлэгийг байнга болон хааяа орж ирж уншиж байсан, бас надтай ажлаас болж санал зөрөлдөж байсан бүх хүмүүстээ баярлалаа. Бид бол одоо цагийн өрнөл, ирээдүй цагийн баатрууд юм аа. Хэдий нь айлчлан ирсэн 2011 онд хувь заяанийхаа эзэн нь байж усны урсгалыг дагаж бус сөрж, бусдын үгийг сөрж бус сонсож, жинхэнэ багийн тоглогч, хайрын эзэн, ажлын мангас, сексийн оргил нь байхыг хүсэн ерөөе. Сексийн ч байхдаа яахав дээ. За яаадийн яаадийн. Юутай ч амжилт.

2011 он бол миний, чиний, бидний цаг үе шүү. . .

JD

Сав сав санаагаараа сав, Сараач сараач санаагаар сараач гэж...

2010-11-08T20:37:00.000-08:00

Сав сав гэснээс санаагаараа сараачиж өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж цаг зав гарган энэ блог хэмээх том айлд хөрөнгө оруулалт хийдэг бүх зэвсэг нэгт ахан дүүсдээ баяр хүргэмээр байна. Гэхдээ энэ бол энэ сайхан нийгмийн буян. Аав, ээжийн буян. Бас чиний буян за яг халуурах гэж байна. Юутай ч эрхэм сараачигч анд минь, сараачигчийн сараачсаныг уншигч анд минь хүний оюун бодлыг, санааг энэ сайхан зүйлээр дамжуулан хүргэх боломжийг бүрдүүлсэн тэр баатрууд гэж нэрлийдээ одоо тэр нөхдөд талархмаар. Цаашид өшөө олон аавийн хүүхдүүд блог нээж өөрсдийн санаа бодлыг өөр өөр өнцгөөс гаргаасай, тэр гаргасан санаа бүр нь бодлого болон хэрэгжиж энэ улсад хувь нэмэрээ оруулаасай гэж би хүснэм. За тэгээд найз минь санаагаараа сараачаад байж дээ. Амжилт

Яадаг юм...

2010-11-07T17:49:00.000-08:00

Өнгөрсөн хагас сайн өдөр миний дотны найз гэнэт өглөө утасдаад хөгшин нь нэг юм бичлээ чи нэг хараач гээд. Тэгээд харсан чинь сонирхолтой санагдаад найзаасаа зөвшөөрөл аваад блогтоо тавихаар боллоо. Та нар юу ч гэсэн уншаад үз. Тэгээд өөрийн бодлоо бич. Нэг харъя яадгийм тээ...

Хүрэлсүх гуай, “Манай нам Ардчилсан намыг бодвол хуульчид сайтай” гэж хэлсэн чинь доромжлол уу?
МАХН-ын 26 дугаар их хурал нүсэр том пиартай болж байна. Хурлын гол зорилго нь намын нэрийг солих учир нэр солих шалтгаан, үндэслэл, түүхэн улбааг олон нийтэд танилцуулж, иргэдэд ухуулан сурталчилахын тулд чамгүй өндөр өртөг цацаж байна. Энэ ч яахав тус намын дотоод асуудал. Цаг үедээ нийцэх гэсэн эрмэлзлэл нь.
Өчигдөр орой /2010.11.05/ “Ийгл” Телевизээр тус намын их хурлын явцыг хараад сууж байв. Он удаан жил ард түмний “тархийг угааж ирсэн” социалист киноны хэсэг үе үе гаран түүнд нь сэтгэл хөөрсөн “шинэ МАН”-чууд алгаа хорстол ташиж бас, зоригтой, зориггүйн дундуур уухайлна. Ганц л хүн өөрийн эрхгүй бусдын жишгээр суудлаасаа боссон агаад түүний алга ташихүй, бас пиджакныхаа энгэрийг байн байн засч товчоо оролдохыг нь телевизийн дэлгэц үе үе харуулна. Бас “түүнийг” бусад төлөөлөгчдөөс түрүүлж босоод танхимыг орхин гарахыг нь ч харуулна. Бүхэлдээ сайтар тооцоолж театрчилсан, жинхэнэ “Хувьсгалт” намын олон арваны турш хийж дадсан “Ардчилсан, нээлттэй” гэх “нийгэмчилсэн” хурал ийнхүү завсарлага авав.
МАХН-ын энэ хурлын тухай манай улс төр судлаачид, тоймчид дүгнэж цэгнэцгээх байх. Олон нийт ч бас өөр өөрийн тусгалаар хүлээн авцгаасан байх. Намын нэр солих, хуучин шинийн хүчний харьцаанууд хэрхэн өөрчлөгдөж байгаа, хэн нь хэнийгээ дэмжиж бас хэнийгээ буланд шахаж байгааг бүгд харж байна. Тиймээс намын их хурлын үйл явцын тухай бичих гэж би үүнийг эхлүүлсэнгүй. Харин Шинэ Ардын намын /Шинэ гэх учир нь олон ардын нам байсан учир ялган салгаж хэлэв/ Ерөнхий Нарийн бичгийн дарга У.Хүрэлсүх намын нэр солих санал хураалт явуулахын өмнө Н.Энхбаярын асуусан асуултад Д.Лүндээжанцан гишүүнийг хариулсны дараа болчимгүй гэмээр ч юм шиг, популист гэмээр ч юм шиг, цаанаасаа үзэн ядалт, ясны өрсөлдөөн ханхалсан нэгэн үгийг чулуудаад, түүнийхээ араас чамгүй барьц алдаж байгаа харагдана лээ.
Тэрээр, “Манай нам Ардчилсан намыг бодвол хуульчид сайтай нам” гэж яриан дундаа бодлогогүй үг унагав. Хэдийгээр энэ нь түүний намынхаа дотоод хурал дээр хэлсэн үг боловч хэд хэдэн сувгаар орон даяар цацагдаж байгаа, олон түмний анхаарал төвлөрсөн үед өрсөлдөгч намаа доромжилсон үг болов.
Тэрээр энэ үгийг болгоомжгүй хэлсэндээ бантав болтой, “Манай намд Лүдээжанцан, Сүхбаатар, Мөнх-Оргил, Одбаяр нарын сайн хуульчид байдаг” гэж доромж үгээ батлах, бас хүчий нь сааруулах гэж оролдов.
Уучлаарай Ухнаагийн Хүрэлсүх даргаа, би Ардчилсан Монгол Улсын иргэний хувьд танаас зарчмын хэдэн асуулт асууя. Энэ асуултууд бол нэг үгэн дээр нээнтэглэж байгаа асуудал биш, таны хэлсэн үгийн чинь ард ялгаварлан гадуурхал, олон жилийн урхагтай ирсэн, цаашид бас улам бугшиж магадгүй хэн нэгнийг үгүйсгэх, үзэн ядах үзэл ханхалсан учраас таньд зарчмын асуулт тавьж байна.
Асуулт нэг. Та “Манай нам Ардчилсан намыг бодвол хуульчид сайтай нам” гэлээ. Үүнийг та яаж батлах вэ? Та Монгол Улсын бүх хуульчдыг бүртгэж шалгаад сайн муугаар нь ялгачихсан хэрэг үү? Бас тэдний хэд нь намын гишүүн, хэд нь танайх, манайх гээд ангилчихсан хэрэг үү? Хувьсгалт намыг Ардын нам болж байгаад дэмжиж байгаа хэсэг ч бий, эсэргүүцэж байгаа хүмүүс ч бий бас талархаж байгаа хүмүүс ч бий. Би Ардчилсан намын гишүүний хувьд танай намд баяр хүргэмээр байгаа юм. Хорин жил явж явж “үзэл бодол”, зарчмаа олох алхам хийж бидэнтэй нэг шат ойрсож ирлээ гэж. Нэг зүйлийг сануулахад Ардчилсан нам гэдэг бол АРД+ЧИЛСАН нам болохыг санагтун.
Асуулт хоёр. Та дээрх үгээ батлах гэж УИХ-д сонгогдсон хуульч гишүүдийг нэрлэнэ билээ. Тиймээ, тэдний зарим нь үнэхээр сайн хуульчид. Харин танай намын хуульчид чинь таны үгийн дагуу ойлговол Зөвхөн Их хуралд сууцгаасан тэр цөөхөн хуульч хуульчид юм уу? Таны энэ үг чинь ардчилсан намыг доромжлоод зогсохгүй бас өөрийн намын гишүүдээ ялгаварласан тодотгол юм биш үү. Танай намын хүний нөөцийн бодлого чинь зөвхөн их хуралд байгаа нөхдүүдээр хязгаарлагддаггүй байлтай.
Таны хэлсэн дээрх болгоомжгүй үг чинь цаанаа алсын зайны үгүйсгэл, ойрын зайны доромж агуулсан учраас Та энэ улс төрийн соёлгүй, хариуцлагагүй үгнийхээ төлөө Ардчилсан намын болон МАХН-ын гишүүдээс уучлалт гуйж залруулга хийх ёстойг анхааруулж байна.
Танд амжилт хүсье.

Мухулай

За нэг ийм юм бичсэн байна даа. Сийрүүлээд байж дээ.

JD

Утаа ах иржээ...

2010-10-17T18:31:00.000-07:00

Өглөөний цонхоор нар тусч, Өдөн дэрэн дээр би хулжина билүү нөгөө нүцгэн байхыг минь битгий хараарай гээд дуулаад байдаг. Бодвол их л сайхан нар мандаал хөшигний завсараар нь туссан нар нь шардаг юм шиг байгаан.
Ингээд бодсон чинь энэ бол утаагүй сайхан улирал болж таарч байна. Мөн сайхан шүү энэ утаагүй зун, намрын улирлууд хэ хэ. Одоо харин утаа маань/байнга уулздаг болохоор өхөөрдөв/ ирж байна. Уушиг минь ойрноос утаагаа санасан юм уу хаашаа юм ганц нэг бөхшүүлэн ханиахыг ажвал их л ойртсоны шинж юм шиг байна. Өглөө сэрсэн чинь нээрээ хар хөх утаа минь хэдий нь гэртээ ирсэн мэт данхайн харагдсан. Бас л сүртэй харагдаж байна билээ шүү. Одоо ингээд хөшигний завсараар шарж тусах нарыг ирэн иртэл хэдэн сар утаа ахын мэдэлд уушиг, зүрх гээд бүх зүйлээ захируулан дарамтлуулах л үлдлээ дээ. Ээ көөркэс көөркэс...

JD

Үсгээр эхэлсэн шүлэг зохиов.../хэ хэ өөр юугаар ч эхлэх билээ дээ/

2010-10-12T01:54:00.000-07:00

Утаа уушгийг минь идчих юм
Уур эсийг минь идчих юм
Ухаан бодлыг минь мөнгө идчих юм
Улсын минь баялагыг новшнууд идчих юм аа

Салхи навчийг идчих юм
Сархад хүнийг идчих юм
Сайныг муу нь идчих юм
Саванг ус идчих юм аа хэ хэ/За одоо ёстой нөгөө онгод нь дуусах гэжээ шүү яадвал нэг мөр наагаад тэгээд дуусаа шүү/

Мөнгийг хүүхнүүд идчих юм/за тэгээд бариад идчив ээ ингэж хэлээ ингээд/
Мөөмийг хүүхдүүд идчих юм
Төслийг дарга нар идчих юм
Тэгээд надаа идэх юм юу ч байхгүй хэ хэ. За ёстой бардгүй ажил чинь энэ байна. Ёстой л нөгөө жинхэнэ онгод монгод нь орсон гарууд л бичвэл зохих юм байна. Мань мэт бол ёстой нөгөө өмнөхөө л хийж байвал барав юм байна оо мэдэрлээ.

JD

Өглөөний нар...

2010-10-10T20:06:00.000-07:00

Өнгөрсөн амралтын өдрөөр хууч өвчин хөдөлж хоёр хоног нэрээ мартатлаа хэвтдэг байшт. Гэхдээ яахав сайн хүмүүсийн буянаар нэгдэхийн өглөө сэргэлэн босож ирлээ. Өглөөний нар гайхамшигтай мандсан шүү. Өвчин маань эдгэрсэн болоод ч тэрүү надад бол гайхамшигтай санагдсан. Яг энэ эрчээрээ ажил дээрээ ирлээ дээ муу найз нь гэж байгаамшт. Ер нь бодохнээ аливаа ажил үйлсийн бүтэх эс бүтэх нь ерөөсөө л энэ хүмүүний сэтгэл зүйтэй их холбоотой юм шиг ээ. Одоогоос 3 жилийн өмнө байх аа би МУИС-ийн нэгэн энерги судлалын багштай шууд ярилцлага хийж байсан. Тэр хүнтэй ярилцахад миний хувьд л гайхалтай санагдаж байсан тэр мөчийг би одоо хэр нь мартадгүй юм. Тэрээр хэлэхдээ/аймаар сонингийн үг ашигладагшт/ хүнийг тойрон аура буюу гэрлэн бүрхүүл оршиж байдаг. Тэр гэрлэн бүрхүүл нь хэр зузаан сайн гэрэлтэй байх тусмаа тэр хүн үргэлж аз жаргалтай, аливаа зовлонгоос холуур байдаг гээд л хамгийн сайн сайхан бүхнийг ярьж байсан. Бурханы хөрөг зурганд тойрсон их гэрэл цацарсан дугариг хэлбэрийн дүрс байдаг тэр нь нөгөө энэ багштийн хэлсэн аура нь юм гэсэн. Тэгэхээр хүн гэдэг амьтан чинь далд ертөнцөөс харвал өөрөөс их гэрэл цацруулдаг амьтан болж таараад байгаам. Тэр их гэрэл цацруулсан инээд алдсан хүн бол бидний хэлдгээр эрч хүчээр дүүрэн энеригтэй нэгэн болох гээд байгаамуудаа. Харин архи уусан, тамхи татсан тэр хүмүүний гэрлэн бүрхүүл нь аажмаар алга болдог гэнэ. Тэгээд нөгөө чөтгөр шүглэнэ гээч нь болдог юм байх аа. Нээрээ бодохоор архи их уудаг хүний хараад байхазд царай алдаад харлаад хачин барзайсан юм болчихдог тээ. Яалт ч үгүй л шинжлэх ухааны үндэслэлтэй зүйл болохоор итгэхгүй байхын ч аргагүй юм даа. Ийгээд би хэсэг бодлоо. Ер нь бол ганцхан амьдрах нас гэж бодож элдвийг хийж явахдаа би л лав хувьдаа үйлийн үр, дараа төрөл, дараах амьдрал гэж хэзээ ч бодож байгаагүй юм билээ. Миний өнөөдрийн хийх үйл маргааш болох үйл явдалтай салшгүй холбоотой байдаг гэдэгтэй чи санал нийлэх үү найз аа. Хэрэв санал нийлж байгаа бол үйл хөдөл бүр чинь их учир жанцантай юм байна шүү. Яагаав нөгөө Жанцан чинь гавъяат хуульч штээ. хэ хэ.

Өглөө босоод сэтгэл өөдрөг гэрээс гараад ажилдаа ирээд компьютерээ асаагаад аз жаргалаа үл мэдэх болон мэдэх найз нартайгаа хуваалцаад суух яг энэ агшинд өөдрөг үзэл, сайхан бодол, сайн санаа гэдэг бол юунаас ч хүчтэй юм байна гэдгийг мэдэрч байна. Өглөөний нар гайхалтай мандсан шүү...

JD

Ажил эхлэхийн өмнө...

2010-10-06T19:27:00.000-07:00

Өглөө лаг эрт ажилдаа ирдэг баатар болоод сэрүүлэг тавиад лаг босоод замдаа гарсан чинь нэг цаг нам мөлхдөг байшт. За арай л дэндэж байна аа энэ зам нээрээ. Болоод л байдаг байсан хэрнээ ойрын өдрүүдэд юу болов гэмээр бөглөрөөд байх юм. Хэдэн сайд дарга нар нь бүгд л гадаадад яваа юм гэсэн юундаа тэгээд бөглөрөөд байдаг байна аа. Сонин юм аа. Монголын энэ хэдэн замд яаралтай арга хэмжээ авахгүй бол нэг л биш ээ. Бензинээ байг гэхэд энэ ажлын цагаас нээрээ аймаар идэж байна аа. Яах вэ мэргэн санаа оноо байвал нэг хэлээч тэгээд санал энэ тэрээ нэгтгэж байгаад өгдөг газар нь өгмөөр байх юм...

Бухимдав...

JD

Нэргүй.../Солиотой бичлэг, тархинд орсон үгсийн нийлүүлэмж/

2010-09-30T20:29:00.000-07:00

Яагаад ч юм өнөөдөр блогоороо орсон чинь нэг л тийм уйтгартай санагдаад явчихлаа. Нэг их гоё зүйл байхгүй. Тэгээд за байз гоё болгох зүйл бичдэг ч юм билүү гээд бодсон чинь энэ толгой олгой болжээ хөөрхий. Юу ч орж ирдэггүй шүү. Яах ч ёстой юм бүү мэд. Бодвол мэргэн санаа орж ирэхээр л гоё юм бичиж блогоо гоё болгох ёстой юм болов уу. Яг ингэж биччихээд утсаар хүнтэй ярчихаад сэдэвээ харсан чинь нэг тийм санаа төрчихлөө хэ хэ. Нэргүй...

Нээрээ би яагаад нэргүй гэж нэрлэсэн юм болоо. Нэргүй гэдэг үг чинь өөрөө бас нэгэн утга илэрхийлсэн тэр байхгүй гээд байгаа зүйлийг орлуулсан зүйл мөн байх. Би санаж байна даа нэг кинон дээр нэг хар арьстан нөхөр гутал барьчихаад хөөе энэ гутлыг яагаад гутал гэж нэрлэсэн юм бэ гээд нэг нөхрөөс асуудаг хэсгийг. Тэгсэн нөгөөх нь яахав дээ гутал болохоор л гутал гэсэн байхгүй юу гэж хэ хэ. Ийгээд бодохоор энэ бичлэг нэргүй болохоор л нэргүй гэж нэрлэсэн болж таарах гээд байна хэ хэ. Шал тэнэг юм.

Тэгвэл бусад зүйлийг өөрчилөн бодож үзье л дээ. УИХ-н гишүүнийг бид гишүүн тэр гэж дууддаг. Тэгвэл гишүүн гэж нэрлэдэггүй янхан гэж нэрлэдэг байсан бол яах уу. УИХ-ын янхан тэр гэх үү ха ха ха. Ёоо савах нь ээ.

Ингээд бодсон чинь бүр самуурч байна. Гэхдээ л бас нэгэн сонин өнцөг харагдаж байна. Яагаад заавал юм бүхэн нэгэн хэв шинжэд баригдаж байх ёстой гэж. Сүүлийн үеийн шинэ оросууд жаргон гэж нэг урсгалаар их ярьдаг болсон гэсэн. Тэр нь юу гэхээр цаг хэд болж байна гэхийг шууд сколько түг түг гэдэг гэсэн. Хэ хэ. Бас л болохоор. Ингээд манайхан яриад эхэлбэл аав нар уурлах байх тээ. Мартаж болшгүй соёл мөн гээд л иш татаж байгаа л... Монгол хэлийг магтаал...

За эргээд эхэлсэн хэсэгрүү очъё л доо. Нэргүй. Нэргүй мэт амьдарч байгаа нэртэй хүмүүс энэ хорвоод олон байх юм аа. Яахав дээ хүн болгон өөрийн нэрийг хайрлаж нэрээ өндөрт гаргахын төлөө зүтгэдэг мэт боловч амьдрал дээрээ тэр нэрийг хэн нэгэн хэсэгхэн хүрээнд л мэдэж өнгөрдөг. Магадгүй хэн нэгэн олны танилтай нэр ижилхэн бол баярлаж болох ч бас л худлаа. Үүгээр би хэн нэгэн хүнийг хэлэх гэсэн юм биш ээ. Зүгээр л бид өөрсдийгөө дандаа л хуурч амьдардаг гэсэн санааг л хэлэх гээд байгаа юм. Нэг номны жишээ санаанд орлоо л доо.
Би орчлон ертөнцийг таниагүй жоохон хүүхэд байхдаа дэлхийг эзлэнэ, захирана хэмээн боддог байлаа. Харин нас биенд хүрээд ирэхийн цагт энэ бодлоо гээж энэ улсыг захирах хүсэлд автах болсон юм. Ахархан хугацааны дараа эргээд нэг бодсон чинь би ерөөсөө энэ улсыг захирч чадахгүй юм байна ерөөсөө энэ гэр бүлээ л аятайхан авч явъя гэж бодоод харсан чинь хэдий нь оройтжээ. Одоо би орон дээрээ хэзээ үхэхээ мэдэхгүй хэвтэж байна. Би эхлээд өөрийгөө хууралгүй өөрөөсөө эхэлсэн бол магадгүй би дэлхийг ч өөрчлөх байсан юм бил үү гэж.хэ хэ. Нээрээ бас бодхоор тээ. Дандаа л өөрийгөө хуураал яваад байдаг цаг хугацаа урсаал байдаг. Нэгэн хийсвэр тэнэг зүйлийн төлөө шүү. Гэтэл жинхэнэ дээрээ бол би хэн ч биш нэг л нэртэй боловч нэргүй нэгэн л байгаа юм. Хэрвээ би өөрийгөө хуурахгүйгээр өөрөөсөө эхлээд бүхнийг хийвэл жинхэнэ утгаараа нэртэй хүмүүн ч юм шиг. Бас л сонин...Эндээсээ ургуулаад бодохлоор сайхан нэртэй инээд алдсан тэр нэгэн хүмүүн сэтгэл зүрхэндээ өөрийгөө хуурч энэ хорвоог нэр төртэй хүмүүн мэт бодсоор бардаг нь жам болжээ. Нэртэй мөртлөө нэргүй мэт амьдарч буй хүмүүн...

JD

Нэгэн шинэ зураг орууллаа...

2010-09-23T01:58:00.000-07:00

Би энэ зургийн нэрийг Тэмээ бид хоёр нэгэн зүгт гэж нэрлэсэн дээ. Хэ хэ.

Өмнийн цэнхэр говь мину...

2010-09-22T21:10:00.000-07:00

Нөгөө л гардаг цагаараа аялалдаа гарлаа. Энэ удаад өмнөх удаагийн аялалуудыг бодвол арай олон тооны залуучууд явах болсон юм. Жолооч орвол бараг л гучин хүн. Гэхдээ жендэрийн хувьд бол ойролцоо гэж байгаа. /За тэгээд киноны таних тэмдэг шиг 3 бөөрөнхийгөөр ойлгоод байв/ Ийгээд замдаа гарсан даа. Хэ хэ. Инээд хүрээд байна аа. /Инээдтэй хэсгийг бичигч миний хүслээр хасав/Бидний нөгөө суусан автобус маань аймаар савалдаг автобус байсан. Хэлэх ч юм биш. Хотоос гарч давхиад шороон зам дээрээ гараад жинхэнэ алж эхэлсэн дээ. Эхний нэг хэдэн цаг бол за арай ч дээ гэмээр л явсан гэж байгаа. Сүүлдээ тэгээд дасдаг юм билээ. Яг л нөгөө нэг онигоо шиг. Онигоог нь дараа асуувал бичиж өгье за. За тэгээд явсааран байгаад Дундговь аймагт очсон. Сайхан нутаг сайхан аймаг. Гэхдээ хөгжил гээд байх зүйл нэг их байхгүй. Засаг дарга нь саяхан солигдоод ерөнхийдөө нэг тиймэрхүү л байгаа аймаг юм билээ. Нутгийн үндсэн брэнд гэвэл айраг л байна. Олон жил зуд болсон болохоор ихэнх малчид нь өөр аймгийн нутгаар нутаглаж яваа гэсэн. Гэхдээ энэ жил бороо хур сайн байгаа болохоор бас ч гэж учиртай байгаа юм билээ. За энэ аймгийн статистик мэдээ ч яахав цаашаа давхисаар хүсэн хүлээсэн газар болох Өмнөговь аймагт ёстой ясаа арай л салгуулчихалгүй шиг нэг юм очсон доо. За даа нэг үгээр хэлбэл ядарсан гэж ойлгож болно. Нээрээ замдаа жолооч маань ядраад хэсэг унтсан юм аа. Тэгсэн чинь бид хэд нэг чөөгийтэй газар хоносон юм шиг байна билээ. Манай автобусны цонх онгойгоод байсан чинь нөгөө автобусны цонх бас онгойгоод байсан гэсэн шүү. Та минь ээ аймаар байгааз хэ хэ.

Өмнөговь аймаг гэдэг чинь түм түжигнэж бум бужигнасан жинхэнэ хөлтэй болсон газар юм билээ. Аймгийн төвөө тойроод 23 амралтын газартай гэж байна. За тэгээд тэр говь гурван сайхан гэдэг чинь ямар байсан хайрхан бэ ёстой нэг бишрүүлсэн шт ээ. Тэр хавийн нутаг нэг л цаана аа өвөрмөц юм билээ шүү. Би ч бараг л буугаад нөгөө уул уурхай нь байгаа юм бодсон чинь тэр их нөгөө уул уурхай нь өөр өөр газар юм билээ гээд мээкээтэй юм бичээд байхгүй юу. ЗҮгээр л мэдээлэл өгсөн юм шүү. Ийгээд бидний нөхөд эв санаагаа нэтгэн нэгэн зүг хөдөлж сайхан амралтын газар очсон юм. Үнэхээр гоё. Хэлэх ч юм биш. Тухтай, тохилог, эзэд нь найрсаг өө тэгээд сайхаан сайхан. Бидний төлөвлөгөө ёсоор бол бид нийт 3 хоносон. Орой бүр арга хэмжээтэй байсан шүү. Ер нь л кайфтай байсан.

Ажлын хоёрдах өдөр бид Ёлын ам орцгоосон юм. Төсөөлж байснаас шал өөр юм билээ. Уулын энгэрээр нь арц ургадаг дээд амнаас нь жижигхэн горхи урсдаг тэр нь амруугаа урссааран байгаад нилээн өргөн горхи болж цаашаа урсдаг юм билээ. Их сонирхолтой хавцалаар явсан шүү. Арцны үндсээр тэнд сийлбэрчид суугаад янгир, аргал, бас ёл шувууг ур гарган сийлж зардаг юм билээ. Ер нь л бусдын л адил хөдөлбөл хөлс зогсвол зоос гэж ханддаг юм уу даа. Гадныхан их явж байгаа харагдсан. Өмнөговь аймгийн жуулчны баазууд бол ер нь Монголдоо дээгүүрт орох байх аа. Би л хувьдаа тэгж дүгнэсэн шүү. Хээр гарахаар шинэхэн орсон борооны улмаас тааны үнэр нь хан хийгээд л бас л аан говийн нэг онцлог байна билээ шүү.

Аймгийн төвийн хэсэг тэр чигтээ бөөн л жийп болсныг ажиглахад Өмнөговь аймагт ажиллаж амьдарч байгаа иргэдийн хувьд амжиргааны түвшин нилээн өндөр болсныг илэрхийлж байсан. Мэдээж сайн бүхний хажууд саар зүйл их байдаг хойно залуучууд нь нилээн аархуу бүхнийг мөнгөөр хардаг бодол нь боовруугаа гэдэг шиг бодол нь арай л биш юм билээ. Мэдээж хүн бүр тийм биш байх л даа гэхдээ л ганц нэгхэн боломжийн гэсэн мэдлэгтэй, яриа хөөрөөтэй залуучуудтай таарахад тийм байсан шүү. Харин Ажнай корпорациас хөрөнгө оруулалт хийж Залуучуудын соёл мэдээллийн төв гэж нилээн том объектийг тохижуулсан байналээ. Аймгуудад байхгүй мундаг орчин үеийн кино театр болон хөгжлийн төв байсан шүү. Хэ хэ. Ороод гайхаад байгаан биш оо. Нэр нь GALAXY CINEMA ингэж байгаан. ҮҮдээр нь орохоор хүн үүсэхээс эхлээл бүх зүйл л байналээ.

Сониноос иргэний нисэх бол цаг цагийн зайтай бууж байна аа. Байнгын л ерөөсөө нисээстэй буугаастай. Ийгээд бодохлоор бахархмаар байсан шүү. Өмнийн говийн хөгжил бол Монголын л хөгжил тийм болохоор удахгүй бүхий л аймаг хөл хөдөлгөөнд орж Монголчуудын амьдрал ургах нарны зүгээс эхлэн Урагшлах нь бол тодорхой болсон шиг санагдсан гэж байгаа.

Ийнхүү 3 хоноод бид нөхөд хотын зүг буцсан даа. Замдаа шаварт суугаад төөрөөд 32 цаг явж ирсэн. Аймаар тоо байгаа биз. Хот хараад бараг л уйлах гэж байлээ штээ. Ёстой л нөгөө нэг залуу насныхаа эрч хүчээр л ирсэн шүү. Тэрнээс өөр хэн нэгэн байсан бол ч за мэдэхгүй чадарсаан.

Эцэст нь энэ аялал бол мэдээж бас нэгэн дурсамж үлдээсэн сайхан аялал болж өнгөрсөн гэдгийг тэмдэглэн хэлэх нь зөв байх. Гагцхүү аялалын явцад таарч байсан олон үйл явдал, хүмүүс хоорондын харилцааг харахад бид алдаж оноод ч гэсэн хөгжлийн төлөө алхам алхамаар урагшилж байгаа юм байна гэдгийг мэдэхэд, мэдэрхэд л сайхан байсан шүү.

oooooooп.... гэж байгаам

Би өөрийн авсан гурван сайханы зургийг орууллаа. Наад их ус нь замын тогтсон ус юм шүү. Нууртай болгож авсан юм.

JD

Инээд хүрмээр ч юм шиг...

2010-09-22T03:15:00.000-07:00

Сайн уу найз. Би уул нь Өмнөговь явж ирчихээд нэг их гоё сэтгэгдэл бичих гээд блогоо нээж байсан чинь манай ажлын эгээ яагаад сэтгэгдэлээр хэрэлдээд байгаан гээд нэг мэдээ үзүүлсэн чинь бүүр инээд хүрчихлээ. Уншаад байсан чинь тэр дотор явж байгаа үгийг харахад бараг хэн бичсэн нь тодорхой ч юм шиг. Ийгээд надад нэг бодол төрлөө л дөө. Уул нь энэ бичлэг дээр миний тухай ерөөсөө гараагүй харин ч шал өөр мэдээ юм. Миний ганцхан нэр орсон харагдана. Тэгсэн чинь бүр бөөн юм болж байна аа тэр сэтгэгдэл дээр нь хэ хэ. Би гээд гараад ирвэл бүр алах юм байна л даа тээ. Хорхойд хоргүй явна гэдэг бол бурханы л хийж чадах ажил, харин хүн бүрт таалагдана гэдэг бол хүнд ажил байх аа. Дээр нь бид чинь хэдүүлэхнээ мөртөлөө хажуу хавиргандахаа үзэж чадахгүй гээд яриад байвал олон зүйл байна шүү. Би их сайн санадаг юм аа анх Глобалд ажилд орчихоод хэвлэлийн хурал хийсэн чинь тэр мэдээ нь сайтуудаар гараад тэгээд нөгөө сэтгэгдэл нь алсан гэж байгаа. Бараг л амиа хорломоор санагдсан. Үнэн байсан бол ч яахав. Баахан зохиомол сэтгэгдэл байсан. Сүүлдээ ч тэгээд дөжирсөн. Ер нь бол нэг их сонин биш зүйл л дээ. Тэглээ гээд тийм болох биш дээ ямар. Ганцхан асуудал нь хүн бүрийн мэдээний ард дандаа нэг ийм л зүйл яваад байгааг хархаар инээд ч хүрэх шиг уурч хүрэх шиг. Бодвол энэ Ардчилал л байх л даа мөхөс би юу мэдэхэв. Эцэст нь хэлэхэд хажууд минь нөгөө энэ сэтгэгдэлийг бичсэн баагий нь инээчихсэн сууж байгаа даа тээ.
http://politics.news.mn/content/30589.shtml энэ бол нөгөө мэдээ гарсан сайт нь хэ хэ.

JD

Гараад үүдэнд хүлээж бай...

2010-09-12T21:02:00.000-07:00

Сайн уу найз аа. Өнгөрсөн амралтын өдрүүдээр гэнэт эмнэлэг эргүүлдээд. Ойлгож байгааз дээ шаардлага гараад. Тэгээд ойрд мэдрээгүй нэг мэдрэмжийг авлаа. Ер нь бол энэ мөнгөгүй бөгөөд танилгүй хүн эмнэлэг орсноос гэртээ хэвтэж байгаад чад хийсэн нь дээр гэдэг үг нилээн газар авахаар болжээ. Гэхдээ энэ асуудалд тэр эмчийн буруу бол ерөөсөө алга байна. Эрүүл мэндийн яам л одоо мэдэх байх л даа иргэдэд үйлчлэх системчилсэн загварын алдаа байна.

Орой 17:00 цаг.
Түргэн авч давхисаар гэмтэлийн гадаа бөглөрөн барин нэг юм очлоо. Үүдээр нь орлоо мэдээж гэмтэл болсон хойно бөөн орилоон цус нөж. Ээ бурхан минь нүд халтирмаар. Хойд өрөөнд хоёр эмч зэрэг ажиллаж байгаа харагдана. Нэг нэгээр нь дуудаад олон асуулттай анкет гаргаж ирээд бэртээд үхэх гэж хүнээс ургийн овог, хаяг, харшлах эм, гэрийн хаяг өө ерөөсөө бүгдийг асууна. Бэлгийн замын өвчин авч байснуу ч гэж байх шиг. Инээд ч хүрэх шиг уурч хүрэх шиг. Энэ асуултын цаана бас нэг юм байгаа нь тодорхой байх зүгээр л хөндлөнгийн нүдээр ажиглахад юм шүү. Ийгээд баахан байцааж байгаад нөгөө нөхөр бараг ухаан алдах даваан дээр нь анхны тусламж авна гэж байгаа. За энэ бол нэг асуудал.

Би нөгөө харснаа л бичээд байгаа шүү. Нэг нөхөр оёдол тавиулж байна аа. Тэгсэн чинь эмч нь за та 5000 төг өгөөрэй гэж байна. Нөгөөх нь энэ чинь мөнгө төлдөг юм уу гэсэн чинь аа би танд их нарийн оёо тавьсан байгаа утас нь өөр утас ч гэх шиг. Мөнгө өгч чадхааргүй нөхөр харагдвал нөгөө нойлын утсаар оёдог юм уу хаашаа юм. За нэг ийм.

Би нэг хүүхдийн түнхний зураг авхуулах санаатай орсон юм. Зураг авдаг эгээ 5000 төгрөг төлөөд зурагаа авхуул гээд маниасаа бас таван цаас хөөрхөн салгаж байгаан. Хэрэв мөнгө төлөхгүйгээр авхуулна гэвэл ирсэн цагаараа ойчрийн дагуу. Мэдээж тэр хооронд нөгөө өвдсөн хүүхэд маань амь нь тасрана биддээ. Тэгээд нөгөө аргаар нь үзэж байгаам /Яана аа авилгал өгсөн хэргээр шалгуулж гай болох вий дээ. Зүгээр өг гэснийг нь л өгсөн шүү хэ хэ/ Яахав дээ сандарсан хүн бол шууд л өгдөг юм болохоор сурсан зангаараа ажиллаж байгаа харагдсан. Хүнд нөхцөлд ажиллаж байгаа эмч ажилчдын хувьд буруутгаад байх зүйлгүй юм билээ. Гол нь энд алдаа байна.

Ийгээд эмчдээ үзүүлсэн чинь сайн харагдахгүй байна аа. 3-р эмнэлэг яваад MRI-д харуул гэж байгаа юм. Тэгээд нөгөө газар нь амьсгаадсаар яваад очлоо. 95,000 төгрөг. Хамгийн багадаа хэ хэ. Мөнгөгүй бол тэгээд нөгөө мөнгийг нь хайж явах хооронд өвчин нь хүндрээд чад хийнэ гэж байгаа юм. За нэг иймэрхүү.

Нөгөө нэг цалин дээрээс аваад байдаг нийгмийн даатгал маань энд хүний урманд хэрэг болсонгүй ээ. Бараг тэр дэвтэр тэвдсэн нэгэнд ачааны гарз болох жишээтэй. Ийм л нэгэн орчинд хэсэг ороод гарахдаа их л зүйлийг олж харлаа даа муу JD чинь. Бас л бодох ёстой асуудал шүү. Эмчийг таньдаг агаа нар бол асуудалгүйн байлээ. Инээгээл нисээд байдгийн байна билээ.

За тэгээд эмнэлэгт ажилладаг болон үйлчилгээ үзүүлдэг хүн уншиж байгаа бол битгий уурлаарай. Хөндлөнгөөс ажигласнаа л бичлээ. Мэдээж эрүүл, согтуу олон хүнтэй ажиллаж байгаа хүний хувьд зовлон их гэдэг нь тодорхой гол нь тэр ажилтанг биш энэ системийн том алдааг л жишээгээр харуулах гэж хичээлээ. Энэ талаар санал солилцож яах ёстой вэ гэдэг шийдлийг л олцгооё. Харин ирээдүйд бүгд инээд хөөрөөр бялхаж эрүүл энх байхын төлөө...

JD

Баяртай 2010.09.09

2010-09-09T02:14:00.000-07:00

Баяртай 2010.09.09 Энэ өдөр тооны хувьд ч тэрүү нэг л сэтгэлд дотно үлдэх нь ээ. Өнгөрсөн оны буюу 2009.09.09 өдөр хүн бүхэн нэг л тийм аз жаргалтай юм шиг хэрнээ бас гунигтай байсан санагдаж байна. Өчигдөр би өөрийнхөө Facebook дээр нэгэн ижил бодолтой хүнтэй таарсан. Би цаг хугацааны үнэ цэнийн тухай дандаа боддог юм. Бид өглөө гэрээсээ гарахдаа өөр өөрийн аз жаргал бас зовлонгоо тээсээр ажилдаа ирдэг. Тэр өглөө онцгүй байвал тэр маань амьдралын гашуун аз жаргал байдаг. Харин азтай одтой байвал тэр аз жаргалтай нэгэн өдөр байдаг. Гэтэл бид амьдрал дээрээ мөч бүрийн аз жаргалыг хэзээ ч мэдрэхгүйгээр удахгүй буух цалин, ирээдүйд хүрэх амжилт, маргааш болох төрсөн өдрийн төлөө амьдардаг. Энэ бол миний амьдралын замыг туулах бензин байдаг. Байсаар ирсэн байх ч болно. Арван жилд байхдаа бушуухан ах нар шигээ их сургуулийн оюутан болохыг хүсдэг их сургаальд ороод хамгийн шилдэг байгууллагад ажилд орж сайн ажиллахыг хүсдэг харин тэр ажилдаа ороод сайн хань, сайхан гэр бүл хүсдэг сайхан гэр бүлтэй болоод сайхан том байшин хүсдэг энэ бол хэзээ ч дуусашгүй. Бид мөрөөдсөөр л байх болно. Дэлхий яаж өөрчлөгдсөн тэр хэрээр би энэ ертөнцийг мөрөөдсөөр л байх болно. Тэгвэл амьдралын үнэ цэнэ нь юу юм бэ? Энэ асуултыг хүн бүр л өөр өөрийн өнцгөөс хариулана. Миний хувьд амьдралын үнэ цэнэ яг энэ мөчид л байна. Би мөрөөдөж байна. Би амьдарч байна. Найз минь зүгээр л энэ урсан өнгөрч байгаа новшийн цаг хугацаанд болж өнгөрч буй бүх зүйлийг мэдэрч амьдаръя. БИ арван жилийнхээ дурсамжуудаас хэдхэнийг нь л санаж байна. Гэтэл мартагдсан мянга мянган дурсамжууд байгаа. Би хэзээ ч санахгүй. Ийм л болохоор их юм мэддэг хүмүүс цаг хугацааны үнэ цэнийг магтдаг юм байна.

Баяртай 2010.09.09 Би чамайг дурсах болно ооо. 2020 оны 09.09-нд

JD

Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгье...

2010-09-09T02:06:00.001-07:00

Өнөөдөр хэлмэгдэгсдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөр. Монгол улсын түүхэнд эмгэнэлтэй, сургамжтай, нэхэн дурсах учиртай нэгэн үйл явдлаас хойш өдгөө 90 шахам жилийг үдээд байна. Эрээн бараан, хүнд хэцүү, адармаатай амьдралын нэгээхэн үе нь өнгөрсөн зууны 20 оноос эхлэл нь тавигдсан бөгөөд 1937-1939 онуудад оргилдоо хүрсэн гэж хэлж болохоор юм. Энэ нь бүх нийтийг хамарсан улстөрийн хэлмэгдүүлэлт байсан төдийгүй олон зууны турш бүтээгдэн хадгалагдаж, түмэн олныг соён гэгээрүүлэхэд ач тусаа өгч байсан шашны олон сүм хийд, нандигнан хайрлаж, шүтэж ирсэн шашны ховор ном судрууд, бурхад зэрэг соёлын олон арван мянган үнэт зүйл хэлмэгдэлтийн он жилүүдэд устан үгүй болсны дээр мянга мянга эрдэнэт хүний амь салхинд хийсэх мэт үгүй болсныг бид эргэн дурсахгүй байх аргагүй.
Олон мянган сэхээтэн, нийгмийн сор болсон хүмүүс улс төрийн хилс хэрэгт татагдан баривчлагдаж, дөнгөлүүлэн мал шиг туугдаж явсан. Үүнийхээ төлөө олон олон зүдгүүр зовиурыг амсч, бурхны орныг зорьцгоосон суут ухаантнууд, сэхээтнүүдээ эргэн дурсахгүй гээд ч яах билээ. Тийм учраас бид энэ өдрийг улстөрийн хэлмэгдэгсдийг цагаатгах, нэр төрийг нь сэргээх тэмдэглэлт өдөр болгоод хориод жилийг хойноо үдсэн байна.
Аймшигт хэлмэгдүүлэлтэнд 37 мянган хүн хэлмэгдэж, 21 мянган хүнийг шууд буудан алсан байдаг. Энэ яргалалд хамгийн ихээр өртсөн лам хуврагууд бөгөөд 17 мянган лам хэлмэгдсэний 14 мянга нь өчиггүй цаазлагдсан байх жишээтэй. Бүр тодруулбал 1932-1937 онд гэхэд 1730 хүн шийтгэгдэж, 162 нь буудуулжээ. 1937-1940 хүртэлх дөрвөн жилийн хугацаанд 26721 хүн шийтгэгдэж, түүний 20660 нь буудуулж амиа алдсан байна.Японыг түшиглэсэн хувьсгалын эсэргүү хуйвалдааны байгууллага хэд хэдэн хэргийг зохион байгуулж, үүний үр дүнд 26000 хүнийг хэлмэгдүүлснээс 25000 хүнийг 1937-1939 онд шийтгэсэн байна. Энэ үйл ажиллагааг гардан хийсэн Онцгой бүрэн эрхт комисс 1937 оны 10 сард байгуулагдан 1939 оны дөрөвдүгээр сарын 22 хүртэл ажиллахдаа 50 удаа хуралдаж, 25437 хүний хэргийг шүүж 20099 хүнд цаазаар авах ял ноогдуулж байжээ.
Дэлхийн түүхэнд Еврей, Армен, Урандууд болон Монголчууд гэсэн 4 үндэстэн хэлмэгдсэн байдаг бөгөөд тэдгээрийн дотроос өнөөдөр Еврей, Армен үндэстнүүд өөрсдийн хэлмэгдүүлэлтийг Дэлхий нийтэд хүлээн зөвшөөрүүлж цаашид энэ үйлдэл дахин давтагдахаас урьдчилан сэргийлж чадсан байдаг байна. Харин Урандуудын хэлмэгдүүлэлтийн асуудлыг НҮБ судалж байгаа ажээ. Монголчуудын хувьд улс төрийн хэлмэгдүүлэлт 1922 онд Бодоо, Данзан нарыг хилс хэрэг тулган хэлмэгдүүлсэнээр эхэлж 37,475 хүний алтан амийг хилсээр бүрэлгэн, 5700 хүн шорон, гянданд хоригдсон гэсэн албан ёсны тоо баримт байдаг. Энэ тоо нь албан тоо хэдий ч саяханы нэгэн баримтаар барилгын ажил хийж байсан газраас олон лам нарын тархиндаа буудуулсан бүртгэлгүй цогцос олдсон явдал нь энэ тоо үнэхээр үнэн гэдэгт эргэлзэхэд хүргэж байгаа юм.
1996 онд тухайн үед УИХ-д олонх байсан Ардчилсан Холбоо Эвсэл анх удаагаа Монголынхоо нийт ард түмнээс, улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдсэн иргэдээсээ уучлал гуйж, жил бүрийн 9-р сарын 10-ны өдрийг “Хэлмэгдэгсэдийн дурсгалыг хүндэтгэн буян үйлдэх өдөр” болгон зарлажээ. Энэхүү санаачлагыг гаргаж, үзэл бодол, хөрөнгө чинээ, удам угсаа, анги бүлэгээр нь ялгаварлан гадуурхаж, гэр бүл, үе удмаар нь хилс хэрэгт хэлмэгдүүлэн хөнөөж сүйтгэсэн түүхийн хар он жилүүдийг үндэсний эмгэнэл хэмээн албан ёсоор зарласнаас хойш өдгөө 14 жил болж байна.
Монгол Улсын Их Хурлаас 1998 оны 1 дүгээр сарын 2-ны өдөр “Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөн олговор олгох” тухай хуулийг батлан гаргаж анх удаа энэ чиглэлээр эрх зүйн орчинг бүрдүүлснээс хойш өнөөг хүртэлх хугацаанд 17,400 хүнийг цагаатгаж, 16.0 тэр бум төгрөгийн нөхөн олговорийг Ардчилсан Монгол улсын төр хэлмэгдсэн иргэддээ олгоод байна.
Ардчилал, шударга ёс нь хөгжил дэвшилд хүргэх үнэт зүйл болохыг хүлээн зөвшөөрч, энэхүү түүхэн замналыг сонгосон Монгол улсын иргэд, тэдний хойч үе түүхийн хуудсанд хараар тэмдэглэгдэн үлдсэн улс төрийн хилс хэргийн талаарх түүхийн үнэн мөнийг мэдэрч цаашид 1922-1939 оны аймшигт үйл хэргийг дахин давтах ёсгүй гэдгийг үеийн үед санаж явах учиртай юм.
Тухайн үед хэлмэгдэгсдийн ар гэрт өнчирч хоцорсон хүүхдүүдийн хамгийн бага нь өдгөө 75 нас хүрсэн 2465 хүн байгаагаас 88 хүн амьд сэрүүн байна. Хэлмэгдүүлэлтийн хар сүүдэр хэдэн хүний амийг аваад зогсоогүй түүний гэр бүл, үр хүүхэд гээд хэдэн үеэр нь шийтгэсэн гэдгийг өдгөө амьд сэрүүн байгаа буурлуудын үгнээс тодорхой харч болно. Хэлмэгдээд явсан аавынхаа нэрнээс татгалзаж, “эсэргүүний хүүхэд” хэмээгдэн толгой өргөх эрхгүй амьдарч, сурч боловсро, тайван амьдрах эрхээ хасуулан байнгын хавчлага, мөрдлөгөнд байснаа тэд нулимс дуслуулан ярьцгаадаг. Хэдийгээр хүүхэд балчир нас нь аймшгийн дунд өнгөрсөн ч Цагаатгалын хуулийг санаачлан баталж, эцэг эх, ойр дотныхныхоо нэрийг сэргээлгэж авсандаа тэд сэтгэл өег байдаг юм билээ.
Өдгөө энэ нь нэгэн түүхийн хуудас болон үлдэж, жил бүрийн 9 сарын 10 өдрийг "Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгсэдийн дурсгалыг хүндэтгэх өдөр" болгон зарлаж хэлмэгдэгсдийн хөшөөнд цэцэг өргөж, тэдний үр ач нартай уулзаж, хүндэтгэл үзүүлдэг болжээ. Нэгэнт болсон зүйлийг өөрчлөх аргагүй ч ийм түүх байсан юм шүү гэж үеийн үед санаж явахад л гол учир утга нь байгаа билээ.

Дэндүү давчуу бас Дэндүү том/Ойлголтын зөрүү/

2010-09-07T00:35:00.000-07:00

Саяхан нэг сайхан дуу гарчээ. Дэндүү давчуу Дэндүү давчуу гээд л үнэн үгтэй дуу. Тэр дуу нээрээ бас яг голыг нь олоод хэлчихжээ тээ. Тэгээд саяхан бас надад нэг зүйл тохиолдоод тохиолдоод ч гэж дээ болоод харилцаан дээр. Би одоо залуу хүн гэхдээ мэдэхгүй яагаад ч юм миний дүү нар гэж хэлье даа зарим нэгэн хүүхдүүд бас их оюуны сахилга батгүй болжээ. Хэн нэгний тухай ярихаар тэр үү энэ үү гээд л нэг л их мэдээлэлтэй том гарууд байх юм. Би тэгээд бодоод байхнээ энэ их олон мэдээллийн сурвалжаас авсан мэдээллээрээ л өөр өөрийнхөө үзэж харсан хэмжээнд сэтгэн бурдаг юм шиг байна. Магадгүй бид ч гэсэн өсвөр насандаа тийм л байсан байх л даа гэж нөгөө талыг зөвтгөхийг хүсэвч бас биш юм аа. Бид чинь бас даруулагтай байсан юм билээ. Яахав даа Ардчилал гээд энэ бүхнийг хаагаад явж болох ч Ардчилал нь хэтэрхээрээ анархизм болох вий гэж айх юм. Би яг юу болсныг олон юм ярилгүй хэлье л даа. Би саяхан нэг хүүхдээр гэж хэлье даа одоо тэр бацааныг. Нэг зүйл хйилгэсэн юм. Тэгээд за одоо би даргадаа нэг үзүүлье гэсэн чинь дарга чинь гэж ... энтэр гээд том авдаг байшт хэ хэ. Гайхаад та бүр том юм аа миний даргыг тэгж хэлдэг гэсэн чинь дуугүй болсон /Энэ бол хэн нэгэн даргыг өмөөрөх гэсэн санаа биш бидний үеийн болон бидний дүү нар нийгэмд өнөөдөр хэрхэн олж авсан мэдээллээ баяжуулж байгаагийн нэг илрэл энэ хэрэв дэлбэрвэл магадгүй буруу ойлголтоос үүдсэн иргэний дайн ч болох юм бил үү/. Гэхдээ л энэ жирийн нэг л жишээ байх л даа. Гэвч энэ байдал бол энгийн нэг дүр зураг мэт боловч энэ олон жилийн дараа өөр нэгэн дүр зураг болно гэдэгт би л хувьдаа итгэлтэй байна. Энэ бүхний цаана мэдээж олон үнэн зөв мэдээллүүд байгаа байх. Яах ёстой талаар нэг тийм хэлэлцүүлэг өрнүүлж гарсан шийдлийг нь ажил болгомоор ч юм шиг...

JD

Аян замын тэмдэглэл-2

2010-09-07T00:19:00.000-07:00

Гурван цэг гэж байгаам. За ингээд аялалын 2 дах тэмдэглэлээ хөтөлье дөө. Завхан аймаг үнэхээр байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн үнэхээр хутагтын нутаг юм билээ. Аймгийнхаа төвөөр урсах гол нь салаалана. Тэр хэсэгтээ арал хэмээх хэсэгтэй. Арал дээр нь Завхан аймгийн хамгийн доргио нэг баар байдаг гэжаагаа хэ хэ. Гэхдээ ороогүй шүү сонссон юм. Урдаасаа шинэ хороолол, дэнж, тэгээд төв хэсэг эгж байгаа харин нөгөө хотруу гардаг хэсэгт байдаг хорооллын нэрийг мартаж орхилоо доо уучлаарай. Нэг тийм аж ахуйтай холбоотой л нэг нэр байсан санаж байна. Жижиг дунд үйлдвэрлэл өндөр хөгжсөн өөрийн гэсэн нутгийн брэнд бүтээгдэхүүнээр олон аймгийг ардаа орхисон юм билээ. Жавхлан толгой дээр гарахад бүх зүйл алган дээр байгаа мэт харагддаг. Орой дээрээ аягүй олон суврагтай сайхан толгой юм билээ. Ийгээд Завхан аймагтай хоёр хоног танилцаад тэр аймгийн сайхан байгаль, сайн хүмүүстэй нөхөрлөсөн өдрүүд өнгөрч Утаанбаатар хотруугаа хөлгийн жолоо залсан даа. Гарахийн өмнө манай нөгөө машинд байсан дэлдэн шар банди Хөвсгөлийнх юм байна. Тэгээд манай аймгийн Галт гэж гоё сум байгаа. Тэнд халуун рашаан байдаг тэнд хоноод цааш явъя гэдэг санал гаргаад ийгээд бид нөхөд санаа нийлэн Галт сумыг зорьсон доо. Замдаа олон саад бэрхшгээлийг даван тууллаа. Ээ бурхан минь энэ жил чинь хангай нутгийн ус гэдэг чинь бурхан их болсон байна билээ. Бараг ихэнх голууд үерлээд 150 км газрыг бүтэн өдөр туулсан даа. Үгээр хэлхийн аргагүй бартааг санаанлдгүй байдлаар туулсан шүү. Их Уул сумаас салаад Идэрийн гол гэж мундаг том голыг дагаж явсаар Хөвсгөлийн Жаргалант сумруу очсон. Тэндээсээ дахиад голоо дагаж явсаар Галт суманд очоод цаашаа 25 км яваад халуун Рашаандаа хүрсэн. Би нэг л зүйлийг энд хэлье. Би Монголын олон газраар явсан гэхдээ тэр халуун рашаан шиг гайхалтай мэдрэмж төрүүлсэн, байгалийн юмс бүхэн цогцолсон газар үнэхээр очиж байгаагүй юм билээ. Тэр бол зорьж очсоны хэргийг гаргасан жинхэнэ диваажин байсан шүү. ҮНэхээр үнэхээр үнэхээр....

Маргааш өглөө тэндээсээ хөдлөөд нутгийн нэг хүүг суулгаад зам заалгаад их замдаа нийлхээр гарсан даа. Олон даваа гэдгийг давлаа, ИХ Даваа гэдгийг давлаа явсаар байгаад Архангай аймгийн Мөрөн хэмээх нэг баг дээр ирсэн. Тэндээсээ урагшаа яваад Чулуутын голыг гатлаад тэгээд төв замдаа нийлсэн дээ. За ер нь тэгээд энэ удаагийн аялал бол Монгол оронтойгоо танилцах, бишрэх, шүтэх тэр нүдийг минь нээж өгсөн санаандгүй бөгөөд сайхан аялал болж чадсан шүү.

Би Монгол хүн болж төрсөн дөө бахархаж байна.

JD

Аян замын тэмдэглэл...-1

2010-08-29T20:24:00.000-07:00

Өглөө эрт 06:00 цагт хөдөлнө гэсэн лүндэнг өөрөө буулгаад харьж явахдаа арай ч эртэдчихвүүдээ гэж бодлоо. За гэхдээ яаадгийн явах гэсээр байтал долоо болно гарах гэсээр байтал найм болно Монгол юм чинь гэсээр нам унтлаа даа. Лайтай сэрүүлэг нүд анивуу үгүй юу тачигнах нь тэр. Арай л гэж бослоо. 06:00 цаг. Усанд орлоо. Өглөө эрт босоод усанд орохоор жинхэнэ утгаараа шүршүүрт ордогшт. Бусад үед бол тусааланд биеэ норгоод байгаанмуу хаашаа юм. Утгагүй олон барилга баригдаад усны даралт гэж ная дөхсөн өвөөгийнх шиг болцон гэжаагаашт.

Ийнхүү сэргэж аваал нөгөө ногоон алгаа углаж аваал/Хувцасаа хэлж байгаам шүү/ гарсан даа хөөрхий. Очих гэсээрэн байтал 06:40 болсон. Тэгсэн харин манай хэд бүгд ирчихсэн надруу муухай хараастай наасан. Би ч гэм хийсэн хүн одоо яахав дээ өөрийнхөө цүнхийг тавиал за хөдөлье гээд л замдаа гарсан даа.

Хар зам ч яахав дээ Молигочирын /Лүнгийн наад талын нугачаа шүү/ хэдэн км шороон замыг туулчвал бусад нь гайгүй. Архангай хүртэл бол асуудалгүй явсаар нилээн орой болж байхад Их Тамир суманд хүрлээ дээ. Тайхар чулууны амралтанд очоод тэндээ гэр авч хонохоор болцгоосон юм. Тэгээд хуулиар хориглосон нэг юмыг шарж идэх гээд амралтын эгчэээс мод гуйгаад хийлээ. Эгч ч бөөн уур энд юм шарлаа энтэр гээд л. Тэгснээ бүр давраад Тайхар чулуу бол миний өмч би хувьчлаад авсан энэ тэр гэж томроод алсоон алсан. Тэр Тайхар чулуу чинь тэр эгчийнх юм билээ штээ. Амралтын эзэн эгчийнх хэ хэ. Архангайнхан сонсвол ч эгч будуу аан. . .

Ийгээд өглөө эртлэн босоод шөнө нь жаахан юм наасан болохоор бас ч гэж хэцүү боссон шүү. Машиндаа суугаад л нам унтацгаасан гэж байгаа. Нэг сэрсэн чинь нэг л гол гатлаал голын захаар яваал хуучин зам нэг л биш ээ. Жолоочоосоо нөгөө Завхан ордог төв зам чинь энэ үү гэсэн чинь ах харин би төөрчлөө гэж наадаг байгаа. Ингээд л жинхэнэ нөгөө ралли эхэлсэн шүү дээ.

Нутгийн айл таарнаа зам асууна олигтой юм хэлэхгүй. Сумнаасаа илүү гардаггүй юм уу эсвэл хангайхан ер нь тийм юм уу. Баларсаан хангайн хүн уншаад боож үхэх гэж байгаа байх. Би нөгөө тэр хөдөөний хүнийг л хэлсэн юм шүү. Ийгээд явсааран байгаад харсан чинь бид нар замаа урдуур аваад Баянхонгор аймгийн Жаргалан тэгээд Заг цаашаа Гурван булаг гээд Завханы Отгон сумаар дайрч гарсан байгаа юм. Шөнө ч болсон Отгон сумаар дайрч гарахад миний бие бээр үнээр ядраад хэсэг давсанд явсан байлаа. Сэрээд явж байсан чинь энэ аялалын оргил нэгэн хэсэг болох үе ирсэн. Тэр бол бид 6 чонотой таарсан явдал. Нүдэндээ ч итгээгүй. Хонь хөөж байгаа юм шиг л юм болсон. Талын нэг тарж давхиал хэ хэ. Ёстой саак. Бүр хамаг бие хөшсөн гэж байгаа. Сандраад юун зураг мантай болсон доо. Ийнхүү явсаар Цагаанхайрхан сумаар дайраад бид нөхөд Эгийн даваа Ганцын даваагаар давж Улиастай хотод очлоо доо. Би жаахан яараад их юм орхилоо. Үргэлжлэл дээр сайхан бичье за. Түрдээ баяртай... Гэхдээ одоо 6-аас дээш чоно харж байж л кайф авна гэжаагаа...

Үргэлжлэл бий...

Миний богц...

2010-06-06T23:24:00.000-07:00

Хүн энэ Дэлхийд анх мэндлэхдээ эхээс юу ч үгүй мэндэлдэг. Энэ бол уран зохиолын номон дээр ихэнхдээ гардаг үгний нийтүүлэмж. Гэтэл тун удалгүй хөөрхий бяцхан хүүгийн нуруунд өөрт таарсан жижигхэн цүнхийг бурхан үүрүүлдэг. Энэ бол Монголоор богц. Хүү тэр цүнхэндээ өдөр бүр нэг өөрт хэрэгтэй гэсэн зүйлсийг нэмж хийдэг. Ингээд хүүгийн цонх ч томорсоор, бие мөн адил томорсоор нэг л мэдэхэд хүү эрийн цээн хүрсэн хөөрхөн хүндхэн цонхтэй залуу болсон байдаг.

Хүү амьдралынхаа тэн хагасыг мөрөөдөж түүндээ хөтлөгдөн өөрт тохиолдсон бэрхшээл бүрийг байх ёстой, хийх ёстой мэтээр харж өөрийнхөө цүнхэнд дүүргэсээр байдаг. Хүү эр хүн болж дан ганц өөрийнхөө цүнхийг үүрдэг байсан бол өөр хэн нэгний цүнхнээс бас үүрэлцэнэ. Цүнхээ үүрээд алхаж явахад энд тэнд цүнхээ дааж ядсан, цүнхэндээ түүртсэн, цүнхээ чирсэн олон явж байхад зарим нэг нь цүнхээ өөр хэн нэгнээр үүрүүлээд өөрөө хээв нэг шүүгэлдэн алхана.

Зарим нэгэн хүн өөрөө ч даахгүй их хэмжээний ачааг цүнхэндээ хийж түүнийгээ даахгүйдээ бухимдан өөр хэн нэгэнд уураа гаргана. Бурхан хүн бүхэнд л нэг л ижил төрлийн цүнхийг өгсөн. Гэхдээ мэдээж хүн бүрийн цүнх адилхан ч гэсэн цүнхэн дэх ачаа нь өөр өөр байх нь их сонин. Миний нэг найз саяханыг хүртэл өөрийнхөө цүнхийг үүрээд их л аз жаргалтай алхдаг байсан. Гэтэл амьдралын эрхээр өөр хэн нэгнийг цүнхийг үүрч түүндээ дэндүү их зүйлийг хийснээс болж шаналан хорвоогийн өдрүүдийг үзэн ядаж өнгөрөөдөг болсон шүү.

Хүн бүр л өөрийнхөө цүнхийг өөрт таарсан ачаатай хөнгөн байгаасай гэж хүсдэг. Гэтэл бид өөрийнхөө даахгүй их ачааг шнулдаа хөтлөгдөн нөгөө цүнхээ урчих шахам чихдэг. Арай гэж их ачаа чихэж аваад даасан дүр эсгэн арай ядан нөгөө цүнхээ үүрч алхах нь нэгэн бодлын дургүй хүрмээр. Гэтэл бидний энэ ертөнц тэр хүнийг ийм л байхыг шаарддаг. Нөгөө талдаа энэ дүр төрхийг бид өөрсдөө л бий болгосон.

Тэртээ тэргүй хүн энэ хорвоогоос халихдаа нөгөө их хүнд цүнхээ орхиод л одно. Харин тэр цүнхэн дотроос материаллаг эдийг нь үр хүүхэд чинь авч харин өөр бусад нь тухайн үедээ түүх болоод үлдэх нь тодорхой. Ингээд бодохоор хүн гэдэг энэ амьтан өөрийнхөө богцийг өөрт оноосон тэр хэмжээгээр нь, өөрөө даах яг тэр жингээр нь дүүргээд суух газраа сууж, босох газраа босож, амрах газраа амарч явах нь энэ биений жаргал ч юм шиг...

JD

Харьцуулашгүй ээ/Найруулаггүй/

2010-05-27T23:26:00.000-07:00

Он цаг улиран одсоор нэг л мэдэхэд асар их цаг хугацаа ард өнгөрдөг. Бид ихэнхдээ энэ цаг хугацааг мэдрэхгүй явсаар амьдралд тохиолдсон үхэл, хагацал, анхны шөнө, гэгээн хайр зэргийг оюу ухаандаа багтааж хоцордог нь сонин. Ингээд бодохлоор бидний оюун ухааны багтаамж их жижигхэн ч юм шиг. Харин эрдэмтэд хэлэхдээ хүн тархиныхаа хэдхэн хувийг ашигладаг хэмээн ярьдаг. Бас л харьцуулашгүй мэдээлэл юм шиг.

Ойрд блогоо бичээгүй болоод ч тэр үү гар маань нэг л хөшүүн байх чинь юу вэ? Арай гэж л энэ гар хөдөлж байна гээд боддоо. Би саяхан хятадын хэдэн мужаар явж байгаа д ирлээ. Үнэхээр Монголтой харьцуулашгүй юм аа.

Мэдээж газар нутаг, хэл яриа, ёс заншил гээд олон зүйл өөр ч бид нэг Дэлхий дээр амьдарч байгаа хэрнээ яахлаараа тэд тэгж их хурдан хөгжиж байгааг гайхаад барахгүй бас бид хөгжихгүй байгаагаа нуух шалтгаан шалтаг олж чадахгүй байгаа нь үнэхээр харамсалтай санагдаж байсан шүү. Монголын хөгжил Хятадын хөгжил хоёрыг үнэхээр харьцуулашгүй болжээ.

Монгол хүний зан чанар сүүлийн жилүүдэд их муудсан гэж эмээ, өвөө нар яриад байхаар нь анзаарсан чинь уул нь гайгүй л харагдаад байх юм. Эмээ өвөө нар яг юун дээр үндэслээд тэгээд байгааг ёстой чөтгөр бүү мэдээ. Бодвол нөгөө онигоо шиг алив наад суудлаа тавьж өг гэж нэгэн эмээ хүүг зандарсан чинт хүү эмээ өөр зөндөө суудал байна штээ гэсэн чинь. Үгүй чинийх дулаахан гэдэг шиг юмнаас болсон юм болов уу. Сүүлийн үеийн эмээ, өвөө нарын занг урьдныхтай харьцуулашгүй болжээ.

Намайг жоохон байхад анх видео гээч юм гараад нэг 0,5 шилээр үзэлцэж байж кино үздэг байсан. Одоо тэгсэн чинь юу вэ аан. Тэр үеийг мань мэтийн бацаан байх үетэй харьцуулашгүй болжээ дээ тээ.

Саяхан би дүүдээ намайг жоохон байхад жинсэн өмд, пүүз, өнгөт ТВ гэдэг чинь байдаггүй байлаа штээ гэсэн чинь ахыг худалч гэдэг байгаа хэ хэ. Бас л харьцуулашгүй шүү.

Ийгээл харьцуулашгүй зүйлүүдүүдийг цөөн өгүүлбэрээр өгүүлье ээ гэж байгаашдээ.
Даргыг цэрэгтэй нь харьцуулашгүй
Данхыг цайтай нь харьцуулашгүй
Дарвагарыг жимбэгэртэй нь харьцуулашгүй

Эби-г Энхбаяртай харьцуулашгүй
Эрдэнэтийг Оюутолгойтой харьцуулашгүй
Эмэгтэйчүүдийг эмээ нартай харьцуулашгүй

Төмөрийг модтой харьцуулашгүй
Төмсгийг гартай харьцуулашгүй
Төмсийг сонгинотой харьцуулашгүй

Ардчилсан намыг Хувьсгалт намтай харьцуулашгүй
Ах нарыг хужаа нартай харьцуулашгүй
Аавыг ээжтэй харьцуулашгүй гээд байвал энэ харьцуулашгүй зүйлүүд их олон болох нь ээ гэж. За ийгээд хэсэг балайрсан бичлэгээ өндөрлье өө.

Дараа сонирхолтой нэг сэдэв хөндөнө өө энэ удаад зүгээр л сийчлээ.

JD

2010.03.29 Даваа гараг өрөөндөө...

2010-03-28T19:19:00.000-07:00

Сайн байна уу. Сайхан хаваржиж байна уу найз минь. Уяа эвлэг морь хурдан байна уу. Өчигдөр хөдөө яваад ирсэн чинь ийм болчихлоо. Хотоос гараад л хөдөө очоод яг тэр орчиндоо дасаал буцаал хотод ирээл өрөөндөө орж ирээл нэтээ асаагаал Hi эхэлжийгаашдээ хэ хэ. Сайхан байна оо. Юутай ч аль аль утгаар нь нэг мэндчиллээ.

Өглөө сэрээд бөөн дайн болж хүүгээ цэцэрлэгт нь унтаагаар нь өргөж, үүрч, чирч тугтчин цэцэрлэгт нь аваачиж өгчихөөд гэртээ ирсэн чинь С1 ТВ-ээр Панз Юндэн гэдэг нэвтрүүлэг гарч байна аа. Тэгсэн ээж алив хүү минь утсаа өгөөдөх гээд сүйд майд. Гайхаад яах гэж байгаан бэ ээж гэсэн чинь панз Юндэнгийн асуултанд хариулж тоос сорогч хожихын байх аа хэ хэ. За болиод өг ээж минь гээд утсаа ч өгсөнгүй. Тэр нэвтрүүлэг их газар авч байгаа нэвтрүүлэг юм шиг байна тээ найзаа. Ойрд ТВ тогтож үзээгүй ядаж байхад өчигдөр хөдөөнөөс ирсэн хүн чинь алмайрлаашт гэж үү. ТВ-ээр нэг нэг тийм сонин сайхантай юм шиг байна. Тэгээд алмайраал гарах гэж байтал ээж миний хүү 04.05-нд гэртээ байгаарай гэхийн. Яасан ээж гэсэн чинь талбай дээр цуглаан болно гэнэ холхон байгаарай 07.01-н болно гэдэг байгаа. Яаая энэ хэдэн нөхдүүд нээрээ хүмүүсийг үнэн хувааж байна аа тээ. Юу л болох гээд байна даа аан. Нэг л сонин санагдаад байна шүү. Иргэний дайн гэгч нь хэдэн хүний эрх ашгийн төлөөх маргалдаанаас болоод бий болчих вий дээ л гэж дотроо битүүхэн айх юм.

Ийгээд ажилдаа ирлээ дээ. Өглөөний сонин сайхан нэг иймэрхүү гэж. Блогоо нээгээд харсан чинь он гарсанаас хойш Жадамбаа хүү чинь нэг үсэг тавиагүйн байна штээ. Энэ муу блог бүүр гомдоод нээсэн чинь л өөдөөс амлалт нэхэх ард түмний хөдөлгөөний Уянга шиг орилдогшт хэ хэ. Он гарснаас хойших болсон сонин сайхан явдлуудаа нэг өгүүлбэрээр сийрүүлье дээ. Үүнд гэж байгаал авч өгөхөөс дөө.

Нэгдүгээр сар: Жилийн эхний сар болохоор төлөвлөгөө батлах, тайлан хэлэлцэх энэ тэр гэж балайрсаар гэр, ажил, гэр, ажил гээд өнгөрөв. /Нарийн ширийн явдлыг орхив. Бичигчийн хүсэлтээр гэж байгаамшт кккк/

Хоёрдугаар сар: Сар шиний баяр дөхсөн учраас буузаа хийж, ул боовоо худалдан авч, шинэ дээл хийлгэж хачин сүрхий цэнгэн хөгжигдлөө. Нас хөгширсөн бололтой нөгөө нэг хайрын өдрөөр нь ажил дээрээ намбайлаа даа гэж.

Гуравдугаар сар: Энэ сард харин их хөдөө явлаа штээ. Намын дотоод сонгууль болоод Хөвсгөл явлаа. Өөрийнхөө машинаар яваад ирсэн гэж байгаа. Арай жоохон намдаад машины хэнхдэг цээж будаа будаа бөөн зулгаралт гэж байгаашт. Ирээд нөгөө юу гэдэг билээ муу эрд халдаг дараа гэдэг шиг Дэлгэрэх сумын уяачдын холбооны тэргүүний ажлаа хийж хаврын уралдаанаа зохион байгуулаад ирлээ дээ. Цаг сайхан байлаа. Морьд ч их ирлээ. Наадам ч сайхан боллоо доо. За даа нэг тоймловол ийм байна. Нарийн ширийн ганц нэг сэдэв байгаа дараа бичье дээ. Дарга дуудаад байна. Найз тэгээд өдрийг сайхан өнгөрүүлээрэй.

JD

Шинэ оны мэнд найзаа. /Засваргүй алдаатай/

2010-01-07T00:00:00.000-08:00

2010 он гарах яг тэр мөчид ноён Ерөнхийлөгч Эби ах цэнхэр дэлгэцээр үг үгийн дээдийг цацал болгон өргөж байлаа. Юу юугүй 12:00 цаг болж 2010 он ирээд л шампансагаа буудуулаад гэрийнхэндээ шинэ жилийн мэнд хүргье гээд л... Ийгээд 2010 он гарчихсан штээ найзаа. Жоохон уран зохиолын талаас нь бичих гэсэн чинь болдоггүй ээ. За тэгээд юу байна найз минь. Ажил мажил сайн биз дээ. Нээр он гаргачихаад уламжлал ёсоор худалдаж авсан муу салютаа буудуулж байгаад үсний орой, чихний араа түлээд баларлаа штээ аан. Найз минь тэр Хятад салютнаас л хол яваарай даа. Алах нь байна билээ шүү.

Ойрд энэ муу блогоороо орж гараагүй нилээн удчихжээ. Тэгсэн харин өнөөдөр Төв аймагруу шуурганд уруудан уруудан явчихаад ирээд и-мэйлээ шалгасан чинь нэг найз миний блогоор зочилжээ. Тэгээд урам өгөөд бичих хүсэл бадармой гэж. Сар бүр манайх нэг хэвлэлийнхэнтэй уулзалт хийдэг юм. Тэгсэн энэ удаагийнхаа уулзалтыг Төв аймагт хийгээдээ. Тэгээд л тэр. Нээрээ энэ өвөл чинь яасан хүндхэн хүйтэн өвөл вэ аан. Ёстой нэг хувцасны чанар, байшингийн чанар, хүний яс гурвыг жинхэнэ шалгаж байна аа аан. Сая аймаг явж байхдаа ёстой нэг жинхэнэ мэдэрлээ штээ. Зам харагдахгүй шуурч байна штээ. За энэ ч яахав найз тэгээд шинэ онд жинхэнэ утгаар нь балай авчих гээд л үзээд байна уу тээ. Эхнэргүй нь эхнэр авчих гээл, эхнэртэй нь сайжруулчих гээл ха ха ха. За за тоглосон юм шүү. Аягүй бол буруу ойлгоод наян загнасан сэтгэгдэл орж ирээд бөөн юм болох байх.

Ийгээд оршил хэсэг дууссан болхоор ганц нэг санал биччээд ажилдаа оръё гэж бодож байна аа найз нь.

Би найз чамаас нэг зүйл асуух гэсэн юм аа.

Миний арван жилийн сайн найз Мөнгөнсүх гэж сайхан залуу байдаг юм. Үнэхээр цагтаа их сайн сурч бид дотроо энэ маань л юм дуулгах байх гэж боддог байсан юм аа. Тэгсэн найз маань хэдэн жилийн өмнөөс гэнэт сэтгэл мэдрэлийн өвчтэй болоод байгаа. Ер нь л их хүнд байгаа. Манай арван жилийн намайг жийдэг нөгөө хэдэн найзууд маань 2009 оны 12-р сарын 30-нд 10-р хороололд нөгөө ... хэ хэ балайраад явчдийнмаа уулзалдсан юм аа. Тэгээд найздаа хэрхэн туслах тухай л баахан ярьлаа. Яг үнэндээ найзынхаа тэр өвчнийг л яаж эдгээх талаар баахан санал солилцлоо. Миний найз мэдээж энд тэнд явж их юм үзэж дуулсан хүн байгаа байх энэ сэтгэл мэдрэлийн өвчин энэ тэрийг хэрхэн яаж ул мөргүй болгох талаар найздаа нэг тус болооч л гэж хүсэх гэсэн юм. ЯГ үнэндээ энэ Шар хаданд хэвтээд амжилт тун бага байгааг нуух юун. За нэг ийм л хүсэлт байна. Муу найзад минь л тус болооч. Одоо нэг хүүтэй хүү нь их хөөрхөн том болж байгаа гэсэн.

За юу байна даа үе тэнгийн үхэр хонь жилтэнгүүд минь...

2009-11-04T18:20:00.000-08:00

Сайн уу найз аа. Муухай ханиадыг эс тооцвол эдийн засгийн хямралаас гарах гээд ч байгаа юм шиг үгүй ч юм шиг. Хальт өвөл болох гээд ч байгаа юм шиг үгүйч юм шиг нэг тийм үе байна тээ. Нээрээ энэ ханиад эхлээд аймаар айгаад байсан чинь одоо бүүр сонин биш болоод би л лав үнэн назгайрч байна оо. Тоож байгаа ч юм алга. Ар Солонгосын коммунист ах нарын хийсэн нэг кумданг ч гэнэ комдонг ч гэнэ үү хэ хэ нэг алдаг сайхан тариа байдаг гэнэ. Улс их хийлгээд айхтар эдгэрээд байгаан байх оо. Та бүхэн яаж мэдхэв бас сонирхоод байвал сурна биз дээ тээ. За тэгээд өөр сонин сайхан юу байна аа. Ойрд нээрээ сонгуульд ялагдаад дээр нь баахан ажил ойн ажил гээд үнэн лайтай их ажилтай хүн л байна аа. Миний найз ч гэсэн бодвол их л ажилтай байгаа байлгүй дээ тээ. Найзынхаа блог-оор нэг ч шагайгаагүй байхыг бодход тээ гээд майаар үг хаяа наавал яана аан. Би өчигдөр Дэлхий тоосон Монгол гэж ирж байгаад л баахан зүйл бичээд яг оруулдагийн даваан дээр нэт тасраад тэгээд уур хүрээд нөгөөдхөө уётгав. Дараа нь ээ хуулаад авдаг байж гэж харамсав. Тэнэг хүн ч тэгээд ар дээр нь л боддог юм байна штээ. Ингэхэд ойрд энд тэндхийн сонин сайхан ерөөсөө сонссонгүй ээ. Найз минь сонин сайхан зүйл байвал найзруугаа бичээд нэг сэтгэгдэл үлдээчээч дээ аан. Тэгжийгаад найз нь нөгөө устгадаг бичлэгээ оруулана. Тэндээр нилээн юм бичнэ ээ за. За юутай ч ойрд бичээгүй болхоор сайхан байна. Ажилд нь амжилт хүсье дээ найз аа.

JD

Хааяа ч гэсэн жоохон ч гэсэн зүйлийг хайрлахсан...

2009-09-28T20:10:00.000-07:00

http://41.az.mn/index.php?module=menu&cmd=content&id=1355&menu_id=387 Нэгэн сайхан сэтгэлт анд минь надад энэ линкийг өглөө. Би чамд хайртай гэдэг киног эндээс татаж үзээрэй гэж. Уул нь ч шууд татаад үзнэ гэхээр сайхан л санагдаж байна. Гэхдээ сэтгэлийн угаас гэнэт нэгэн бодол урган гарлаа л даа. Тэр нь хэрвээ би энэ киноны найруулагч бөгөөд бас хөрөнгө оруулагч нь байсан бол гэж бодогдлоо. Ямар их цаг, мөнгө, сэтгэл гаргаж хйисэн бол оо. Тэгээд киногоо ч гаргаж дуусаагүй байсан чинь киног нь нөхдүүд татаж үзээд л гэж. За юутай ч гэсэн төрийн төлөө огтоно гэдэг боллоо. Бодвол бас бодох л тээ. За өдрийг сайхан өнгөрүүлээрэй...

JD

Намайг EXCEL гэдэг... (Шууд оруулав. Алдаа бий)

2009-09-14T01:27:00.000-07:00

Анх би энэ Дэлхийд нэгэн үйлдвэрт мэндэлсэн юм. Одоо бодоход миний ээж HYUNDAI юм билээ л дээ. Ээж минь их олон хүүхэдтэй болхоор бүгд л над шиг адилхан боддог байх. Харин миний аавыг яг хэн гэдгийг мэддэггүй. Гэхдээ миний байнгын овог бол Korea. Сайнаар ч муугаар ч дуудсан л энэ нэр байнга гардаг юм. Би эхээс анх төрсөн цагаас эхлээд л зөв гараар эдлүүлж, зориулалтын замаар явж ирсэн. Төрсөн нутгаа бодхоор тэр сайхан мөчүүд л санаанд минь буудаг юм. Салхи татуулан давхиж, жинхэнэ хурд хүчийг би харуулдаг байсан юм. Ийгээд нэг өдөр эзэн минь намайг өөр нэгэн надаас хойш төрсөн дүүгээр минь солиод алга болсон доо. Би гэдэг амьтан яахав даа гарашд байдаг болсон. Төмөр минь зэвэрч нуруу минь шалбарах яг тэр агшинд хэл нь үл мэдэх хар нөхөр ирээд намайг худалдаж аваад төмөр амбаарт хийгээд цоожилсон юм. Хэсэгтэйй тэндээ орилж тийчлээд аргагүйн эрхэнд нам жим болсон. Харин нэг өдөр гэнэт нөгөө хэл нь үл ойлгогпох нөхөд гэрэл гялбуулан төмөр хайрцагны хаалгыг нээсэн дээ. Тэр агшинг одоо хэр нь би мартадгүй юм даа. Намайг өргөж буулгаад нэг их муухай замаар хааз гишгэн давхисан. Хамаг карвератор, мотор, амаржин минь доргиж, дөрвөн дугуй минь тэсхийн аргагүй өвдөж байсан юм. Гадаа их хүйтэн дээр нь аймшгийн их хорт утаатай болхоор агаар шүүгч минь тэр дороо бөглөрсөн. Хамраа таглуулсан би яахав дээ хий л баахан бархирдаг болсон шүү. Нөгөө хэл нь үл ойлгогдох нөхөр давхиж ирээд нэг нөхөртэй ярьж байгаад намайг өгч орхисон доо. Нөгөө нөхөр минь намайг унаад гэртээ ирээд энд тэнд минь баахан юм наагаад, цэнхэр уяагаар чимээд дараа нь утаагаар баахан тойруулж утсан. Тэр цагаас хойш би хэзээ ч нуруу минь нэг шөнө бүтэн хоносонгүй дээ. Өглөө эрт босно. Босоод шууд л хэдэн хүн чихэж аваад нөгөө муухай замаараа явж өгнө. Шөнө яг сайхан унтах гэхээр гэрэл гялбаж, хөгжим тачигнасан баарны гадаа зогсоод л дахиад хүн суулгаад явж өгнө. Нөгөө хүмүүс нь зүгээр ч явахгүй над дээр бөөлжинө, шүлсээ хаяна. Үнэр танар авах юм байхгүй ээ. Арай ч ийм EXCEL байгаагүй л юм даа гэж дотроо бодхоос цаашгүй. Манай эзэн авсан цагаас эхэлж хэзээ ч миний моторын тосыг сольж байгаагүй. Дугуй бол бүр ярилтгүй ээ. Баруун дугуй бүр халцарсан. Өвөл хичнээн хичээгээд ч нэмэргүй гулгаастай. Өвөл зунгүй нэг муу пүүзтэйгээ л байна. Энд тэндээсээ мөргүүлсээр байгаад одоо миний арьс байхгүй болсоон. За тэгээд энд тэнд явж их юм үзлээ. Энэ орны хамаг л өндөр уул, шавар, ус гээд бүхнийг нь гаталлаа, тууллаа даа би. Уул нь хотын машин. Гэвч энд өөр хууль надад үйлчилдэг юм. Одоо ч би нэг муу машин нэртэй сэг болсон. Ингээд хаяагдах байхдаа гэж бодож байтал манай эзэн саяхнаас намайг угааж арчлаад дугуйг минь солиод, гялалзтал өнгөлдөг болсон. Гайхаад байсан чинь намайгаа алс холын Баян-Өлгий аймгийн нэгэн сумруу зарчихлаадаа. Ийгээд би одоо хотоос гараад явж байна даа. Тэнд очоод юу үзэхийг ёстой чөтгөр л мэдэх байхдаа хэ хэ. EXCEL хүн байсан бол ингэж хэлэх байсан болов уу гэж....

Монголоо алдсан Монголчууд...

2009-09-11T02:25:00.001-07:00

Хүүе ээ нэг рекламан дээр энэ хүүхдүүд одоо ааруул ч идэж чадахаа байжээ гэсэн нэг зүйлийг энэ хоёр нүдээрээ харав. Ямар нүгэлтэй юм бэ. Амьд явахад нүгэлтэй юм ихийг үзлээ. Гэхдээ арай ч ийм юм сонсоно гэж бодож явсангүй гээд л эмээ минь байсан бол уулга алдах байсан байх даа хөөрхий... Нээрээ ааруул идэж ч нээрээ чадахаа больсон юм болов уу. Алах нь ээ аан. Гэхдээ нэг л магадгүй юм шиг л санагдаад байна аа. Яагаад гэхээр би мессэнжэр дээрээ зав байвал буугаад мордоно биз дээ гээд бичээд орхисон чинь бараг л нилээд хэдэн найз хаана буухийн, хаана мордохийн яг юу гэсэн үг юм бэ гээд асуугаад байсан. Сонин байгаа биз. Монголчууд бие биенийгээ манайхаар ороод гараарай гэдэг санааг нэг буугаад мордоорой л гэдэг байсан штээ. Тэр утгаар нь миний блогоор зочлоорой гэсэн чинь ойлгодгүй штээ хэ хэ. За даа нилээн л Монголоо алдаж байгаа улс байна даа бид чинь. Ер нь л тэгж санагдаж байна. Уул нь хүнд мартах учиргүй зүйлс их байдаг даа. Тэр дундаа энэ муу хуучирсан гэгдэх уламжлалаа нэг үлдээчих юмсан даа. Аугаа түүхт Англи улс өнөөдрйиг хүртэл хуучны орон сууцаа нураахгүйгээр хууль гарган түүх соёлоо, аугаа гэдгээ үр хойчдоо, Дэлхий нийтэд харуулсаар байгааг хэн ч буруу гэдэггүй штээ. Яг үүнийг чадахгүй ч энэ хэдэн жоохон соёлоо амьд хэвээр нь л авч явах юмсандаа.

Блогоор минь зочилж дээшээ морилон саатсан найз чамдаа баярлалаа. Ажил нь үргэлж бүтэж байг энэ сайхан сэтгэл шигээ...

Азтай байлаа найз нь...

2009-09-10T21:43:00.000-07:00

Жил бүрийн 09.10 өдөр Дорноговь аймгийн Хамрын хийд буюу Дэлхийн энергийн төвд Шанбалын орны Ерөөлийн ном гэж хурдаг уламжлал тогтоод бараг 3 жил болж байна даа. Морь уралдана. Ер нь л их сайхан буяны болоод баярын ажил болдог юм байна. Би энэ жилийнх нь арга хэмжээнд нутгийн хэдэн найз нарын хамт оролцоод ирлээ. Лхагва гарагийн шөнө гарч давхиал шөнөжин яваад л тэгээд үүрээр орж явчихсан даа. Замдаа үүргэлээд хэсэг машиндаа суугаагаараа унтаад сэрхэд хамаг бие минь хөшөөд жинхэнэ шпрот болсон байсан даа. Бас хотоос гарах гэж бие биенээ хүлээсээр нилээн удав даа гэж. Юутай ч нойр хоолоо хугаслан байж очсон доо туйлын их баяртай буцаж ирлээ. Шанбалын оронлуу Хамрын хийдээсээ 3 км гороолон очоод тэндээ ном хурдаг юм байна. Хүн бүр гартаа хийдийн номноос бариад алхдаг юм билээ. Маш их хүн очсон байсан. Яг энергийн төвийн гол хойд хэсэгт байрлах толгой дээр гардаг. Яг тэнд нь байрлах хэсэгт их сонин юм болсон том могой бүтэн биеэрээ гарч ирсэн нь байлаа. Харсан хүмүүс уулаг алдан байлаа. Лус нь гарч ирж байна гээд л. Зөвхөн харагдах хүндээ л харагддаг гэнэлээ. Их том могой байсан. Азаар зургийг нь авч чадсан шүү гэж. Ийгээд энергийн төвөөс сайхан энерги авч, хүслийн Баянзүрх хайрхандаа сүсэглэн мөргөж ихийг гуйгаад хэ хэ их зүйлийг бодсоор буцан ирлээ дээ. Харин хотод ирсэн чинь үнэхээр хүйтэн байсан шүү. Даарч байна аа гэж. Бас л замдаа үүргэлээд машиндаа хоёрдахаа шпрот болон суугаагаараа унтлаа шүү дээ.

Ангийнхан жийдэгшт

2009-09-05T01:32:00.000-07:00

Хүний амьдрал чинь их сонин юм аа. Чамд ч гэсэн тохиолдож байсан байх л даа тээ. Би арван жилд байхдаа Мөнгөнсүх, Ууганбаатар, Гантөмөр гээд дээр нь би нэмэгдээд Жадамбаа буюу МУГЖ гээд нэг бүлгэм байлаа. Аая үнэхээр сайхан найзууд байсан. Хамтдаа хичээлээ давmана. Гадуур сэлгүүцэнэ гэж байгаа. Үгүй ээ тэгээд бүгд сургуульд ороод л тарсан. Уулзах тоо, ярилцах тоо цөөрөөд л. Нэг мэдхэд сургууль төгссөн. Бүгд ажилд ороод л таг чиг болсон. Тэгсэн манай нөгөө хэд ангийнхан надад хэлэхгүй бараг л байнга шахуу уулздаг юм байна. Би гэнэт санаандгүй залгаад мэдчихсэн. Тэгсэн өөдгүй амьтад надад хэлдгүй байсан байгаан. Шалтгаан нь ажилтай байгаа байх. Том дарга болсон тоохгүй байх нь энэ тэр гэдэг байгаа. Юу гэж дээ. Тийм биз дээ найз аа. Нэг үг байдаг штээ. Энэ хорвоогийн хамгийн сайхан сэнтийд ч чи бөгсөөрөө л сууна гэж. Бас нэг үг байдаг. Ард түимнгүй ноён гэж байдаггүй гэж. Би чинь найз нөхөдгүйгээр хаашаа ч явахгүй. Дээр нь би хэн ч байсан миний найз л бол миний найз шүү дээ тээ. Арван жилийн найз, Их сургуулийн найз, Ажлын найз, Бизнесийн найз, Эмнэлэгийн найз, Архины найз гүй ээ тэгээд мөн олон найзууд байдаг даа. Гэхдээ л нусан багийн найз бол нусан багийн найз шүү дээ. Би бүр гомдоод. Арай ч дээ гээд хэлэх ч үг олдсонгүй. Уул нь нэг их гомдоогоогүй л юмсан. Ямар сайндаа гомдсон сэтгэлээ блогтоо чихэж (оруулах, блогтоо бичих гэдэг үгсийг зэрлэгээр хэрэглэв хэ хэ) суухав дээ. За нэг иймэрхүү. Муухай гомдсон бичлэг уншуулсанд уучлаарай.

JD

Сайхан намаржиж байна уу. . .

2009-09-05T01:16:00.000-07:00

Сайн уу найз минь. За юу байна аа. Ойрд уулзсангүй. Сонин сайхан.

Чи: ... Өө юу байхав дээ. Ажлаа хийгээд л.(Мушилзана) Хэ хэ.\
Би: Ажил сайн уу хө. Эрэгтэйд нь эхнэр сайн уу. Найз охин сайн уу. Харин эмэгтэйд нь. Ойрд шоудаж байна уу. Ха ха гээл.
Чи: Эрэгтэй нь. Сайн сайн. Хүүхдээ цэцэрлэгт өгсөн. Өглөө өгөхөөр уйлаад аймаар байна аа. Харин эмэгтэй нь. Юун шоу вэ. Ажлаа яаая гэж байхад. Харин чи.
Би: Эрэгтэйд нь. Харин тийм байх тээ. Ямар цэцэрлэгт өгсийн. Эхэндээ тэгж байгаад яваандаа гайгүй болдог гэсээн. харин эмэгтэйд нь. Найз нь ямар шоудах биш дээ. Нөхөн сонгууль эхлэх гээд бөөн ажил л байна. Ха ха. Ёоо бичсэнээ харсан чинь инээд хүрчлээ. Ингэх байсан болов уу. Эсвэл өөр байх болов уу. Юутай ч үл мэдэх миний блог уншигч найздаа мэнд хүргье. Хааяа бодхоор миний бичлэгийг уншиж суугаа тэр хүн ямар хүн байдаг бол нэг харьцаж үзэх юмсан гэж их бодох юм аа.

Ийгээд хэд гурван үг байна аа. Хэн нэгэнд хэлмээр санагдаад л...Хоёр.

Нэг. Ойрд ажил их байна аа. Би нээрээ энэ зам түгжрэлд үнэн дургүй хүрч байна аа. Энэ хотын удирдлагууд замын тендэрийг яагаад заавал хавар зарладаг юм бол оо. Өвөл зарлаад хавар бороо орохоос өмнө эхэлж болдоггүй юм болов уу. Иргэд жинхэнэ ажиллаж эхлэхээр л бөөн ажил болгох юм. Уул нь сайхан болгох гэж байгаа ажилд нь баяртай л байна л даа. Гэвч арай л их төвөг удаж байна шүү гэж. Уурласан уураа энэ муу хэдэн товчлууртаа гаргаж блогтоо л хүслээ чихэх юм даа мань мэт ч. . .

Хоёр. Бензиний үнэ нээрээ солиорч байна аа тээ. Ядаж байхад миний машин А95 хийдэг гэж байгаа. А92 хийхээр өмхий үнэртээд явахгүй юм. Ха ха. Санаа зовоод хүмүүс ярвалзаад байгаа юм шиг санагдаад. Хөдөө ганцаараа байсан бол ч хамаа ч алга л даа. даанч би чинь олон дунд амьдарч байгаа болохоор яах ч арга олдохгүй юм.

Гурав. Энэ бол харин сайхан мэдээ шүү. Зарим нэг нь санаж магадгүй дээ. Би чинь өнгөрсөн УИХ-ын сонгуулиар гэнэт нэг Баянмонгол гэж хөдөлгөөний тэргүүн болоод л солиорч өгсөн штээ. Яагаав нөгөө уул уурхайг үндэсний корпораци байгуулан ашиглана гээд л. Тэгсэн тэр төсөл минь амалсан ёсоор явсааран байгаад(хэ хэ) энэ намрын чуулганаар хэлэлцэгдэх болсон шүү дээ. Би ч сайхан зүйлийн эхлэлийг тавьсандаа их азтай хүн гэж өөрийгөө бодоод байгаа шүү. Миний найз сонирхомоор байвал www.bayanmongol.mn гэсэн вэб хаягаар нь нэг ороод гараарай гэж.

Дөрөв. За дөрөвдэхээ бичих гэсэн чинь бензин дууслаа гэж... Дараа тэгжийгаад дөрөвдэхийгээ бичнэ ээ.

За за баяртай найзаа. Өө нээрээ Билгээ найзтайгаа нэг уулзаж зураг блогтооо хэрхэн чихэх тухай сайхан мэдээлэл авч байгаад зуны авсан хэдэн сор бүтээлээ танилцуулана аа. Ок.

JD

Ажилдаа. . . Яг нөгөө мориндоо гэж байгаа юм шиг.

2009-08-09T18:51:00.000-07:00

Сайн уу найзаа. Сайхан амраад ирсэн биз дээ. Өнөөдөр манай ажил бараг албан ёсоор эхэлж байна. Өглөө эрт босоод хожигдчихгүй юмсан гээд давхиад ирэхгэсэн чинь гэрийн тог тасраад балардаг штээ. Ямар цамцаа индүүгээр халтал нь үрэлтэй биш ёстой нэг хөгөллөө дөө. Тэгээд тог ч ирсэнгүй би ч нэг юм ажилдаа аргалаад ирлээ. Аан. Цамцаа яасан бэ? хэ хэ хэлэхгүй ээ. Тэр нууц. Дараа яахав тоггүй үед аргалах тэр аргаасаа зааж өгнө за. Юутай зуны ганц сар сайхан өнгөрлөө. Энэ их бороог үл тооцвол штээ. Ядарсан муу хотыг минь дарлаж байгаа юм шиг их бороо орох юм аа тээ. Хөөрхий муу хот минь тэгээд муу дээрээ муухай, муухай дээрээ улцан гэдэг шиг л болчих юм. Машинаа угаалгалаа шавар ёстой нэмэргүй. Одоо бүр машинаа тоохоо ч байсоон. Шавартай л байгааз. Хот өөрөө тэр чигтээ шавар байгаа юм чинь гээд хаясан. Мөнгөний ч гарз юм билээ. За тэгээд юу хийж амрав. Би нутаг явж сайхан наадам хийгээд ирсэн. Монголд адууны 13 хурдан угшил албан ёсоор бүртгэгдсэн юм байна. Тэр угшлуудынх нь 2 нь Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх сум буюу миний төрсөн суманд байдаг юм байна. Ийгээд хэсэг нөхөдтэй нийлээд тэр угшлийнхаа наадмын хийчихээд ирлээ. Сайхан болсон. Олон газраас морь ирж их ч юм боллоо доо гэж. Нээрээ энэ өнгөрдөг хавар манай ах нэг сайн хээр морио зарсан юм тэгсэн нөгөөх нь улсад ирээд түрүүлдэг байгаа. Нөгөө Ховд аймгийн Делоний Баатархүү гээд байгаа нөхөр л дөө. Тэгээд ч тэр үү гаднаас хүн их ирсэн шүү. Дараа тэгж байгаад авсан фотогоо танилцуулана аа. За одоо тэгээд мориндоо. . .

Би төржээ...

2009-08-04T20:17:00.000-07:00

Би сайн санадаг юм даа. Одоогоос нилээн хэдэн жилийн өмнө Бурхан багш намайг энэ Дэлхийрүү илгээсэн юм. Гэхдээ би Есүс шиг пүнзэнд төрөөгүй л дээ. Бусдын л адил эмнэлэгт төрсөн юм. Харин нэг хачирхалтай зүйл болсон нь намайг төрөөд нүдээ нээсэн чинь нэг тарган шар хүүхэн гар дээрээ барчихсан эрэгтэй юм байна гээд эрхтэнрүү минь харж байдаг байгаа. Дургүй хүрээд тэр өрөөгөөр нэг орилсон чинь яасан шажруун бацаан бэ гээд түмпэнтэй усанд хийдэг байшт. Би ч яахав орилоол байсан. Гараа савчаал таарсан болгоноо цохчих гээл тэгсэн чинь шууд даавуунд ороогоод гарыг минь хүлээд дээшээ харуулаад хэвтүүлэдг байшт. Бүр уур хүрээд ингэж байхаар үхье гээд хоол унд идэхгүй овоо өлсгөлөн зарлаж байсан чинь хүчээр сүү өгөөл эхэлсэн дээ. Үнэхээр хүний эрх гэж хаа байна аа гэж бодоод дуугаръя гэсэн ч үнэндээ үг ч гарахгүй байгаа юм чинь. Бараг 4 жил юу ч яриагүй ээ гэрийнхэнтэйгээ хэвтээл байсан. Өмдөндөө авчаал, дуртай газраа шээгээл. . .

Сонин хүн чинь их удаан олон жил хэвтхээр тэнцвэрээ олж явж чаддагүйн байна билээ штээ. Аймаар сонин байгаа биз. Гэхдээ яахав тэгээд яаж ийж байгаад явсан. Олон жилийн дараа эргээд харахад би ч их ууртай байж дээ гэж бодогддог юм гээээээээл балайраад байхгүй юу. Хэ хэ. За энэ бол наргиа байлаа. Өнөөдөр найзынх нь төрсөн өдөр байгаа юм аа. Тэгээд л энэхүү бичлэгийг хийж байна. Юуны өмнө энэ хорвоод тээж төрүүлсэн ээждээ. Хүн болох замыг нээсэн аавдаа их баярлалаа. Та хоёрынхоо асар их хөдөлмөрийн үр дүнд би бий болж энэ хорвоогийн нэгэн хэсэг боллоо. Хүний хорвоод хүн шиг явж блогчин найзуудтайгаа сэтгэлээ хуваалцаад суух энэ мөч үнэхээр амьдралын аз жаргалын нэгэн хэсэг юм байна. Баярлалаа Ээжээ, Баярлалаа Ааваа.

Үргэлжлүүлэн бөөндөе өө гэж. . .

2009-07-28T04:13:00.000-07:00

Ийгээд Япон явчаад ирсэн гэж байгаа. Япон ч яахав дээ сайхан л орон байна билээ. Гэхдээ нэг дүгнэлт хиймээр байна. Энэ бол юу гэвэл ерөөсөө бага газарт их хүнийг хэрхэн яаж багтаах онолыг тэд жинхэнэ утгаар нь гаргаад бас хэрэгжүүлсэн юм билээ шүү. хэ хэ. Тэгээд хэсэг сайхан амарч байснаа долоон сарын эхээр нээрээ Лондон явсан гэж байгаа. За даа Лондон ч харин ч нэг юун Америк, юун Япон юм билээ штээ. Үнэхээр сайхан байсан. Гэхдээ нэг асуудал байсан нь би эндээс явахаасаа 14 хоногийн өмнө нөгөө бялдаржуулах клубийнхээ хэсэг нөхдийн хамт салхинд гарсан юм аа. Тэгж сагарч явахдаа шөнө нэг их даараад тэгсэн чинь гар минь өвдөөд тэр өвчинтэйгээ Лондон явсан. Онгоцонд суухаас эхлээд иртэл харин ч намайг зүгээр л алсан доо. Амьдралдаа тийм аймаар их олон хоног дараалсан өвдөлтийг мэдэрч байгаагүй болохоор зүгээр болгоод өгье гэсэн хэнд ч юугаа ч өгөхөд бэлэн явлаа штээ. Дэлхийн үнэхээр л соёлын төв гэж хэлж болохоор газар юм билээ. Үзэх юм үнэхээр ихтэй. Дэлгүүрүүд нь ядаж байхад зуны хямдрал 70 хүртэл хувь зарлачихсан ёстой лайтай байсан гэж байгаа. За энэ нь ч яахав. Сайны хажуугаар саар гэж бас зүйлүүд их байдаг юм билээ. Тэнд бараг албан бусаар 8000 орчим Монголчууд ажилладаг юм билээ. Монголчууд ордог баар байна. Пивоны газар ч байсан. Монгол эзэдтэй гэж байгаа. Тэнд сууж байхад нэг хэцүү юм нь яг Монголд байгаа юм шиг сэтгэгдэл төрж байсан. Хэ хэ. Архи уугаад хоорондоо муудалцаал, хэсэг хэсгээрээ бие биенээ чихдээл. За даа ер нь л хүнд юм билээ дээ. Би чинь тэнд зүгээр явж байгаад л агсан тавиулаал бараг л зодуулах гэж байна билээ штээ. Нэг Монгол залууд хэ хэ. Үнэхээр учраа олоод явж байгаа нь гэхдээ 98 хувь нь юм билээ шүү. Монголчуудын хувьд дотроо их үечлэлтэй юм билээ. Манай охид их нэр хүнд муу юм шиг санагдсан шүү. Өөрсдөө ч гэсэн бас хүлээн зөвшөөрч л байна билээ. Тэнд байгаа нөхөд. Яахав дээ нөгөө нэг үхрийн эвэр доргихоор нөгөө үхрийн эвэр доргино гээч нь л юм билээ л дээ. Тэрнээс юу гэж л бүгд тийм байхав дээ. Эндээс очсон бараг ихэнх залуус Монгол улсын элчин сайдын яамаа хаана байдгийг мэддэггүй юм билээ. Элчин хэлэхдээ албан ёсны бүртгэлтэй 1500 хүн байдаг гэж байна билээ. гэтэл албан бусаар 8000 гэхээр бас л аан. Асар байгаа биз...

Ийгээд одоо сайхан амарч байна даа. Нээрээ өнгөрсөн зуны наадмаар санаандгүй байж байгаад хуушуур хийсэн энэ зун арай тэгсэнгүй ээ. Хэ хэ. Гэхдээ сураг сонсохнээ шуухуурдсан бол шатах байсан байна билээ. Бас асуугаад байгаа. Соёолонгийн тоосонд дарагдах гээд очсон чинь машин, хүний шороонд дарагдаад, дараа нь моринд даруулаад л дуусах шив дээ. Манайхан чинь тэнд зүгээр л цугларсан байна билээ штээ. Арабийн нэг алан хядагч харсан бол яаая энэ дунд нь бөмбөг тэслэвэл ч дуусахнаа гэж л харагдахаар байна билээ. За даа нэг иймэрхүү л байх шив дээ. Ойрд тэгээд хагас амраад байгаа болохоор илүү дутуу нэг их юм бичих сэдэл ч төрөхгүй юм байна оо. Тэгжийгаад нэг сайхан юм бичимж ok. За тэгээд найз минь зун дуусах бас ч болоогүй байна шүү. Сайхан саваад байгаарай.

За нэг бөөндчих үү дээ...

2009-07-27T00:27:00.000-07:00

Сайхан зун болж байна шүү тээ. Ойрд энэ интернэт гэдэг сайхан юмрүү чинь орсонгүй ээ. Үгүй ээ мөн сайхан эд юм аа гэж... Найз нь харин ойрын үеийн сонин сайхнаа гэнэтнэг бөөндмөөр санагдаад тэгээд л тэр. Хараад байсан чинь нилээн хэдэн сар бараг л энээ тэрээ юм ерөөсөө бичээгүй байна. ийгээд хэсэг хугацааны сонин сайхнаа хуваалцахаар шийдэв. Хавар бол яахав нөгөө алдартай Ерөнхийлөгчийн сонгууль болох гээд бөөн юм болж болж нэг юм манай нам ялсан. За нэг үгээр хэлбэл ард түмэн хүссэн байсан бас дээр нь өмнөх хүнээс залхсан байсан гэж. Ийгээд нээрээ дундуур нь АНУ-ын Лос Анжелес явсын байна шүү. LA ч бас л сайхан газар байна билээ шүү. Гэхдээ хараад байхад Мексикүүд нь ямар их юм бэ? тээ. За Солонгосууд бол аймараа аймаар. Бараг 3 сая орчим Солонгос байдаг гэвэл итгэх үү. Хаа очиж их сайхан цус холилдоод ер нь царай зүс, бие хаа бол тасарчихсан юм билээ. Бусад яахав байдаг зүйлүүд бүгд байдгаараа л байсан л даа. Тэгээд дараа сард нь нээрээ JCI-ийнхаха найз нөхдийн хамт Япон явав. Хэ хэ. Энэ жил гадгаад улсруу явах ажлыг бөөнддөг жил юм уу хаашаа юм дээ. Япон ч бас л давчуухан хорвоо байна билээ шүү. Бод доо. Аминдаа л бас стандарт буудалд буусан. Тэгсэн чинь ерөөсөө өрөөнд ороод л ор. Орноос дээшээ зурагт хана. Хажууд нь жижиг хаалга нээсэн яасан онгоцны нойл шиг жижиг нойл хөшиг татсан яасан душ. Хэ хэ. Үнэн лайтай. Цонхоо нээлээ хана. БАс цонх. Ёоо бүр үнэхээр л амиа хорломоор ертөнц. . . За найзаа юу яаая ирээд үргэлжлүүлье. Гэнэт ажил гарав.

За юу байна аа...

2009-06-30T22:36:00.000-07:00

Сайн уу. Энэ үг бол Монголчууд гэлгүй Дэлхий нийтийн хүн бүрийн харилцааны эхлэл үг гэж хэлэхэд нэг их буруутахгүй байх. Учир нь хүн бүхэн л сайн уу найзаа, хөгшөөн, хамаа, эмээ, өвөө, ээжээ, ааваа юу юу ч билээ дээ явж өгдөг. Тэгсэн ойрын хэдэн жилд нэг шинэ үг моодонд оржээ. Тэр нь за юу байна хөгшөөн. Заримдаа хүн тэгэхээр сандраад юу ч байхгүй ч гэлтэй биш аягүй эвгүй байдалд орох юм аа. Ямар сайндаа л за юу байна хөгшөөн гэхээр нь өө тэгээд сайхан сэтгэл, хөөрхөн царай, мөнгөтэй түрийвч л байна штээ гэж энэ тэр. Аминдаа ийм байх юмсан гэж мөрөөдөж байгаан хэ хэ.

Ажиглаад байхад Монгол хэлний энэ утга ер нь их алдагдаад байх шиг байна тээ найзаа. Бодвол чи анзаарч л байгаа биз дээ. Би блогоо уншихаар утгын алдаа үгийн алдаа бол надад ная байдийштээ. Гэхдээ би ч нэг их тоодоггүй л дээ. Арван жилдээ Монгол хэлэндээ муу л хүн байсан юм байгаа биз тээ гээл үү. Би гэхдээ өөрийгөө өмөөрөх гэгээгүй юм шүү. Нэгхэн шалтгаан байгаан. Би санадаг юм даа 1990-ээд оноос эхлээд Монголд маш их терорист ажиллагаа явсан штээ. Тэрний нэг нь энэ боловсролын салбарын терор ажиллагаа байгаа юм. Хэн нэгэн цээжээ дэлдэгч нь Монгол бичиг уйгаржин бичиг үзэхгүй бол Монголоо алдах нь энэ тэр гээд нэгдүгээр ангиа арай гэж төгсөөд цүнхээ чирээд хоёрдугаар ангидаа ороод ирсэн чинь гэнэт гуравт оруулаад тэгээд абу, эбү гээд ёстой нэг шааж өгсөн штээ. Тэгээд тав хүртлээ лаг уйгаржин болчихсон ах явж байсан чинь энх тайвны корпусийн шугамаар нэг Майк гэдэг нөхөр ирээд Англи хэл үзсэн. Англи хэлний ангид ороод л үсгээ үзээд баяраа хийгээд нөхөр буцсан. Дараа жил нь Диана гээд нэг хүүхэн ирээд манай ангид дахиад үсэг заасан. мэддэг болхоор алдаг оног сууна. Харин долоод ордог жил нэг Жоом гэж нэртэй нөхөр ирээд гар чинь дахиад үсэг заадаг байшт. Хэ хэ. Дургүй хүрээд Орос хэлний ангид орсон чинь уже давно. Холоо хоцорсон байсан. Ингээд манай нэг үе Крилл үгүй, Уйгаржин үгүй, Англи үгүй, Орос үгүй болсон доо. За нэг ийм л ажиллагаа болсон доо. Үнэн гэвэл хэ хэ. Бас л алж байгаа биз тээ.

Миний муусайн найзууд

2009-06-15T08:51:00.000-07:00

Өнөөдөр яагаад ч юм гадаа нэг л сонин байсан. Гэхдээ өнгөрсөн хагас сайн өдөх бүр ч их сонин өдөр байсан юм. Ер нь л хагас сайн өдөр жаахан тиймхэн байдаг штээ. Орой ажлаа дуусгаж ирчихээд ганц нэг материал хүнд гаргаж өгөх санаатай PC-гээ нээсэн юм аа. Гэтэл хуучны анд Хурцаа маань орж ирээд надад маш сонин мэдээ өглөө. Хүнд олон сайхан найз байдаг юм. Гэхдээ найзууд бүр өөр өөр байдаг та үүнтэй санал нийлэх байх аа. Миний нэг хуучин анд минь өвчнөөр өнгөрсөн тухай хэллээ. Арай ч дээ. Найз минй цагаан сараас хойш эмнэлэгт хэвтээд онош нь тодрохгүй явсаар өнгөрсөн гэнэ. Би яагаад ийм сүүлд мэдэж байгаа юм болоо...

Би зүрхэндээ уйлж байна. Миний энэ шанлалийг хэн ч ойлгохгүй байх аа. Би оюутан байхдаа Баранд ажилладаг байсан юм. Тэр үед би талийгаач болон хэдэн найз нартайгаа 120-д байр хөлслөөд амьдардаг байж билээ. Миний найз толгойны алчуур их зүүдэг залуу байсансан. Тэр нь гоё зохино. Охид ч мөн их дурладаг байсан. Би хааяа найзынхаа хувцаснаас нь гуйж өмсөж энд тэнд гангардаг байж билээ. Дээр нь хөгжмийн асар их авъяастай DJ байсан юм. Маш сайхан инээдэг энгийн нэгэн залуу энэ хорвоог орхилоо. Бид бүхэн хэзээ энэ хорвоог орхихоо мэдэхгүй яасан ч хайран сайхан цагийг өнгөрөөдөг юм бэ дээ. Миний найзаа чамайг ингэж удаан өвдөөд явж байхад мэдээгүй, нэг ч удаа дууг чинь, дүрийг чинь сонсож үлдээгүй намайг уучлаарай. Чи найзуудынхаа дунд, олны дунд гэрэл мэт гялалзаж явсан шүү. Яагаад заавал чи гэж. Хүн өвдөж л байдаг штээ. Гэхдээ босоод л ирдэг штээ. Би үнэхээр их гашуудаж байна. Хайран сайхан залуу. Муу ээж чинь яасан их шаналж байгаа бол доо. Харамсаад ч хашгираад ч... Үүрд баяртай найз минь.

Миний найз үүнийг уншиж байгаа бол удаан уулзаагүй найз найртайгаа ажил гэж гүйсээр байгаад мартах шахсан тэр сайхан андтайгаа заавал холбоо бариад уулзаарай...

JD

За ажил ч дууслаа, Амралт ч эхэллээ гэж. . .

2009-06-11T23:18:00.000-07:00

Сайн уу найзуудаа. Юу гэдэг билээ дээ нэг сайхан зүйр үг байдаг даа. Утга нь нь нөгөө нэг яаагаав. Цаг хугацаа явж л байдаг. Болдог юм болдгоороо л болдог гэдэг шиг л. Тэрэн шиг өвөл дууслаа. Хавар боллоо. Зун цаг сайхан эхэллээ. Сая хэд хоног хотод бороо орсон юм аа даа. Их сайхан өнгө зассан байна. Яагаад ч юм зун болохоор тэгдэг юм болов уу нэг л гэгэлзээд байх юм. Энэ зун бодвол манай найзууд сайхан л амрах төлөвлөгөө хийж байгаа байлгүй дээ тээ. Гадаадад аялах, хөдөө явах гээд л аан. Юутай ч найз нар минь энэ зун үр бүтээлтэй сайхан амраарай. Амжилт хүсье. . .

JD

Өнөөдөр бороо орлоо...

2009-05-23T05:44:00.000-07:00

Сайн уу найзуудаа. 40 хоног шахуу сонгуулийн ажил гэж гүйгээд энэ муу хөөрхий блогоо бичих ч зав байсангүй ээ. Хоног хугацаа ер нь их хурдан өнгөрөх юм аа. Саяхан л сонгууль эхэлж байсан чинь нэг мэдэхнээ дуусах гэж байх юм даа. Би өмнө нь маш олон гэж хэлж болно доо өөрийнхөө хувьд том жижиг олон сонгуульд оролцсон юм. Гэхдээ энэ удаагийн сонгууль их сонирхолтой санагдлаа. Яагаад ч юм их өвөрмөц сонгууль болдог юм байна. Та бүхэн өөрсдөө анзаарсан биз дээ. Гэхдээ нэг зүйлийг хатуу ойлгож бас зарчмаа болгохоор шийдсэн. Өнөөдөр Монгол улсад Үндсэн хуулийн дагуу УДШ-д бүртгэлтэй байгаа бүх намууд өөр өөрийн гэсэн үзэл баримтлалын дагуу энэ улсыг хэрхэн хөгжүүлэх тухай хөтөлбөрөөрөө өрсөлддөг. Энэ бол онолын ойлголт. Гэтэл амьдрал дээрээ учрыг нь олоход ч их бэрх харагдах юм. Хэн нэгэн нэр дэвшигчийг амьд оршин байх газаргүй болтол нь муулж бас гүтгэх юм. Тийм болохоор бидний үеийн улс төр хэзээ ч битгий ийм байгаасай. Харин хийж бүтээх тэр зүйлээрээ өрсөлддөг байгаасай гэж хүсч байгаа болохоор энэ бүх муу муухай бүхнийг л давтахгүй байхын төлөө ажиллах хэрэгтэй юм байна. Өнөөдөр сайхан байснаа гэнэт орой бороо орчих юм. Энэ бороо ямар нэгэн зүйл хэлээд байх шиг надад санагдаад байна. Магадгүй миний найз юу хэлээд байгаан болоо Жадамбаа гэж надаас асуух байсан байх л даа. Яг миний хажууд сууж байсан бол. Хэрвээ чи надааас тэгж асуусан бол нэг л зүйл хэлэх байлаа. Энэ бороо муу муухай бүхнийг угааж сайн сайхан зүйлс дэлгэрэх тэр хөрсийг бүрдүүлж байгаа юм аа гэж хэлэх байлаа. Надад өнөөдрйин энэ бодит амьдрал дээрх дүр зураг үнэхээр хүнд санагдаад байх юм. Бид жинхэнэ амьдрал дээрээ өөсрдийгөө хуурч амьдарч байна. Магадгүй хорин жилийн дараа жирийн нэг Монгол иргэнээс энэ үеийн тухай энэ үеийн улс төрчдийн тухай асуувал чөтгөр аваг тэднийг биднийг нохой шиг амьдруулж байсан шүү дээ гэж хэлэх байх. Та үүнтэй санал нийлэх байх аа. Амьдралын анхан шатны баталгаа байхгүй залуучууд бид өнөөдөр хаана очиж хэний золиос болох оо мэдэхгүй явж байх шиг ээ. Чи санаж байна уу. Саяхан нэр дэвшигч Ц.Элбэгдоржийг Солонгосоос мөнгө авсан гэж гүтгэсэн Цоггэрэл гэж нөхөр. Жинхэнэ амьдрал дээрээ бол зүгээр л энэ сонгуулийн золиос болчихлоо. За тэгээд олон залуу энэ сонгуулийн хэдхэн лидерийн хоорондын үгийг зөөж золиослогдож байх юм. Магадгүй миний үзэл баримтлал. Чи юу гэж хуцаад байгаан би бараг харсан юм үнэн за юу гэх хүн ч гарах л байх л даа. Гэхдээ л бид нар яагаад надаас хэдхэн жилийн өмнө түрүүлж төрөөд илүү оймс элээсэн тэр ах нарын золиос байх ёстой юм болоо. Өнөөдөр оюутан хүнийг байнгын оршин суух хаяг дээрээ байхгүй байгаа тэр үндэслэлээр нь саналыг нь ч өгүүлчихгүй байна шүү дээ. Бусад оронд за болъё өндөр биш ч манайтай ойролцоо хөгжилтэй орон хүртэл иргэнийхээ саналыг гадаадад нь очоод ч болтугай авчихаж байна шүү дээ. Гэтэл бид хэдхэн км цаана эх орондоо байгаа оюутнуудынхаа санал өгөх асуудлыг шийдчих боломж байсаар байхад зүгээр л энэ удаагийн сонгуулийн золиос болгож өөртөө ялалт авч ирэх нэгэн хэрэгсэл болгон ашиглаж байгааг харахад үнэхээр харамсмаар ч юм шиг. Нэг л тийм айдастай сэтгэл төрөөд байна. Бид чинь хэдэн оны хэдэн сарын хэдэн буюу ямар нийгэмд л амьдраад байгаа юм дээ. Бас л одоо нэг бодох цаг болоод байх шиг санагдаад байна шүү.

За юутай ч мэдээж чи энэ бичлэгийг Даваа гараг ч юм уу ямар ч байсан сонгууль дууссан хойно унших байх. Тэр үед . . .

Харин тийм гэнэ ээ. . .

2009-04-21T21:46:00.000-07:00

Уучлаарай. Өглөө нэг сайхан санаа төрөөд тэгээд нөгөөдхөө бичсэн чинь аз болж тэр холбоо нь аль дээр байгуулагдсан үйл ажиллагаа явуулдаг юм байна. Тэгэхээр санаагаа хэлээд ажил болгох л үлдсэн юм байна. Манайхан ч сайн юм оо. Дор нь л холбоогоо байгуулаад үйл ажиллагаагаа жигдлээд авсан байна. За тэгээд холбооны удирдлагад болон гишүүдэд нь ажлын амжилт хүсье. Ихийг бичиж, ихийг сэтгээрэй. Үр дүн чухал шүү гэж. Мөн үү.

Сайхан өглөө байна. . .

2009-04-21T18:52:00.000-07:00

Ойрд ажил их болоод блогоо ерөөсөө анзаарахгүй явсаар нэг мэдсэн чинь нилээн уджээ. Яагаад ч юм өнөөдөр гэнэт нэг сайхан зав гараад өглөө хэсэг хугацаанд тэгээд л блогоо харж сууна. Энэ хавар их сайхан Хавар болж байна аа. Мөн үү хэ хэ.

Сонгууль болоод ёстой нэг толгой өндийлгөхгүй байна. Би бодоод байсан чинь бараг сүүлийн хоёр жил дагнан сонгуульдаж байгаан байна. Их Хурлын сонгуулийн бэлтгэл, Их хурлын сонгууль, дараа нь орон нутгийн сонгууль. Ядаж байхад нөгөөх нь бас дахисан гэж байгаа. Адаг сүүлд нь Ерөнхийлөгчийн сонгууль. Ийгээд сонгууль дуусаад нэг жил жоохон ажил хийх гэж байтал дараагийн сонгууль ойртоно доо гэж. Бас л аан. Яаж энэ орон хөгжихөв дээ. Тэгээд нэгнийхээ хийх гэж байсан жоохон ажлыг нь дараагийн ах гарч ирээд мянгжуужингийн үлгэр болгоод дуусна даа гэж. Мөн үү.

Энэ улсад нэг сайн төлөвлөсөн бодлого л үгүйлэгдээд байх юм даа. Тийм үү.

За энэ улс төр энэ тэр ч яахав. Мартсанаас мал мэнд үү гэдэг шиг. Манайхан энэ Улаанбаатар ТВ-ээр гараад байгаа нэг кинонд ёстой нэг Халтар Царайт үздэг байсан шиг автжээ тээ. Тэр нээрээ одоо юу болсон бэ хэ хэ. Хамгийн сүүлд хальт нэг харахад далайд үхдэг нөгөө нэг баян айлын охин таксинаас бууж байгаа харагдсан гээл үү хэ хэ.

Найз аа нэг санал байна л даа. Энэ юу вэ гэхээр блог эрхлэдэг залуучуудын хобоо гэж байгуулвал яасан юм бэ. Тэгээд долоо хоног бүр шилдэг блог бичсэн блогчин ахын нэг материалыг өдөр тутмын сонинд нийтлээд маргааш нь шууд нэвтрүүлэг хийгээд яг тэр сэдвээр нь хөөрөлдвөл яаж байна. Уул санаа нь бол нийгэмд өгөх гээд байгаа, шүүмжлээд байгаа, засах гээд байгаа бодлоо л ил гаргах бас ажил болгох юм л даа. За энэ тэгээд миний санаа шүү. Хэрвээ дэмжиж байвал цааш нь дамжуулаад нэг сайн ажил болгоё л доо. Хараад байхад яг энэ интернэт ертөнцдөө л бид амьдраад байх юм. Одоо жоохон гараад олон түмэнд харагдаад жинхэнэ утгаар нь хийе л дээ аан. Би бол энэ талаар нэг хэдэн хуудас төсөл шиг жаахан юм ажлынхаа заваар хийсэн байгаа. Найз тэгээд дэмжвэл саналаа бичээд холбогдоорой доо. ок. За нэг иймэрхүү.

Мөн үү. . .

2009-04-09T06:29:00.001-07:00

Ойрд ТВ хараагүй байж байгаад харсан чинь хөөрхөн реклам их хийгджээ. Мөн үү. . . Нөгөө яагаав киноны. Ийгээд хэдэн санаа төрлөө.

Ерөнхийлөгчийн сонгууль болоод ард түмний сендром эхэлж байгаа гэнэ ээ. Мөн үү. хи хи.

Ард түмэн ядарч туйлдаад өлсөж явахад манай Ерөнхийлөгч чинь улсаасаа баян гэнэ ээ мөн үү. . .

Монгол Ардын Хувьсгалт нам нөгөө алдарт сая таван зуугаа өгнө гэж ээ. Гэхдээ Н.Энхбаярыг сонговол гэнэ. Тийм үү.

Хавар болоод ард түмэн сэтгэл нь тэнийгээд их л сайхан байна. Гэвч амьдрал нэг л барзгар байна. Тийм үү.

Манайхны нээрээ ойрд гаргаад байгаа энэ кинонууд нь үнэн дажгүй болжээ. Их л сайжирч дээ тээ. Та нарт ирээдүй байна шүү киночидоо. Мөн үү.

За даа ингээд цааш нь сийрүүлэх байх даа тээ. Миний муу жижигхэн тархи хүрдгүй ээ.

Сайн уу найзуудаа

2009-04-09T06:18:00.000-07:00

Юу байна аа эрхэм хүндэт блогчидоо. Ойрд та хэдтэйгээ уулзаагүй сайхан байна шүү. Найз нь ойрд улс төрийн ажил ихдээд үнэн завгүй байна аа. Бодоод байсан чинь бараг хоёр жил завсаргүй улс төр хийчихсэн байх юм хэ хэ. Бас л аан. Одоо энэ Ерөнхийлөгчийн сонгуулиар Ардчилсан Ерөнхийлөгчтэй болчихвол санаа амрах гээд байдаг. За энэ ч яахав. Нэг хэсэг хямрал хямрал гээд л алчих гээд байсан чинь юу болов гэмээр гэнэт таг дуугүй болчихлоо тээ. Яагаад дуугүй болчихов. Эсвэл би мэдээллээс тасарчихаад байна уу.

Миний энэ бичлэгийг уншиж байгаа эрхэм блогчин найз минь хариу бичээрэй дээ хэ хэ. Сониноос Хавар болоод сэтгэл гэгэлзээд аймаар байна аа тээ. Хуучны юмс бодогдоод хааяа өдрийн цайны дараа ажлаа ч тайван хийж чадахгүй юм хэ хэ. За за наргиа шүү. Ойрд харин ёстой сайхан дулаахан байна шүү. Яагаад ийм дулаахан байгаа юм болоо. Өвөл хаана байсан бэ өөрөө гэмээр хөөрхөн охид шалдан нүцгэн л гүйгээд байна ингэж байж тэнгэр задраах вий дээ гэж.

Юутай ч энэ удаа нэг их сонин содон юм бичих гэсэнгүй ээ зүгээр л мэндчилмээр санагдаад хэдэн үг сийрүүлэв. Юутай ч анд минь ажилд нь амжилт хүсье. Монгол хүн амныхаа бэлгээр гэж. . .

Сэнтий. . .

2009-03-22T23:52:00.000-07:00

Цогтсайхан зураачийн хошин зургуудыг үзэж суухдаа нэг зургийг их сайн ажиглаж харлаа. Тэр зурган дээр даргын суудал засаад дээр нь зул асаагаад мөргөж байгаа нэг зураг байна л даа. Гайхаад хараад байсан тайлбар дээр нь хөөрхий албан тушаал их хүсдэг хүндээ гэсэн утга бүхий нэг өгүүлбэр байна. 2*2=6 гэсэн нэгэн хар хавтастай ном байдаг юм. Та сайн мэдэх байхдаа. Тэр номон дээр нэгэн аугаа үг байсан юм. Энэ хорвоогийн хамгийн сайхан сэнтийд ч та бөгсөөрөө л сууна гэж. Нээрээ бид нэг амьдрах энэ насанд өөрт тохирох хувцас, хоол гээд хэрэглээний зүйлүүдтэй. Тэрнийгээ мянга хэтрүүлэх гээд ч нэмэргүй. Нөгөө хэмжээндээ л байна. Эсвэл олон хувцас байлаа гээд өмсөх өдөр нь цөөдөнө гэж. Үүнтэй адилаар сүүлийн жилүүдэд бидний энэ оюун ухаан хэт их ерөнхий болоод дээр нь сайхан өндөр албан тушаалын суудалд очих юм бол бүх зүйл аймаар гоё болох мэт төсөөлөөд байна уу даа гэж нэг бодогдлоо. магадгүй та надтай санал нийлэхгүй болох л байх л даа. Гэхдээ л бид хэн ч болсон байлаа гэсэн бусдаас нэг их ялгарахгүй л амьдарсаар энэ насыг дуусгана шүү дээ. Ингээд бодохлоор бид нар маш их зүйлийг хүсч хүслийнхээ төлөө зовж амьдардаг юм байна.

Буддагийн сургуульд байдаг юм билээ. Хүн гэдэг амьтан бол хүслийнхээ төлөө зовдог гэж. Бодоод байхаар үнэхээр үнэн юм байна аа. Байгаа зүйлдээ сэтгэл ханамж өндөртэй байдаг хүн хэзээ ч зовдоггүй болгоод л байдаг. Харин хэтэрхий их зүйл хүсээд ирхээрээ л түүндээ өөрөө ороогддог. Урд өмнө хажуу өрөө хөлслөөд гүйж явахдаа болоод л байдаг байсан залуу нэг өрөө байртай болоод хоёр жил болов уу үгүй юу л одоо 3 өрөөтэй болох тухай бодож түүнийхээ төлөө зүтгэж эхэлдэг. Үүнийгээ бид нар амьдрал гэдэг. Энэ бол амьдрал. Харин ингэж зүтгэж байхад амьдралд тохиолдсон сайн муу зүйлээ бид нар аз жаргал бас зовлон гэж хоёр ангилдаг. Азтай байвал хурдан байртай болно азгүй байвал байр ч үгүй тарна. Хэ хэ. Зүйрлэл нь нэг иймэрхүү л болж байна.

Нэг үгээр хэлбэл нэг их юм хүсэх нь өөрөө бас аюултай л юм шиг байна доо.

Хүний юм...

2009-03-19T19:36:00.000-07:00

За найзуудаа энэ нэг гоё бичлэг байхаар нь олонд хүргье гэж бодоод оруулчлаа. Бичсэн хүнд нь баяр хүргье. . .

Өнөө цагт бид улам том байшинтай хэрнээ жижиг гэр бүлтэй, илүү тав тухтай боловч амрах цаг зав багатай, олон эрдмийн зэрэг цолтой боловч наад захын мэдлэггүй, өргөн мэдлэгтэй боловч бага бодолтой, олон экспертүүдтэй боловч олон асуудлуудтай, илүү анагаах ухаанжиж байгаа боловч илүү их өвчин зовлонтой болжээ.

Бид аливаад хөнгөн хуумгай хандаж, бага инээж, хурдтай давхиж, түргэн уурлаж, оройтож унтаж, өглөө босохдоо ядарсан сэрж, бага уншиж, зурагт их үзэж, бурханд цөөн залбирах юм.

Өөрийгөө хүрээлэх эд хогшлоо нэмэгдүүлэх хèрнээ үнэт зүйлсээ бууруулж, их ярьж, бага хайрлаж, худал хэлэх нь олширчээ.

Яаж амьдрахыг судалдаг хэрнээ амьдралыг судалдаггүй, он жилүүдээ амьдралд зориулах хэрнээ амьдралаа он жилүүдэд зориулдаггүй, урт өндөр барилгатай ч богино ухаантай, өргөн уудам хурдны замтай ч явцуу нарийн үзэл бодолтой, их үрж, бага бүтээж; худалдан авах зүйлс олширсон ч, түүнээсээ авах ханамж багасчээ.

Саран дээр хүртэл очиж чадаж байгаа хèрнээ эсрэг гудамжиндаа байх хөршийнхөөрөө очиж чаддаггүй, гадаад ертөнцийг эзэмшиж чадсан хèрнээ дотоод ертөнцөө эзэмдэж чаддаггүй, атомыг задалж чадсан хэрнээ, мухар заншлаа задалж чадаагүй л байна.

Их бичдэг хэрнээ бага судалдаг, их төлөвлөх хèрнээ түүнийгээ биелүүлдэггүй, яарч адгаж чаддаг хэрнээ хүлээж чаддаггүй, орлого нэмэгдэхийн хэрээр ёс суртахууны дутагдалд орж, мэдээллийг хадгалах, олон хувь тараах гэж өчнөөн компьютер үйлдвэрлэх тусам хүн хоорондын харилцаа багасаж, ÷анарт биш, тоо хэмжээнд анхаарах нь ихэсчээ.

Òүргэн хоол нэмэгдсэн ч шингэлт нь удааширч, бие өсөх болсон ч ухаан богиносч, ашиг орлого зузаарсан ч харилцаа гүехэн болж,зав чөлөө ихтэй ч баясаж цэнгэх нь бага, îлон нэр төрлийн хоолтой ч тэжээл болох нь бага, õоёр орлоготой ч салах нь их, ãоёмсог байшинд амьдардаг ч гэр бүлийн амьдрал муудаж хэврэгшсэн болжээ.

Чухам ийм учраас, өнөөдөр, би танд “Ямар нэгэн чухал хэрэгцээ гарахаар нь хэрэглэнэ гэж битгий хадгалаарай” гэж хэлэхийг зорьсон юм.

Учир нь таны амьдралын өдөр бүхэн чинь чухал юм шүү.Мэдлэгийг эрж хай, их унш, өөрийнхөө өөдөөс харж суугаад хэрэгцээндээ санаа зовдог байдлаасаа сал.
Гэр бүл, найз нөхөдтэйгээ хамт байх цагийг өөрөөсөө бүү харамла. Дуртай хоолоо ид, очихыг хүсдэг газраа оч.
Амьдрал гэдэг бол аз жаргалтай мөчүүдийн хэлхээс болохоос амьд явах гэсэн тэмцэл биш юм.
Болор хундагаа хагалчих вий гэж эмээлгүй хэрэглэ. Үнэтэй үнэртэй усаа дуусчих вий гэж айлгүй цац.
Хэрэглэмээр санагдсан үедээ хүссэн зүйлээ хэрэглэж бай.Үгсийн сангаасаа “Аль нэг өдөр”, “Заримдаа” гэсэн үгсийг хасаж хаяцгаая.

Найз нөхөд, гэр бүлийнхэндээ хичнээн хайртайгаа илэрхийлцгээе. Амьдралд инээд хөөр, баяр баясгалан нэмдэг зүйлсээ хойшлуулахаа больцгооё.

Өдөр бүр, цаг бүр, мөч бүр чухал. Магадгүй таны сүүлчийнх байхыг хэн ч мэдэхгүй.

Хэрэв та энэ линкийг дотны хүмүүстээ óíøèæ ºãºõ, ìýéëýýð явуулах ч завгүй байгаа бол, хэрэв “Аль нэг өдөр” явуулчихна даа óíøèæ ºãíº äºº гэж бодож байгаа бол… Таны бодоод байгаа “аль нэг өдөр” та байхгүй болчихсон байвал яана аа … гэж нэг бодож үзээрэй.

Би ч бас эр хүн. . .

2009-03-19T19:17:00.000-07:00

Сайн уу найзуудаа. Ойрд уулзсангүй ээ. Ажил ихдээд блогоо ч нээж харах завгүй л гүйж явна даа. Ойрд баахан баяр болоод манайхан нэг л жигдэрч өгөхгүй байх шиг байна даа тээ. 03.18-ний өглөө манай эмэгтэйчүүдээс маш олон мэндчилгээ ирүүлээд сайхан л байлаа. Даанч цэрэг биш болхоор нэг их тоохгүй байсан л даа. Тэгсгээд өдөр өнгөрч нэг мэдэхэд орой болсон байлаа. Хэ хэ. Нэг их уран сайхны юм бичиж байгаа юм шиг санагдчихлаа. Орой болсон байлаа ч гэх шиг хэ хэ. За тэгээд орой харин жинхэнэ sms шавлаа даа. Яадаг ийдэг гэнэ вэ их л сайхан үгтэй юм байсан. Арай ингэж өргөн бүх нийтээрээ тэмдэглэдэг гэж ёстой санаагүй шүү. Бүр ерөнхийлөгч хүртэл их сайхан үг хэлж байна билээ. Урд өмнө цэргийн баяраар Ерөнхийлөгч үг хэлж байсныг нь санахгүй байгаа юм аа. Би таараагүй ч байж болно л доо.

Хараад байхад бид нээрээ үнэхээр баярыг өргөн хийдэг болжээ. Баяраас баярын хооронд л амьдрах болж дээ. Би нэг л зүйл олж хараад байна л даа. Амьдрал үнэхээр хэцүү байна гэчээд л цэцэг барьж гүйгээд л, торт барьж гүйгээд л байгаа энэ байдал нь амьдралын энэ хэцүү байдлаа өөрөөр тайтгаруулах өөрийгөө тайвшруулах арга үнэхээр гарч ирэхгүй байгаад юм болов уу. Шөнөжин архидсан залуус маргааш өглөө нь гудамжаар хөлхөлдөөд л байсан. Бодвол шараа тайлж байна гэж шоудаад өнөөдөр хүртэл үргэлжилж байгаа байх даа л гэж бодож байна.

Манай орцонд лав хоёр айл шөнөжин уугаад үүрээр өглөө болтол зодолдсон. Дургүй хүрмээр ч юм шиг. Яах гэж ингэж баярлаж, яах гэж ингэж их уудаг юм бол доо. Би ч бас эр хүн. Гэхдээ надад энэ Зэвсэгт Хүчний 88 жилийн ойн баяр бол хамаарагдах хүмүүсийнх нь баяр юм шиг л санагддаг юм. Гэхдээ мэдэхгүй юм даа. Магадгүй өөр өнцгөөс нь хардаг хэн нэгэн бол шүүмлэх л байх. Уул нь шөнөжин шоудах мөнгөөрөө өөртөө нэг цамц авсан бол бас л гайгүй цамц аваад өмсчихнө шүү.

Шинэ долоо хоног эхэллээ

2009-03-08T20:01:00.000-07:00

сайн байна уу. Сайхан эхнэр, найз охин, танилцсан охин, ээж, эгч, эмээ, ээжийн найз гээд бүх эмэгтэйчүүдээ баярлуулсан уу. Эмэгтэй хүн уншиж байгаа бол сайхан баярласан уу. Сонин сайхан их л биз дээ. Хараад байсан ихэнх нь хагас сайн өдөр урьдчилаад баярласан бололтой байна билээ. Манай ажлын ганц нэгэн бүсгүйчүүд одоо болтол ажилдаа ирээгүй л байна. Бодвол өчигдөр баярласан бололтой хэ хэ. За тэр ч яахав.

Өглөө босоод ирсэн чинь зун болчихсон юм шиг санагдаад. Нэг сонин мэдрэмж төрөөд байлаа. Яалт ч үгүй хавал болсон юм байна. Хавал болхоор чинь бүх хүний сэтгэл гэгэлзээд ирдэг юм гэсэн. Нэг их гэгэлзэхгүй байгаа ч юутай ч өглөө босоод их сайхан мэдрэмж авлаа. (мэдрэмж нь нөгөө нөгөө утгаараа биш шүү хэ хэ. Зун болсон юм шиг санагдсан) Урин цаг ирэхээр хэн бүхний сэтгэл тэнийдэг. Тийм болхоор хүн бүхэн л их тайван алхаад байгаа юм шиг санагдаад гэхгүй юу. За юутай ч найзаа энэ долоо хоногт сайн ажиллаарай. Бас ихийг бүтээгээрэй. Би хувьдаа энэ долоо хоногийг үрснээ олох долоо хоног болгон зарласан байгаа.

Сүү шиг цагаан сэтгэлт бүсгүйчүүддээ....

2009-03-05T20:00:00.000-08:00

Өлгийн зөөлөн бүүвэй сэтгэлээс тань уянгалсан Өргөлийн цагаан сүү гараас тань цацарсан Өглөгийн дээд хайр зүрхнээс тань ундарсан Өрх гэрийн жаргал сэтгэлээс тань гэрэлтсэн Сайхан эх орны минь саран гоо бүсгүйчүүддээ Олон улсын эмэгтэйчүүдийн баярын мэнд дэвшүүлж Эрүүл энх, аз жаргалтай, инээд баясал дүүрэн явахыг ерөөе.

Яруу найрагч хүн гэдэг үнэхээр өөр юм уу. Үг гэдэг нь цаанаасаа утгатай байх юм. Миний найз дуучин Хонгор өчигдөр надад их сайхан нэгэн зүйл хэлсэн юм. Гэхдээ би энэ үгний үнэн худлын тухай ярьмааргүй байна. Ганцхан зүйрлэлийнх нь тухай л ярьмаар байна. Юу вэ гэхээр бурхан маш олон дуучин, яруу найрагч за тэгээд зураач гээд маш суутнуудыг бүтээж л дээ. Тэд уран бүтээл хийх бүртээ миний онгод орсон үед хийсэн бүтээл гэж ярьдаг. Тэгвэл тэр нь бурхны бидэнд өгч буй захиа юм аа. Нэг үгээр хэлбэл хөгжмийн зохиолчын аугаа тэр хөгжим бол бурхан биднийг уяраах гэж явуулсан эгшиг, тур дуу бол бурхны бидэнд өгөх гэсэн ухаарал, тэр зураг бурхны бидэнд харуулах гэсэн дүрслэл гэж. . . Би эндээс нэг зүйлийг бодлоо. Тийм ээ. Энэ эмэгтэйчүүд бол бурхны хүн төрөлхтөнд зоруилж бүтээсэн аугаа бүтээл юм аа гэж.

Яагаад ч юм эмэгтэйчүүдэд маш олон баяр байдаг, маш олон дуу байдаг, маш олон шүлэг байдаг гэхдээ л тэдний их ачлалыг, тэдний их хайрыг нөхөж бардаггүй юм. Тийм болхоороо бүсгүй та аугаа.

Амсах рашаан тань алтан аяганаас оргилж

Өмсөх хувцас тань үйтэн хуараас эхэлж

Эдлэх жаргал тань элэг бүтэн амьдралаас ургаж

Эрхэмлэх хүсэл тань цагаан сэтгэлээс ундарч байг

Бүсгүй хүн болж төрнө гэдэг бурхнаас заяасан буян билээ

Бусдад гайхагдаж хүндлэгдэнэ гэдэг бидэнд заяасан хишиг билээ.

Танд мянга мянган сарнай бэлэглэж баярын мэнд хүргье! Сайхан баярлаарай

Сар шинийн тэмдэглэгээ. . .

2009-03-02T18:31:00.000-08:00

Сар шинэ гэж нэг сайхан баяр өнгөрлөө. Хямралын жил ч гэсэн өргөн дэлгэр л боллоо. Дээл өмсөж Монгол гутлаа углаал, малгай тавиал ёстой нэг олон хоног ч баярласныг хэлэх үү хутга тавилгүй идэж, хундага нөгөө яалгүй гэдэг билээдээ уулаа штээ хэ хэ. Сониноос хийморийн овоо гарсан. Шинийн гурванд гарсан даа. Сайхан өдөр байсан. Арай гэж мөлхөх шахан байж нэг авирлаа штээ. Утсаа харин алдсангүй ээ хэ хэ. Би чинь өнгөрсөн жилийн шинийн нэгэнд утсаа алдсан юм штээ хэ хэ. Агаар ч гоё байсан. Мөн ч их зураг даруулсан шүү. Улахгүй блогтоо зургаа оруулна аа. Тэгэхээр нь хараарай гэж. Нөгөө хийморийн овоонд машинтай хүмүүс гарч байна аа наад хэсэгрүү нь. Нэг аюултай юм нь буцаад буухдаа гулгаад тэгээд жинхэнэ зүгээр л чарга шиг доошоо явж байвал яахуу аймаар харагдаж байна билээ. Доор очоод хэн нэгний машиныг мөргөөд л байх шиг байна билээ. Бас л айдас төрүүлэм байна билээ шүү. Ийгээд хэд хоног золголт хийж айл хэсэж баахан идэж, ууж баярлаж баярлаж ажилдаа орлоодоо. Хэ хэ. Ажилдаа орсон чинь гар нэг л эвлэхгүй блогоо бичье гэсэн чинь үсгээ мартчихсан байна штэээ хэ хэ. Ингэтлээ л баярласан байна даа гэж хө хө мину зэ зэ.

Бүсгүйчүүдийн тухай миний бодол...(Найруулаггүй шүү)

2009-02-09T17:55:00.000-08:00

Одоогоос хэдхэн хоногийн өмнө миний нэгэн хүндэлж явдаг эмэгтэй найз маань надад нэг сонин хүсэлт тавьсан юм. Тэр нь бол чи блог дээрээ эмэгтэй хүнийг юу гэж бодож явдаг тухайгаа бичээч гэсэн юм аа. Би тэр өдрөөс хойш нилээн удаан хугацаанд олон хоног энэ сэдвийн тухай бодоод бодоод гоё санаа олохгүй байсан юм. Харин энэ өглөө яагаад ч юм ажил их байсан ч гэсэн энэ тухай бичмээр санагдаад ажлынхаа заваар бичиж сууна л даа.

Хүн болгон эмэгтэй хүнээс мэндэлдэг. Тэр утгаараа эхийн тухай шүлэг, дуу за тэгээд сайхан бүхэн л эмэгтэй хүнд зориулагдсан байдаг. Гэтэл эмэгтэй хүнийг хүн болгон л өөр өөрийнхөө өнцгөөс хардаг юм билээ. Манай нэг найз эхнэртэйгээ муудсан юм. Шалтгаан нь эхнэр нь өөр хэн нэгэн залууг хайрласан учраас тэд муудсан. Түүнээс хойш тэрэнтэй гадуур хамт явах шиг хэцүү юм байхгүй болсон л доо. Учир нь эмэгтэй аятайхан хүн л харвал муу .... гээд л харааж гардаг юм. Үнэн залхмаар шүү. Ингээд бодохлоор хүний амьдралын түүхээс хамаарч бүсгүй хүнийг харах эрчүүдийн өнцөг нь өөр өөр байдаг юм шиг л санагддаг юм.

1. Миний хувьд би өнөөдөр нэг зүйлийг бодож явдаг юм. Ер нь бол эмэгтэй хүн бүр хөөрхөн. (Намайг ямар шалиг гар вэ, эсвэл ямар бөөрөнхий юм бэ гэж битгий бодоорой) Учир нь хэн нэгэн сайхан залуу тэр бүсгүйг өөрийнхөө өнцгөөс харж хайрлаж, дурладаг болхоор тэр бүсгүйд үнэхээр хөөрхөн тэр эрийг татах ямар нэгэн зүйл байна аа л гэсэн үг гэж би боддог юм. Арван жилд байхад манай нэг ангийн Мөнхбат гэж банди байсан юм. Бид нар маажиг тарган болхоор нь баавгай гэдэг байсан л даа. Тэр нэгэн шилжиж ирсэн охинд дурладаг байхгүй юу. Тэгсэн Мөнхбаттай найзалдаг Элбэгээ гээд нэг найз маань чи одоо боль л доо ийм охинд арай ч дээ гэсэн чинь. Аймаар сонин болсноо Элбэгээ чи миний нүдээр хар даа гэсэн гээд л бид инээлддэг байсан юм. Одоо бодоход үнэхээр л Мөнхбатийн бодолд тохирсон л бүсгүй байсан байгаа юм л даа. Тэгэхээр энэ хорвоогийн бүх бүсгүйчүүд хөөрхөн. Тэд заавал эр хүн болгонд таалагдах ёсгүй штээ. Харин хэн нэгэн эр хүнд тэр бүсгүй таалагдаж л байгаа гэдэг нь л үнэн.

2. Мэдээж үеийн энэ бүсгүйчүүдээс гадна миний ээж гэж нэг аугаа эмэгтэй байдаг. Энэ хүн хэн ч байсан л үр нь хайрладаг. Та бол үүнтэй санал нийлэх болхоор би энэ тухай бичээд яахав дээ. Харин миний хувьд дараагийн нэгэн хүн бол миний охин дүү байдаг. Би ганц эмэгтэй дүүтэй л дээ. Тэр утгаараа ч тэр үү дүүдээ маш их хайртай. Хааяа дүү шиг минь охид энд тэнд алдаж явааг хархаар өөрийн эрхгүй дотор муухайрч охин дүү минь бодогддог юм. Энэ утгаараа жаахан охидыг хархаар охин дүү шиг минь л санагддаг юм билээ. Тэднийг алдах вий дээ, зөв яваасай л гэж дотроо залбирдаг. Нээрээ их сонин эмэгтэй дүүдээ хааяа уурладаг ч гэсэн үг бүрийг нь биелүүлдэг шүү. Өөрийн эрхгүй л тэгдэг юм билээ хэ хэ. Бас нэгэн миний эзэн л юм уу даа.

3. За энэ бол мэдээж эхнэр шүү дээ. Хүн амьдралд өөр өөрийн үзэл бодлоороо шилж сонгон нэгэн бүсгүйг онцлон түүнтэйгээ амьдардаг. Амьдралд алдаж онох нь олон л байдаг. Ид дундаа салж байгаа хүнийг хархад тухайн үеийнх нь өөрийнх нь амьдралыг үзэх үзлээс өнөөдрийн үзэл нь зөрөөд эхлэхлээр сонголт нь хүртэл зөрдөг юм болов уу даа гэж боддог юм. Тэр утгаараа юм үзэж нүд тайлж байж эхнэр авах нь яагаад ч юм зөв сонголт болдог юм шиг л санагддаг. Та бүхэн мэдэх байхдаа хүн заримдаа хоёр дах амьдралаа сонгосны дараа их сайхан амьдарч байгаа хүн байдаг. Учир нь их бодож бодож хийдэг алхам ч юм шиг л санагддаг. Мэдээж эхнэр хүн гэдэг бол их нэр хүндтэй хүн шүү дээ. Хайрлахгүй байхын аргагүй. Бас итгэхгүй байхын аргагүй. Эр хүнийг бүхнийг өгдөг, бүхний тулгуур нь байж чаддаг. Өглөө та ажилдаа аз жаргалтай ирээд бүхнийг амжуулахад нөлөөлөх хүч нь мэдээж эхнэр л байдаг гэж би боддог доо.

За ингээд би товчхон утгаар сайн найзынхаа хүсэлтийн дагуу эмэгтэй хүний тухай бодлоо хураангуйлан бичлээ. Таалагдах эсэх нь хамаагүй ээ. Энэ миний л бодол.

JD :) (Засвар хийж амжсангүй уушиглаарай)